یک شرکت دانشبنیان در پارک ملی علوم و فناوریهای نرم و صنایع فرهنگی برای نخستین بار در کشور، پلتفرم هوشمند و یکپارچة گردشگری سلامت با نام مدتریپسنتر(medtripcenter) را طراحی و به بهرهبرداری رساند. این سامانه با بهرهگیری از فناوریهای نوین و هوش مصنوعی، خدماتی نظیر ویزیت آنلاین پزشکان، انتخاب و رزرو مراکز درمانی، اقامت و پشتیبانی سفر درمانی را در یک بستر شفاف و ساختارمند تأمین میکند.
مدرسه یادگیری مداوم دانشگاه تورنتو بخشی از دانشگاه است که برنامههایی را برای بزرگسالان، حرفهایهاف یا هر کسی که میخواهد مهارت جدیدی بیاموزد یا با زبان جدیدی صحبت کند، ارائه میدهد. دوره فارسی یکی از گزینههای زبان خارجی است که در این مدرسه تدریس میشود. این دوره برای کسانی طراحی شده که میخواهند زبان فارسی را از سطح مقدماتی تا متوسط یاد بگیرند (School of Continuing Studies, 2025).
سه روستای ایرانی شامل روستای سهیلی در جزیره قشم، روستای کندلوس در مازندران، و روستای شفیعآباد در کرمان، به شبکه جهانی روستاها زیر نظر سازمان جهانی گردشگری راه یافتند. پرونده هشتروستای از استانهای مختلف برای پیوستن به این شبکه ارسال شده بود و پس از ارزیابی شاخصهایی چون جاذبه گردشگری، پایداری محیطزیستی و اجتماعی، خدمات اقامتی و پذیرایی، سه روستا موفق به کسب این رتبه شدند. تصمیم در نشست سازمان گردشگری ملل متحد در شهر هانگجو چین گرفته شد.
این کتاب که حاصل پژوهشها و مطالعات نویسنده از آغاز ورود او به رشته ایرانشناسی است، مجموعههای از مقالات، سخنرانیها و پایان نامهها را در حوزه هویت، فرهنگ یا خلقیات ایرانی گردهم آورده است. افزون بر این، بخشهایی نیز اضافه شده است. اثر دارای شانزده گفتار است. در گفتار اول بحثهای نظری در مورد مفهوم خود و دیگری ارائه شده است. گفتار دو متون اوستایی و اسناد هخامنشی را به نمایندگی دورهها و بخشی از تمدن ایرانی شرح و تحلیل کرده و با این کار به پیشینه نگاه خود پرداخته است. گفتار سوم به فرهنگ و هویت ایرانی از دید ایرانیان در دو دوره اشکانی و ساسانی توجه کرده است. گفتار چهار، تصویر و دورنمایی کلی از تاریخ فرهنگ ایران باستان در منابع بیرونی را به نمایش گذاشته است. در گفتار پنجم، همانندیها و تفاوتهای روایتهای تاریخنویسان یونانی و نوع نگرش آنان به فرهنگ ایران بررسی شده است. از گفتار ششم به بعد تا گفتار دوازدهم به ایران پس از اسلام به صورت دستهبندی پرداخته شده است. در گفتار سیزدهم و پس از دستهبندی دادههای سفرنامهها، نگرش منفی به فرهنگ ایران و نگرش مثبت به آن در سفرنامهها بررسی و تحلیل شده است. گفتار چهاردهم، جریان خودانتقادی ایرانی در دوره قاجار را بررسی کرده و گفتار پانزدهم به نظریه و کتاب سازگاری اثر بازرگان اختصاص دارد. گفتار پایانی تلاش کرده، نگاهی کلان و کلی به ارکان هویت ملی داشته باشد.
