فولژانس فرنل - Fulgence Fresnel
فولژانس فرنل Fulgence Fresnel شرقشناس و دیپلمات فرانسوی است. وی به دلیل عملیات گستردۀ باستانشناسی در تمدنهای آشور و بابل و نیز رمزگشایی کتیبههای آموریتی بابلیان برای نخستین بار شهرت یافته است. تسلط وی بر انواع زبانها و گویشهای عربی او را به پژوهشگری موفق در حوزۀ زبانشناسی نیز بدل کرد.
تولد و درگذشت
1795م.- 1855م.
سوابق زندگی و تحصیل
او برادر آوگوستین فرنلِ Augustin Fresnel پزشک معروف بود. فولژانس فرنل در رشتههای ادبیات، علوم و زبانها تحصیل کرد و مترجم رمان بود. همچنین، در سال 1826م. مطالعاتی روی زبان عربی در کالج مارونیت Maronite College در روم انجام داد. (ویکی پدیا)
سوابق اجرایی و پژوهشی
فولژانس فرنل پس از پایان تحصیلاتش بهعنوان عامل کنسولگری در شهر بندری جده Jeddah به دریای سرخ اعزام شد. در عربستان کاملاً حرفهای به زبانهای بومی سخن میگفت و در این مدت با بازماندگان آموریتها Himyarites در ارتباط بود. او نخستین اروپایی بود که کتیبههای آموریتی باستان را ترجمه کرد. (https://peoplepill.com/people/fulgence-fresnel/) فرنل در مصر نیز در لهجههای بومی بهحدی تبحر یافت که میتوانست بهراحتی با شیخها مشورت کند. انواع زبانهای عربی یکی از موضوعات پژوهشی وی نیز بود. در سال 1838م. انواع مختلف زبانEhhkili را توصیف کرد و این در واقع نخستین شرحِ زبان Jibbßli بود. (Hetzron, 1997, 380)
در سال 1851م. وزیر کشور فرانسه لئون فوشه Léon Faucher به انجمن ملی پیشنهاد داد که یک رشته عملیات باستانشناسی در بینالنهرین و کشور ماد انجام شود. اعتبارات تأمین و قرار شد این کار به سرپرستی فولژانس فرنل انجام شود. او به همراه گروهی به منطقه اعزام شد و در نهایت، در 1854م. آنها موفق شدند، آشور و بابل را کشف کنند اما ماد را نیافتند. (Brigitte Lion, 2007, 83)
فرنل در زمانی به مأموریت حفاریهای بینالنهرین گماشته شد که پیش از او گروهی بریتانیایی به این امر اشتغال داشتند. این مسئله مسبب برخی اختلافات و درگیریها میان گروه فرانسوی و انگلیسی شد و در نهایت به تقسیم اراضی برای حفاری انجامید. فرنل در این مأموریت ژول اوپر Jules Oppert شرقشناس آلمانی-فرانسوی که تألیفاتی دربارۀ ایران قدیم داشت و هنرمندی به نام فلیکس توما Felix Thomas را نیز به همراه داشت. حضور وی در منطقۀ بینالنهرین، فصل نوینی از توجهات فرانسویها به تمدن آشور را رقم زد. فولژانس یکی از اعضای برجستۀ انجمن آسیایی Societe Asiatique و یکی از عربگراهای برجستۀ فرانسه بود. او را مردی آزاداندیش و در عین حال محتاط در مسائل علمی توصیف میکنند. (Larsen, 1996, 306-309)
آثار به زبان های دیگر
1. Lettre sur les antiquités babylonienne, 1855.
نامهای درباب آثار باستانی بابل
در سال 1851 دو مأموریت باستانشناختی مهم در منطقۀ بینالنهرین کلید خورد: کشف بخشهای فوقانی بینالنهرین و بازدید از سرزمینی که زمانی بابل در آنجا بوده است. مأموریت دوم تحتنظر شرقشناس برجستۀ فرانسوی فولژانس فرنل انجام شد. (Mercy, 1854, 364) او در قالب این نامهها کشفیات و یافتههای این عملیات را به دولت فرانسه گزارش میکرد.
2. Lettre sur l'architecture des mosques, 1851.
نامهای در باب معماری مساجد 3. Lettre du Caire, 1850.
نامهای در باب قاهره 4. Notice sur les sources du Nil, à l'occasion d'une découverte récente, 1849. (اشارهای به منابع نیل، به مناسبت کشفیات اخیر) 5. Pièces Relatives aux inscriptions himyarites découvertes par M. Arnaud, 1845.قطعات مربوط به کتیبههای آموریت کشفشده توسط م.آرنو
آثار منتشرشده به فارسی
هیچ یک از آثار او در ایران ترجمه و منتشر نشده است.
منابع به زبان های دیگر
- Larsen, M. T. (1996). The Conquest of Assyria. Excavations in an Antique Land, 1840-1860. Routledge.
- Hetzron, R. (ed.). (1997). The Semitic Languages. London: Routledge, p. 378-423. The Modern South Arabian Languages. Marie-Claude SIMEONE-SENELLE. CNRS - LLACAN. Meudon. France.
- Brigitte Lion, C. M. (2007). Jules Oppert et le syllabaire akkadien. Colloque Histoire de déchiffrements. Nanterre, 81-94.
- https://peoplepill.com/people/fulgence-fresnel/
- https://en.wikipedia.org/wiki/Fulgence_Fresnel
- Oppert, J. (1859). Expédition scientifique en Mésopotamie Exécutée par ordre du gouvernement de 1851 à 1854 par MM. Fulgence Fresnel, Félix Thomas, et Jules Oppert. Retrieved October 28, 2020, from https://www.cambridge.org
- MERCY, F. (1854). La Mission de Babylonie et l'Art Babylonien. In Revue des Deux Mondes (1829-1971), Second Serie de la Nouvelle Periode, 8, 364-380.
سایر منابع پیشنهادی به زبان های دیگر
- Oppert, J. (1859). Expédition scientifique en Mésopotamie Exécutée par ordre du gouvernement de 1851 à 1854 par MM. Fulgence Fresnel, Félix Thomas, et Jules Oppert.(حفاریهای علمی در بینالنهرین)
گردآورنده
معصومه کریمی
آبان 1399ش.
تاریخ آخرین ویرایش
<span>1402-05-11</span>