اولریکا مورتنسون - Ulrika Mårtensson
اولریکا مورتنسون Ulrika Mårtensson استاد دانشگاه و اسلامشناس سوئدی است. موضوع اصلی تمامی تحقیقات او اسلام است. او به طور خاص به مفهومسازی دنیای علمی مدرن از دین و ارتباط آن با علم، کشف نقاط تلاقی میان دین و اندیشۀ علمی و نظری قرآن علاقهمند است. قرآن، تفسیر قرآنی، تاریخنگاری ظهور اسلام و جایگاه قرآن، حقوق و نظریۀ قانون طبیعی چهار حوزۀ پژوهش مورتنسون را تشکیل میدهد.
تولد و درگذشت
15 مارس 1963 م. - «در قید حیات»
سوابق زندگی و تحصیل
اولریکا مورتنسون در سال 1989م. از دانشگاه استکهلم (Stockholm University) در رشتۀ عربی و تاریخ ادیان فوق لیسانس گرفت. او دورۀ دکترای خود را نیز در سال 2001م. در دانشگاه اوپسالا (Uppsala University)، در رشتۀ تاریخ ادیان به پایان برد. عنوان رسالۀ او «عهد جدید راستین: سوگندِ میثاق قلب در تاریخ رسولان و پادشاهانِ طبری» (The True New Testament: Sealing the Heart's Covenant in al-Tabari's History of the Messengers and the Kings) او دو واحد درسی ادیان خاورمیانه (یهودی، کلیساهای ارتدکس شرقی، اسلام) و اسلام نروژی: نهادها، رشتهها و مدارس از منظر تاریخی و جهانی را تدریس میکند. (NTNU, n.d.)
سوابق اجرایی و پژوهشی
موضوع اصلی پژوهش اولریکا مورتنسون اسلام است. او چندین سال پیش به واسطۀ همکارش به مورخ فرانسوی ادیان، میشل دو سرتو (Michel de Certeau) معرفی شد و بیش از پیش جذب شیوۀ مفهومسازی دنیای علمی مدرن از دین و ارتباط آن با علم قرار گرفت. او تلاش کرد نقاط تلاقی میان دین و اندیشۀ علمی و نظری را کشف کند و دریابد که این بزنگاهها چه تأثیری بر شیوۀ مفهومسازی و رفتار افراد و نهادها با انسانها، مصنوعات و جنبشهای مذهبی دارند. او با این رویکرد رشتههای علمی اسلامی قرون وسطی و اوایل عصر مدرن و نیز امتداد آنها تا زمانۀ ما را کشف کرد. حوزههای اصلی تحقیقاتی او عبارتند از:
- قرآن
- تفسیر قرآنی
- تاریخنگاری ظهور اسلام و جایگاه قرآن.
- حقوق و نظریۀ قانون طبیعی.(Ibid)
آثار
- - کتاب:
- مذهب جریریِ الطبری: پارادایم قانون طبیعی و حقوق طبیعی برای خلیفۀ عباسی.
- میثاق الهی: علم و مفاهیم قانون طبیعی در قرآن و رشتههای اسلامی.
- اساطیر و خاطرات اسلامی: واسطههای جهانیشدن.
- بنیادگرایی در جهان مدرن.
- وحی و پیامبری در قرآن.
- طبری.
- - مقاله:
- «این اقتصاد است، احمقانه است»: تحلیل مسئلۀ مفتخور در خلافت عباسی.
- از لنز هرمنوتیک جدید: قصد مؤلف در تفاسیر طبری و غزالی از آیۀ نور.
- مقدمه: رویکردهای «ماتریالیست» در تاریخ اسلامی.
- وضوح نبوی: رویکردی تطبیقی به نظریۀ طبری در باب زبان، بلاغت و ترکیب قرآن.
- در تلاش برای حمایت قویتر از حقوق بشر: از نظریۀ قرارداد اجتماعی اسلام چه میتوانیم بیاموزیم؟
- دانش دقیق: کارکردهای «الهیات زیستۀ اسلامی» برای مطالعۀ علمی رشتههای اسلامی.
- مفهوم قرآن نزد طبری: یک تحلیل نظاممند.