مرکز شرمین و بیژن مصور رحمانی برای مطالعات ایران و خلیج فارس ( Sharmin and Bijan Mossavar-Rahmani Center for Iran and Persian Gulf Studies) مهندسان انقلابی: یادگیری، سیاست و کنشگری در دانشگاه صنعتی آریامهر (Revolutionary Engineers: Learning, Politics, and Activism at Aryamehr University of Technology) را برگزار میکند. سخنرانان این سخنرانی سپهر وکیلی دانشیار علوم یادگیری در دانشکده آموزش و سیاست اجتماعی دانشگاه نورث وسترن (Northwestern University)، و مهدی گنجوی مدرس دانشکده اطلاعات دانشگاه تورنتو (University of Toronto) هستند. این سخنرانی که در 13 نوامبر 2025م./ 22 آبان 1404ش. برگزار میشود، به بررسی تاریخ فرهنگی، سیاسی و آموزشی دانشگاه صنعتی آریامهر (اموت)، امروزه با نام دانشگاه صنعتی شریف شناخته میشود، در سالهای پیش از انقلاب 1357ش./1978م. ایران میپردازد.
مدرسه شرقشناسی دانشگاه ایروان، یکی از مراکز کلیدی آموزش و پژوهش در زمینه مطالعات شرقی در ارمنستان است. این دانشکده، آموزش در سه مقطع کارشناسی، کارشناسی ارشد و دکترا را ارائه میدهد و متخصصان برجسته شرقشناسی را تربیت میکند (Yerevan State University, 2025).
این اثر بزرگداشتی برای فیلیپ جی. کرینبروک، ایرانشناس برجسته و متخصص در زمینههای زرتشتیشناسی و کردشناسی، به شمار میرود. کتاب ۱۳ مقاله از پژوهشگران معتبر را در بر میگیرد که به موضوعات مختلف مرتبط با زرتشتیشناسی، زبانشناسی ایرانی، اسطورهشناسی، و فرهنگ ایران میپردازند. این مقالات نمایانگر گستره وسیع علایق علمی کرینبروک و تأثیر او در زمینه مطالعات ایرانشناسی هستند. کتاب دربردارنده مقالاتی است که به موضوعاتی همچون ادبیات و متون زرتشتی، اسطورهشناسی ایرانی، زبانشناسی ایرانی، و فرهنگ و آیینهای ایرانی میپردازند. این مقالات را پژوهشگران گوناگونی مانند شروین فریدنژاد، تورج دریایی، دیگران نگاشتهاند.
مالیس روتوِن Malise Ruthven نویسنده، روزنامهنگار و مدرس برجستهای است که تمرکز اصلی او بر دین، بنیادگرایی و بهویژه مسائل مرتبط با اسلام قرار دارد. او برای تألیف اطلس تاریخی جهان اسلام موفق به دریافت جایزۀ کتاب شورای ارتباطات خاورمیانه ایالات متحده شد.
ملکوم اندرو ریچارد کالج Malcolm Andrew Richard Colledge باستانشناس بریتانیایی بود که در هنر پالمیرا و اشکانیان تخصص داشت. او بازدیدهای فراوانی از خاورمیانه و بهویژه ایران داشت و پژوهشهای گستردهای در این منطقه انجام داد.
مارک چارنوشویچ Marc Czarnuszewicz ایرانشناس و پژوهشگر دکتری در گروه تاریخ دانشگاه سنت اندروز است. زمینۀ پژوهشی او بر سلسلۀ سلجوقیان بزرگ و آشوبهای اجتماعی ایران در پی ورود ترکان سلجوقی تمرکز دارد.
گروه مطالعات اسلامی کالج دولتی دختران آنتانگ، گروهی است که اسلام را همچون یک دین زنده و نیروی اجتماعی-فرهنگی بررسی میکند و از روشهای تجربی و میانرشتهای از جمله انسانشناسی، جامعهشناسی، تاریخ، و علوم سیاسی بهره میبرد. این گروه تعامل متون، سنتها، و نهادهای اسلامی با ساختارهای اجتماعی و قدرت را تحلیل میکند و فراتر از الهیات، جامعههای مسلمان را در بستر تاریخی و اجتماعی مطالعه میکند. این گروه دانشجویان را برای فعالیت در حوزههای دانشگاهی، سیاستگذاری، دیپلماسی، و رهبری جامعه آماده میکند و مراکزی مانند مرکز مطالعات اسلامی دانشگاه آکسفورد یا برنامه مطالعات اسلامی دانشگاه هاروارد نقش مهمی در آن ایفا میکنند. این گروه، تعداد قابل توجهی دانشجو را جذب میکند و فرصتهای علمی برای ادامه تحصیل در سطح بالاتر فراهم میآورد. به دلیل ماهیت میانرشتهای، مطالعات اسلامی برنامههای پژوهشی متنوعی را ارائه میدهد. دانشجویان این گروه در فعالیتهای فوقبرنامهای مختلف کالج مشارکت دارند و حتی با وجود تأسیس نسبتا جدید بخش (2018م.)، با اشتیاق در فعالیتهای متنوع کالج شرکت میکنند(Government College for Women Anantnag, 2025).
