دیکران کویومجیان - Dickran Kouymjian
دیکران کویومجیان Dickran Kouymjian محقق مطالعات ارمنی و مدیر گروه مطالعات ارمنی در دانشگاه ایالتی کالیفرنیا بود. حوزۀ اصلی پژوهشی او سکهشناسی ارمنی است. اما مطالعات جامعش در باب نسخ خطی ارمنی، هنرهای ارمنستان در موزههای خارج از این کشور و تاریخنگاری این منطقه نیز مشهور است.
تولد و درگذشت
6 جون 1934م. – «در قید حیات»
سوابق زندگی و تحصیل
دیکران کویومجیان (Dickran Kouymjian) که فرزند بازماندگان یک نسلکشی بود در شهر تولچه (Tulcea) در رومانیا (Romania) متولد شد. پدرش استاد دانشگاه بود. بسیاری از اعضای خانوادهاش در جنگ کشته شدند و بازماندگان خانواده به واسطۀ یکی از اعضای فامیل به شیکاگو منتقل شدند. او که هم فرهنگ ارمنی و هم آمریکایی را زیسته بود در بزرگسالی کنجکاو شد. در هجده سالگی برای تحصیل در رشتۀ شیمی و فیزیک خانه را ترک کرد. زمانی که در دانشگاه ویسکونسین (University of Wisconsin (Madison)) ثبت نام کرد، متوجه علاقهاش به تاریخ فرهنگی اروپا شد. او در سال 1957م. فارغالتحصیل شد و تعهدی شش ماهه بهعنوان افسر رزرو در ارتش آمریکا را امضا کرد و در واشنگتن دی سی (Washington D.C). مستقر شد. در آنجا دیکران لذت موسیقایی و فرهنگی پایتخت آمریکا را چشید (Aurora Humanitarian Initiative, n.d).
دیکران کویومجیان در سال 1958م. به بروکسل رفت و مقالاتی برای نشریۀ جاز نوشت. سپس، به جای بازگشت به ایالات متحدۀ آمریکا سفرش را به سمت لبنان ادامه داد و در آنجا بخشی از خانوادۀ کویومدجیان (Kouyoumdjian) را یافت که ساکن بیروت (Beirut) بودند. پس از یک سفر طولانی به سمت هند به بیروت بازگشت و مطالعاتش را در دانشگاه آمریکایی (American University) ادامه داد. در سال 1961م. از پایاننامۀ کارشناسی ارشدش در باب کشمکش در کلیسای آمریکایی در دهۀ 1950م. دفاع کرد. زمانی که به آمریکا بازگشت تصمیم گرفت دکترایش را در دانشگاه کلمبیا (Columbia University) ادامه دهد که گروه مطالعات ارمنی داشت. رسالۀ دکترا در سال 1969م. پیرامون سکهشناسی ارمنی و مناطق اطراف از سدۀ یازدهم تا سیزدهم خاتمه یافت (Ibid).
او در سال 1967م. با یک معلم فرانسوی ازدواج کرد. زوج جوان برای مأموریت جدید دیکران بهعنوان مدیرگروه مطالعات عرب در دانشگاه آمریکایی راهی قاهره شدند. این دو در سال 1971م. در بیروت سکونت یافتند؛ جایی که او پیشتر از سال 1958م. تا 1961م. تاریخ قرون وسطایی ارمنستان را تدریس میکرد. او همچنین مدیر دانشکدۀ مطالعات ارمنی در دانشگاه هایگازیان (Haïgazian University) شد. دیکران در سن هشتاد و دو سالگی که از دنیا رفت هنوز زمان آن را نیافته بود تا خاطراتش را بنویسد، اما قطعاً دیگران این کار را خواهند کرد (Ibid).
سوابق اجرایی و پژوهشی
دیکران کویومجیان زمانی در کنار یک خبرنگار کانادایی اخبار خاورمیانه و خاور نزدیک را برای آژانسهای بینالمللی، از جمله سرویس خبری بینالمللی (International Press Service (IPS)) و رویترز (Reuters) پوشش میداد. او امید داشت که بتواند با دالا ایلاما (Dalai Lama) مصاحبه کند؛ ایلاما اخیراً تبت (Tibet) را برای پناه گرفتن در هند شمالی ترک کرده بود. او پشت سر هم به سوریه، ترکیه، ایران، پاکستان و در نهایت هند رفت. وقتی به دهلی نو (New Delhi) رسید از ادامۀ مسیر منصرف شد. پس از خاتمۀ تحصیلش در دورۀ دکترا یک آژانس ادبی با نام نویسندگان ارمنی (American Authors) راهاندازی کرد. اما سال 1977م. دوران مهمی در حیات علمی او بود، چرا که در این سال دیکران مدیر گروه مطالعات ارمنی در دانشگاه ایالتی کالیفرنیا (California State University) شد و سیویک سال در این جایگاه ماند (Ibid).
آثار
- - کتاب:
- سکهشناسی، شمایلنگاری، کتیبهشناسی و تاریخ شرق نزدیک: مطالعاتی به یاد جرج مایلز.
- آرتسخ: باغ هنرها و سنتهای ارمنی.
- مخیتار آنی در باب ظهور سلجوقیان.
- مطالعات ارمنی.
- هنرهای ارمنستان.
- - مقاله:
- مسائل تاریخنگاری اسلامی و ارمنی در سدههای میانه.
