محمد موسی هنداوی - Mohammad Musa Hindawi

اطّلاع دقیقی در دست نیست.

وی از شاگردان عبدالوهاب عزام (Abd al-Wahhāb ʻAzzām) بود (پیوند فرهنگی و ادبی ایران و عرب، 1382،ص 115). دکترای خود را از پژوهشگاه زبان­ های شرقی دانشگاه قاهره (Cairo University) گرفت و پایان ­نامه ­ی او تحقیق و ترجمه ­ی بوستان سعدی بود. بعد از دوران تحصیل به تدریس رشته­ ی ادبیّات و زبان فارسی در دانشگاه قاهره پرداخت (نشأت، 1339. 51).

محور عمده ­ی فعّالیّت ­های پژوهشی او دربارۀ سعدی شیرازی بود. به گفته ­ی وی در مقدّمه ­ی کتابش «او با این شاعر بزرگ از زمان تحصیلش در مؤسّسه و پژوهشگاه زبان ­های شرقی دانشگاه فؤاد اوّل (دانشگاه قاهره) آشنا شده است» (هنداوی، 1951م.، ص. ف). او با ترجمه­ ی آثار سعدی توانست تألیفات ارزشمندی را در زمینه­ ی ادبیّات فارسی و معرفی شاعران ایرانی به دانشگاهیان عرب خلق نماید.  

1. مهّم ­ترین اثر دکتر هنداوی کتاب سعدی الشیرازی شاعر الإنسانیة می ­باشد که در سال 1951م. با مقدّمه­ ی دکتر عبدالوهاب عزام در مصر منتشر شد.
2. ضمن بررسی شرایط سیاسی و اجتماعی آن دوران، تأثیر آن بر احوال و آثار سعدی در کتاب قبلی خود، به پژوهشی مفصّل درباره­ ی بوستان پرداخت و آن را ترجمه کرد. این دو پژوهش با هم در سال 1955م. در سلسله کتاب­ های روائع الادب الفارسی در قاهره منتشر شد.
3. پس از ترجمه­ ی بوستان، ترجمه ­ی گلستان سعدی را انجام داد و موفّق شد در سال 1956م. با عنوان الروضة در سلسله کتاب ­های روائع الادب الفارسی به ­چاپ و نشر برساند.
4. المعجم فی اللغة الفارسیة نام فرهنگ لغت 20 هزار واژه ای دکتر هنداوی می­ باشد که در اختیار علاقه­ مندان به یادگیری زبان فارسی قرار داد.
5. ترجمه ­ی کتاب تاریخ ادبیّات در ایران اثر دکتر صادق رضازاده شفق به زبان عربی که این ترجمه ادامه­ ی کارِ دکتر شورابی بود و در سال 1953م. در قاهره منتشر شد. (پیوند فرهنگی و ادبی ایران و عرب، 1382، 116).
6. السامی فی الأسامی اثر میدانی نیشابوری را با شرح لغات متقابل فارسی و عربی در سال 1967م. منتشر کرد. این کتاب اوّلین بار توسط استاد عبدالسّلام هارون ترجمه شده بود و هنگامی که استاد هنداوی این نسخه را مورد مطالعه قرار داد به ارزش گران­سنگ این کتاب پی برد و بر آن شد که با مرتّب کردن لغات و اسامی موجود به شرح متقابل فارسی و عربی آن­ها بپردازد (میدانی نیشابوری، 1967م. ص هـ) او در این راه از دو استاد برجسته فیض برد اوّل استاد عبدالسلام هارون و سپس دکتر صادق نشأت (میدانی نیشابوری، 1967م.  ص و).
7. دکتر هنداوی مقال ه­ای تحقیقی نیز درباره­ ی عمر خیّام دارد که با نام عمر خیّام فی میزان العقیدة من خلال رباعیاته چاپ و انتشار یافت. (حسین بکار، 1357، 7).
8. هم­چنین وی در ترجمه ­ی بخش تاریخ مغول کتاب جامع التّواریخ با صادق نشأت و فؤاد صیّاد همکاری داشت.

 

برای مطالعه بیشتر منبعی یافت نشد.

سمیه حکیمی شهریور 1398ش.