- - دیگر آثار :
- مروری بر کتاب اهداف، روشها و زمینههای تفسیر قرآنی (از سدۀ دوم هجری/هشتم میلادی تا نهم هجری/پانزدهم میلادی)
- مروری بر کتاب بازنگری شرق: مسافران یهودی به جهان اسلامِ قرون وسطی، نوشتۀ ام. جیکبز.
آثار به زبان های دیگر
- -Book:
- (Mårtensson, U. (2022). Al-Tabari's madhhab jariri: A Paradigm of Natural Law and Natural Rights for the Abbasid Caliphate. Gorgias Press Gorgias Press)
- (-. (2022). Divine Covenant: Science and Concepts of Natural Law in the Qur'an and Islamic Disciplines. Equinox Publishing Equinox Publishing.)
- (Weismann, I., Sedgwick, M., & Mårtensson, U. (2014). Islamic Myths and Memories: Mediators of Globalization. Ashgate Ashgate.)
- (Mårtensson, U., Bailey, J.L., Ringrose, P., & Dyrendal, A. (2011). Fundamentalism in the Modern World.B. Tauris)
- (Mårtensson, U. (2020). Revelation and Prophecy in the Qur'an. Oxford University Press.)
- (-. (2009). Tabari. Oxford University Press.)
- - Article:
- (-. (2011). “It’s the Economy, Stupid”: Al-Ṭabarī’s Analysis of the Free Rider Problem in the ʿAbbāsid Caliphate. Journal of the Economic and Social History of the Orient, 54(2), 203–238. http://www.jstor.org/stable/41305807)
- (-. (2009). Through the Lens of Modern Hermeneutics: Authorial Intention in al-Ṭabarī’s and al-Ghazālī’s Interpretations of Q. Journal of Qur’anic Studies, 11(2), 20–48. http://www.jstor.org/stable/25831146)
- (-. (2011). Introduction: “Materialist” Approaches to Islamic History. Journal of the Economic and Social History of the Orient, 54(2), 117–131. http://www.jstor.org/stable/41305804)
- (-. (2020). Prophetic Clarity: A Comparative Approach to al-Tabari's Theory of Qur'anic Language, Rhetoric, and Composition. Journal of Qur'anic Studies, 22(1):216-268. DOI: 10.3366/jqs.2020.0417)
- (-. (2018). In Quests for Stronger Human Rights Protection: What Can We Learn from Islamic Social Contract Theory?. DIN - Tidsskrift for religion og kultur, 1, 79-111).
- (Mårtensson, U., & Vongraven Eriksen, E. A. (2018). Accurate Knowledge: Implications of ‘Lived Islamic Theology’for the Academic Study of Islamic Disciplines. Islam and Christian–Muslim Relations, 29(4), 465-483.)
- (Mårtensson, U. (2016). Al-Tabari's Concept of the Qur'an: A Systemic Analysis. Journal of Qur'anic Studies, 8(2), 9-57)
- - Other works:
- (Mårtensson, U. (2015). [Review of Aims, Methods and Contexts of Qur’anic Exegesis (2nd/8th-9th/15th C). The Institute of Ismaili Studies Qur’anic Studies Series, 9, by Bauer]. Journal of Qur’anic Studies, 17(2), 118–128. http://www.jstor.org/stable/44031114)
- (-. (2017). [Review of Reorienting the East: Jewish Travelers to the Medieval Muslim World, by M. Jacobs]. Numen, 64(2/3), 334–338. http://www.jstor.org/stable/44505342)
آثار منتشرشده به فارسی
در زمان نگارش این زندگینامه هیچ یک از آثار اولریکا مورتنسون به فارسی ترجمه و منتشر نشده است.
منابع به زبان های دیگر
- Mårtensson, U. (2018). In Quests for Stronger Human Rights Protection: What Can We Learn from Islamic Social Contract Theory?.DIN - Tidsskrift for religion og kultur, 1, 79-111
- -. (2020).Prophetic Clarity: A Comparative Approach to al-Tabari's Theory of Qur'anic Language, Rhetoric, and Composition. Journal of Qur'anic Studies, 22(1):216-268. https://www.doi.net/10.3366/jqs.2020.0417
- (n.d.). Ulrika Maria Mårtensson. https://www.ntnu.edu/employees/ulrika.martensson
گردآورنده