- تهصفحۀ نسخ خطی ارمنی.
- یک پردۀ عبادی ارمنی. موزه کلیولند.
- تأملاتی در باب اشیاء دارای کتیبۀ ارمنی متعلق به دیاسپورای پیش از سدۀ بیستم.
- - دیگر آثار:
- مروری بر تهصفحههای نسخههای خطی ارمنی، 1301-1480م. منبعی برای تاریخ خاورمیانه، نوشتۀ سنجیان.
- عناصر چینی در نقاشی مینیاتور ارمنی در دورۀ مغول.
- نقش سفالگران ارمنی کوتاهیا در صنعت سرامیک عثمانی.
- دیرینهشناسی نسخ خطی ارمنی: نسخهشناسی، خطشناسی و دیگر بررسیها.
- آیا شمایلنگاری بیزانس بر چرخۀ بزرگ حیات اسکندر مقدونی در نسخ خطی ارمنی اثرگذار بود؟
- اژدهایان و ققنوسهای چینی در میان ارمنیان.
آثار به زبان های دیگر
- - Book:
- (Miles, G. C., Kouymjian, D. (1974). Near Eastern Numismatics, Iconography, Epigraphy, and History: Studies in Honor of George C. Miles. American University of Beirut.)
- (-. (2012). Artsakh: Garden of Armenian Arts and Traditions. )
- (-. (1969). Mxitar (Mekhithar) of Ani on the rise of the Seljuqs.)
- (Kouymjian, D.K. (Ed.). Armenian Studies; In Memoriam Haig Berberian. Calouste Gulbenkian Foundation.)
- (-. (1992). The Arts of Armenia. Calouste Gulbenkian Foundation)
- - Article:
- (Kouymjian, D. K. (1973). Problems of Medieval Armenian and Muslim Historiography: The Mxit’ar of Ani Fragment. International Journal of Middle East Studies, 4(4), 465–475. http://www.jstor.org/stable/162315)
- (Kouymjian, D. K. (1973). Colophons of Armenian Manuscripts. International Journal of Middle East Studies, 4(2), 238–239. http://www.jstor.org/stable/162245)
- (Kouymjian, D. (2014). An Armenian Liturgical Curtain. Cleveland Art. The Cleveland Museum of Art Members Magazine, September/October 2014, 12-13.)
- (Kouymjian, D. (2011). Reflections on Objects with Armenian Inscriptions from the Pre-Twentieth Century Diaspora. Series Byzantina, IX, 99-111.)
- - Other works:
- (Kouymjian, D. K. (1972). [Review of Colophons of Armenian Manuscripts, 1301-1480. A Source for Middle Eastern History, by A. K. Sanjian]. International Journal of Middle East Studies, 3(1), 81–89. http://www.jstor.org/stable/162361)
- (-. (1986). Chinese elements in Armenian miniature painting in the Mongol period. In D.k., Kouymjian (Ed.), Armenian Studies; In Memoriam Haig Berberian (pp. 415-167). Calouste Gulbenkian Foundation.)
- (Kouymjian, D. (2014). The Role of Armenian Potters of Kutahia in the Ottoman Ceramic Industry. In R., Hovannisian (Ed.), Armenian Communities in Asia Minor, vol. 13, Historic Armenian Cities and Provinces (pp. 107-130). Mazda Publishers.)
- (Kouymjian, D. (2014). The Archaeology of the Armenian Manuscript: Codicology, Paleography and Beyond. In V., Calzolari (Ed.), Armenian Philology in the Modern Era: From Manuscript to Digital Text, (pp. 5-22). Brill.)
- (Kouymjian, D. (2012). Did Byzantine Iconography Influence the Large Cycle of the Life of Alexander the Great in Armenian Manuscripts? In M., J. et al. (Eds.), Byzantium and Renaissances. Dialogue of Cultures, Heritage of Antiquity, Tradition and Modernity (pp. 209-216). University of Warsaw.)
- (Kouymjian, D. (2012). Chinese Dragons and Phoenixes among the Armenians. In J., Tubach, S.G., Vashalomidze, & M., Zimmer (Eds.), Der Kaukasus in der Mongolenzeit (pp. 107-127). Reichert Verlag.)
منابع به زبان های دیگر
- Aurora Humanitarian Initiative. (n.d.). DICKRAN KOUYMJIAN. https://auroraprize.com/en/dickran-kouymjian
- Ehrenkreutz, A. S. (1977). [Review of Near Eastern Numismatics, Iconography, Epigraphy and History: Studies in Honor of George C. Miles, by D. K. Kouymjian]. Journal of the American Oriental Society, 97(2), 193–194. https://doi.org/10.2307/599011
- (-. (1986). Chinese elements in Armenian miniature painting in the Mongol period. In D.k., Kouymjian (Ed.), Armenian Studies; In Memoriam Haig Berberian (pp. 415-167). Calouste Gulbenkian Foundation
سایر منابع پیشنهادی
برای مطالعۀ بیشتر در باب زندگی و آثار دیکران کویومجیانبه منابع زیر مراجعه کنید:
سایر منابع پیشنهادی به زبان های دیگر
- Dickran Kouymjian. (2023, November 18). In Wikipedia. https://en.wikipedia.org/wiki/Dickran_Kouymjian
- (n.d.). Dickran Kouymjian. https://csufresno.academia.edu/DKouymjian
گردآورنده