سیده بشیرالنساء بیگم - Seyedah Bashirul-Nisa Begum
سیده بشیرالنساء بیگم (Seyedah Bashirul-Nisa Begum)بانوی شاعر و فارسیپژوه هندی، که به امر تدریس زبان و ادبیات فارسی در دانشکدة بانوان دانشگاه عثمانیه در حیدرآباد هندوستان مشغول بود. از ایشان مقالاتی به زبان فارسی و اردو منتشر شده است.
تولد و درگذشت
1942م.ـ در قید حیات
سوابق زندگی و تحصیل
بشیرالنساء بیگم پس از تحصیلات متوسطه وارد دانشگاه عثمانیه (Osmania University) شد و دورۀ لیسانس ادبیات و هنر را سپری و مدرک تربیت مدرس اخذ کرد. پس از آن، فوقلیسانس زبان و ادبیات فارسی را در سال 1963م. دریافت نمود. در سال 1989م. از همان دانشگاه مدرک دکتری خود را به راهنمایی شریفالنساء انصاری اخذ کرد. عنوان پایاننامۀ دکتری وی تصحیح و تحشیة احکام عالمگیری بود (مشکیننژاد و فیروزآبادی، 1386ش.، 307؛ حسینی، 1364ش.، 1، 21؛ رستمی، 1390ش.، 515؛ انوشه، 1380ش.، 4، 453 ـ 454؛ رادفر، 1378ش.).
سوابق اجرایی و پژوهشی
بیگم مربی زبان فارسی و مدیرگروه زبان و ادبیات فارسی دانشکده بانوان دانشگاه عثمانیه (Osmania University College for Women) بود. از 1367ش. تا 1369ش. (1989م. تا 1991م.) ریاست گروه فارسی دانشکدۀ بانوان دانشگاه عثمانیة حیدرآباد را به عهده داشت. در 1371ش. با استفاده از بورس وزارت فرهنگ و آموزش عالی ایران برای آشنایی و مکالمۀ زبان فارسی در ایران به سر برد. همچنین پنج مرتبه در کلاسهای بازآموزی زبان فارسی در خانۀ فرهنگ جمهوری اسلامی ایران در دهلی شرکت جست. او به زبانهای اردو، هندی و انگلیسی نیز آشنایی دارد.
او در شاعری به زبان فارسی و اردو نیز دستی دارد و مقالاتی هم درباره روابط فرهنگی ایران و هند به رشتۀ تحریر درآورده است (انوشه، 1380ش.، 454؛ رادفر، 1378ش.).
آثار
- شب و روز مسلمان: حیدرآباد، آکادمی تعمیر ملّت، به زبان فارسی (1992م.)
- مجموعه مقالات جوی شیر: به اردو
- مجموعه مقالات رگ تاک: به فارسی
- اقبال آور ایران: سب رس، به اردو (1982م.)
- اثر و نفوذ زبان فارسی بر دیگر زبانهای هند (فارسیزبان کااثر هندوستان کی دو سری زبانون پر): سب رس، به اردو (1987م.)
- سهم فارسی در همبستگی ملی ایران و هندوستان: مجله تحقیقات السنه شرقی، به اردو (1989م.)
- بازتاب افکار حافظ در اشعار اقبال: مجله بیاض، به فارسی
- ایران کی شاعری: مجله دانشگاه عثمانیه، به اردو (1961م.)
- ترجمه شرح حافظ سودی بوسنوی: اثر ابوالقاسم رادفر از فارسی به اردو، سب رس، (1993م.)
- ایران امروز
- شرح حال ملکالشعرای بهار
- شرح حال اقبال لاهوری
آثار منتشرشده به فارسی
تا کنون هیچ کدام از آثار این پژوهشگر در ایران ترجمه و منتشر نشده است.
منابع
- انوشه، ح. و گروه مؤلفان. (1380ش.). دانشنامة ادب فارسی: ادب فارسی در شبهقاره (هند، پاکستان، بنگلادش) (ج ۴، بخش یکم: آـ چ). سازمان چاپ و انتشارات وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی.
- حسینی، س. الف. (1364ش.). پاسداران زبان و ادبیات فارسی در هند (ج2). مرکز تحقیقات زبان فارسی در هند، دهلی نو.
- رادفر، ا. (1378ش.). تاریخچۀ زبان فارسی در حیدرآباد دکن و وضعیت کنونی آن. نامۀ پارسی، 1، 155ـ179.
- رستمی، م. (1390 ش.). ایرانشناسان و ادبیات فارسی، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی.
- مشکیننژاد، پ.، فیروزآبادی و گروه مؤلفان و مترجمان. (1386ش.). فرهنگ خاورشناسان، زندگینامه و کتابشناسی ایرانشناسان و اسلامشناسان (ج۲)، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی.۵.
گردآورنده
سید محمدرضا طباطبایی
بهمنماه 1399ش.
تاریخ آخرین ویرایش
<span>1401-12-17</span>