فردریک آلفرد لوشاتلیه - Frédéric Alfred Le Chatelier
فردریک آلفرد لوشاتلیه (Frédéric Alfred Le Chatelier) یکی از تأثیرگذارترین هنرمندان سرامیک فرانسوی و اسلامشناس و شرقشناس فرانسوی است. او کرسی جامعهشناسی مسلمانان در کالج دوفرانس را تأسیس کرد. همچنین مأموریت علمی فرانسه در مراکش را نیز راهاندازی کرد.
تولد و درگذشت
1855م. ـ 1929م.
سوابق زندگی و تحصیل
فردریک آلفرد لوشاتلیه به علوم طبیعی علاقهمند بود اما تصمیم گرفت به ارتش بپیوندد و در مدرسۀ نظامی ویژۀ سنت سیر (Saint-Cyr) تحصیل کرد. او در سال 1874م. دیپلم و در سال 1876 م. درجه نظامی دریافت کرد. او از سوی وزارت جنگ فرانسه به شمال آفریقا فرستاده شد و تمام دوران نظامی خود را در شمال و مرکز آفریقا گذراند (Arthur, 2017, 108).
فردریک آلفرد لوشاتلیه مدتی را در کنگو به مأموریت مشغول بود. اغلب مأموریتهای او در این کشور به وضوح همراستا با سیاست استعماری فرانسه و امور تجاری بود (Ibid.). در آنجا خبرنگاری با نام هری آلیس (Harry Alis) او را متهم به این مسئله کرد که لوشاتلیه به دنبال منافع شخصی در کنگو است. آن دو در رستورانی دوئل کردند و در نهایت هری آلیس کشته شد. پس از دوئل، لوشاتلیه نفوذ خود را در سیاست استعماری از دست داد و در ژوئن 1895م. به فرانسه بازگشت و برنامههای او ناکام ماند (Ibid., 110).
آلفرد لوشاتلیه در سال 1902م. کرسی جامعهشناسی مسلمانان را در کالج فرانسه (Collège de France) ایجاد کرد و بین سالهای 1902م. تا 1925م. استاد جامعهشناسی اسلامی در این دانشگاه بود (Geneanet, n.d.).
سوابق اجرایی و پژوهشی
فردریک آلفرد لوشاتلیه پس از اتمام تحصیلات خود در سنت سیر در سال 1876م. به مدت ده سال در آفریقا و به ویژه الجزایر افسر امور بومی بود. او در مأموریتی در ژانویه 1880 م که برای کاوش مسیری برای راهآهن فراصحرا آغاز شده بود، دستیار نقشهخوان نظامی بود. او اولین افسر فرانسوی بود که بین سالهای 1883م. تا 1885م. در اورگلا (Ouargla) منصوب شد. او همچنین مدتی انجمن مطالعات و اکتشافات کنگوی فرانسه را اداره کرد. او برای مردم بومی آفریقا و الجزایر، مدرسه افتتاح کرد، چاه حفر کرد، بهداشت را بهبود بخشید، دادگاه راهاندازی کرد و دائماً با بزرگان محلی ملاقات میکرد. علاوه بر این، لوشاتلیه، در سال 1897م. یک کارخانۀ ظروف سنگی و سرامیک چینی نیز ایجاد کرد که این کارخانه تا سال 1902م. تولید داشت (Asher, 2011, 36). یادداشت کوتاهی در مجلۀ انگلیسی نیچر در سال 1899م. این کارگاه را به دلیل «تلاش برای جایگزینی تجربهگرایی با کار علمی دقیق» ستوده است (Arthur, 2017, 109). او همچنین مأموریت علمی مراکش را در سال 1904م. راهاندازی کرد (Pastoureau, 2008, 12).
لوشاتلیه، شرکت مطالعه و اکتشاف کنگو فرانسه (Société d'études et d'explorations du Congo français) را برای ایجاد یک راهآهن از ساحل به داخل تأسیس کرد. او بخش بزرگی از سرمایۀ شخصی خود را در طرح راهآهن گذاشت و در نهایت نیز متحمل ضررهای فراوانی شد (Arthur, 2017, 110).
آثار
- کتاب:
- اخوان المسلمین حجاز.
- اسلام در قرن نوزدهم.
- فتح جهان اسلام: مأموریت های انجیلی آنگلوساکسون و آلمانی.
آثار به زبان های دیگر
- Books:
- (Le Chatelier, A. (1887). Les confréries musulmanes du Hedjaz (Vol. 52). E. Leroux.).
- (-. (1888). L'Islam au XIXe siècle (Vol. 59). Leroux.).
- (Le Châtelier, A., R., Majerczak, & Rollier, J. (1912). La Conquête du monde musulman. Missions évangéliques anglo-saxonnes et germaniques. Ernest Leroux.).
آثار منتشرشده به فارسی
تا زمان نگارش این زندگینامه هیچ یک از آثار فردریک آلفرد لوشاتلیه به زبان فارسی ترجمه نشده است.
منابع به زبان های دیگر
- Arthur, P. (2017). Alfred Le Chatelier et l'Atelier de Glatigny , Sèvres (in French) (26), http://www.amisdesevres.com/wp-content/uploads/2017/09/revue26_108_119_Paul_ARTHUR.pdf
- Asher, M. (2011). Sands of Death: An Epic Tale Of Massacre And Survival In The Sahara. Orion.
- Geneanet. (n.d). Male Frédéric Alfred Le Chatelie. http://gw.geneanet.org/bourelly?lang=en&n=le+chatelier&p=frederic+alfred
- Pastoureau, M. (2008). Le duel fatal Harry Alis – Alfred Le Chatelier, 1er mars 1895, un épisode d'histoire littéraire et colonia. leBibliothèque de l'Institut de France. https://www.bibliotheque-institutdefrance.fr/sites/default/files/le_duel_fatal_alfred_alis_-_alfred_le_chatelier.pdf
سایر منابع پیشنهادی به زبان های دیگر
- Alfred Le Chatelier. (2026, January 30). In French Wikipedia https://fr.wikipedia.org/wiki/Alfred_Le_Chatelier
- Behn, W. (2006). Concise Biographical Companion to Index Islamicus. Koninklijke brill.
- Le Chatelier, J. (1986). Alfred Le Chatelier, 1855-1929 : sa carrière Africaine. J. Le Chatelier.
گردآورنده