1787م.-1832م.

راسک در روستایی در نزدیکی اودنس (Odense) در دانمارک متولد شد، در مدرسۀ لاتین اودنس که در حال حاضر با عنوان کلیسای جامع شناخته می‌شود، درس خواند و در سال 1807م. مدرسه را به پایان رساند. علاقۀ راسک به زبان ایسلندی در دوران مدرسه شکل گرفت (هافناگل، 2016). در سال 1808م، راسک برای ادامۀ تحصیل به دانشگاه کپنهاگ (University of Copenhagen) رفت و با اینکه مذهبی نبود، در رشتۀ الهیات ثبت‌نام کرد، گرچه در عمل فقط به مطالعۀ دستور زبان‌های مختلف پرداخت. او تا سال 1812م تحصیل را ادامه داد و زبان‌های سامی، سوئدی، انگلیسی، هلندی، انگلیسی قدیمی و پرتقالی، آلمانی، فرانسوی، اسپانیایی، ایتالیایی، روسی، لهستانی و چک را فراگرفت. همچنین، زبان مورد علاقه‌اش، ایسلندی را ادامه داد و در سال 1825م به‌عنوان استاد تاریخ ادبیات استخدام شد. او در سال 1831م. یعنی یک سال قبل از مرگش، استاد زبان‌های شرقی دانشگاه کپنهاگ نیز شد (نیلسن، 2020).

راسک در سال 1809م. اولین کتاب خود را با عنوان مقدمۀ ایسلندی به پایان رساند و در سال 1811م آن را منتشر کرد. او در سال 1816م. با بودجۀ دولتی با هدف پژوهش دربارۀ زبان‌های آسیایی و جمع‌آوری نسخه‌های خطی برای کتابخانۀ دانشگاه کپنهاگ به یک سفر ادبی رفت؛ ابتدا به سوئد سفر کرد، دو سال در آنجا ماند و در سال 1818 م. ویژگی‌ها و تفاوت‌های آوایی برخی از زبان‌های هندواروپایی را روشن ساخت (صفیئی، 1398). در سال 1819 م. به سمت روسیه رفت و پس از آن به ایران آمد. تبریز، تهران و شیراز شهرهایی بود که در مدت حضورش در ایران از آنها دیدن کرد. در حدود شش هفته به زبان فارسی مسلط شد؛ به‌گونه‌ای که توانست با افراد مختلف ارتباط برقرار کند. در سال 1820م. به هند رفت. در سفر بمبئی (۱۸۲۰م.) چندین دست‌نوشتۀ اوستا را گرد آورد و برای اولین بار با بررسی زبان اوستایی نشان داد که این متون باقی‌ماندۀ یک مجموعۀ بزرگ از متون مقدس پارس باستان و بلخ هستند. راسک کوشش فراوانی برای بازخوانی کتیبه‌ها، خطوط میخی و خطوط اوستایی کرد که اگر این تلاش‌ها نبود، امروزه ما اطلاعاتی اندک از تاریخ گذشتگانمان داشتیم. متونی که راسک جمع آوری‌کرد، اکنون در کتابخانۀ دانشگاه کپنهاک قرار دارند. یکی از نظریه‌های مهمی که راسک مطرح کرده، این است که زبان ارمنی به‌احتمال خیلی زیاد ایرانی است. دست‌نوشته‌های دیگر در کمپانی هند شرقی (The British East) و موزۀ بریتانیا (British Museum) در لندن، کتابخانۀ بودلیان (Bodleian Library) در آکسفورد و در کتابخانۀ دانشگاه‌های مختلف پاریس نگه‌داری می‌شوند. «اقامت راسک در هندوستان از آن جهت برای پژوهش‌ها اهمیت بنیادین داشته که او در بمبئی موفق به خریدن دست‌نویس‌های ارزشمند و بی همتای‌اوستا و پهلوی شد. این آثار که امروزه جزء ارزشمندترین آثار علمی بین‌المللی محسوب می‌شوند، به دانشگاه کپنهاک تعلق دارد» (آسموسن، 1389). او در هند مقاله‌ای با عنوان مقاله‌ای دربارۀ اصالت زبان زند نوشت، سپس به سریلانکا رفت و مقاله‌ای دیگر با عنوان مقاله‌ای برای احترام به بهترین روش برای بیان اصوات زبان‌های هندی در کارکترهای اروپایی نوشت (ویکی‌پدیای انگلیسی، 2020). راسک در بازگشت به کانادا به دانشگاه کپنهاگ برگشت و تعداد قابل توجهی از نسخه‌های خطی زبان فارسی، زند، پالی (Pali) برای کتابخانۀ کپنهاگ به ارمغان آورد. در سال 1829 م به‌عنوان کتابدار در دانشگاه کپنهاگ استخدام شد (نیلسن، 2020). این در حالی است که او همکاری طولانی‌مدت خود را با دانشگاه کپنهاگ به‌عنوان دستیار کتابخانه در سال 1808م شروع کرده بود (دایره‌المعارف بریتانیکا، 2020).

آثار راسک به فارسی ترجمه نشده است و آنچه از او در ایران وجود دارد، شرح کارهایی است که بر روی کتیبه‌های زبان فارسی انجام داده است.

1. آسموسن، یس پیتر. (1389). ایران‌شناسی در دانمارک. ترجمۀ منیژه احدزادگان آهنی. تهران: انتشارات طهوری.
2. صفیئی، کامبیز. (1398). بررسی تحول زبان آلمانی و سیر تاریخی آن. وبگاه مرکز آموزش‌های آزاد زبان‌های خارجی دانشگاه تهران. دسترسی در 24 خرداد 1399. در

http://utlc.ir/Taleghani/news/100078

المیرا کریمی

خردادماه 1399 ش.