1994م.-1909.

تلگدی در شهر انینگ Eyning مجارستان به دنیا آمد. دوران ابتدایی را در مدرسه یهودیان گذراند و در فاصله سال‌های 1927-1919م./1306-1298ش. دوران دبیرستان خود را در سَنت استفان St. Stephen طی نمود و آزمون‌ زبان‌های لاتین و یونانی را با موفقیت گذراند. (Jermias, 2008, Vol.55, 102) او به زبان‌های شرقی و به خصوص زبان‌شناسی عمومی علاقه داشت. تلگدی سپس تحصیلات خود را در دانشگاه بوداپست Budapest University، برسلاو Breslau University، روکلاو Wraclaw University و حتی کشور فرانسه در رشته زبان‌های شرقی به پایان رسانید. از استادانی که تلگدی در محضرشان بهره برد، پروفسور نِمِس Gyula Nemeth، امیل بِنِویست E.Benveniste، کارل بروکلمان Carl Brocklemann استفان میشل کوهن  Stephen Michael Cohen بودند. تلگدی علاقمند به زبان‌‌های ایرانی، ترکی و سامی بود و در دانشگاه برسلاو با بروکلمان بر روی فلسفه سریانی، عربی و تاریخ فلسفه ایرانی کار کرد و در فاصله سال‌های 1929-1928م./1308-1307ش. عضو هیأت علمی دانشگاه پیتر Peter University  شد. (Jermias, 2008, Vol.55, 102-103) در سال 1933م./1312ش. از دانشکده فلسفه دانشگاه بوداپست مدرک دکتری گرفت. پس از آن به مدت دو سال دستیار تحقیقاتی پروفسور نِمِس بود. وی در دانشگاه بوداپست به تدریس فلسفه در ایران ‌پرداخت. از سال 1952م./1331ش. به تدریس در دانشگاه اوتوش لوراند Eotvos Lorand University بوداپست پرداخت و از سال 1958م./1337ش. به عنوان استاد زبان فارسی نیز فعالیت می‌کرد. (رحمانی، 1384، 14)

تلگدی در سال 1952م./1331ش. سرپرستی مرکز کتابداری و مدیریت گروه زبان‌شناسی دانشگاه اوتوش لوراند را بر عهده گرفت و به مدت 15 سال در این مقام ماند. وی همچنین مدیریت بخش مطالعات ایرانی را نیز در دست داشت. تلگدی از سال 1932م./1311ش. نگارش مقالاتی را در مورد زبان‌شناسی آغاز کرد. مطالعات او در حیطۀ تاریخ فلسفه و زبان‌های فارسی، عربی، ترکی و زبان‌های باستان بوده است. از جمله مهّم‌ترین آثار او عبارتند از: یادداشت پهلوی(1934م.)، مباحث آوایی در تلمود آرامی که از فونتیک ایرانی است، یادداشت درباره دستور زبان سغدی، ملاحظاتی درباره کلمات عربی در فارسی، سعدی و گلستان. (افشار، 1383، 1077) او  به عنوان یکی از پژوهشگران برجسته جهان در حوزه مطالعات مربوط به ایران به شمار میرود. چندین  مسافرت کوتاه و بلند مدت به ایران داشت و تمرکز او بیشتر در مورد گرامر و تاریخ  زبان فارسی جدید New Persian Language و زبان‌های ایرانی عهد کهن مانند سغدی Sogdian و یا Sogdia و غیره بود. او‌ عضو کمیته اکادمیک علوم لهستان  Hungarian Academy of Sciences و مدیریت کمیتۀ کاربردی زبانشناسی Applied Linguistics Committee و همچنین مدیر مجمع کشوری اموزش زبانهای خارجی National Council for Foreign Language Education را در کارنامه فعال و ارزشمند خود دارد.(ویکی پدیا)

از وی اثری در ایران ترجمه و منتشر نشده است.

شیدا صابری

شهریورماه 1399ش.