این اثر مجموعهای از مقالههای علمی است که در نشریات گوناگون در طول دو دهه منتشر شدهاند و به بررسی ارتباطات فرهنگی، دینی، و ادبی میان ایران و ارمنستان میپردازند. راسل در این کتاب به تأثیر تمدن ایرانی بر ارمنستان پیش از مسیحیت و تعاملات فرهنگی میان این دو تمدن میپردازد. کتاب مقالههایی را در بر میگیرد که در نشریههای مختلف منتشر شدهاند و به موضوعاتی همچون بررسی واژهها و اصطلاحات مشترک، ادبیات حماسی و اسطورهشناسی، متون دینی و فلسفی، و شخصیتهای فرهنگی برجسته میپردازند. این مقالات نشاندهنده تعاملات عمیق فرهنگی میان ایران و ارمنستان در دوران پیش از مسیحیت هستند.
مرکز شرمین و بیژن مصور رحمانی برای مطالعات ایران و خلیج فارس ( Sharmin and Bijan Mossavar-Rahmani Center for Iran and Persian Gulf Studies) فرهنگ فراتر از مرزها: راهبردهای فراگیرسازی در اِسپُران جهانی ایرانی (Culture Beyond Country: Strategies of Inclusion in the Global Iranian Diaspora) را برگزار میکند. سخنران این سخنرانی ایمی ملک (Amy Malek) دانشیار انسانشناسی و مطالعات آمریکایی در دانشگاه ویلیام و مری (William & Mary)، و رئیس سابق بنیاد اندود (Endowed Chair) و مدیر برنامۀ مطالعات ایران و خلیج فارس در دانشگاه ایالتی اوکلاهما (Oklahoma State University) است که در تلاقی مهاجرت، شهروندی و فرهنگ در میان ایرانیان خارج از کشور تخصص دارد. این سخنرانی که در 5 نوامبر 2025م./ 14 آبان 1404ش. برگزار میشود، با بهرهگیری از پژوهش میدانی قومنگارانه فراملی و بیش از ۱۲۵ مصاحبه نیمهساختاریافته که در طول ۱۶ سال انجام شده است، نخستین قومنگاری تطبیقی از راهبردهای فرهنگی فراگیرسازی را ارائه میدهد و به بررسی روشهای متمایز و تجربیات ایرانیان در سه شهر کلیدیِ لسآنجلس، استکهلم و تورنتو میپردازد.
هدف اصلی مؤسسه شرقشناسی ضیا بنیادوف، مطالعه قواعد و ویژگیهای متمایز توسعه تاریخی، اجتماعی-سیاسی، اقتصادی و فرهنگی کشورهای خاور نزدیک و میانه بود. با توجه به پیوندهای تاریخی و فرهنگی چندینساله بین آذربایجان و کشورهای خاور نزدیک و میانه، پژوهشکده مأموریت آغاز پژوهشهای ویژهای را برعهده گرفت که به تحلیل مسائل روز جمهوری میپرداخت. مؤسسة شرقشناسی ضیا بنیادوف روابط پژوهشی نزدیکی با دانشگاهها و مراکز تحقیقاتی ترکیه، روسیه، آلمان، هلند، ایران، امارات متحده عربی، مصر، و همچنین انجمن تاریخی ترکیه دارد. همزمان، این مؤسسه هماهنگکننده مؤسسه بینالمللی مطالعات آسیای میانه تحت حمایت یونسکو در آذربایجان نیز هست. در سالهای پس از استقلال، مؤسسه کنفرانسها و همایشهای بینالمللی مهمی را برگزار کرده است. تربیت نیروهای متخصص و ارتقاء ظرفیت پژوهشی مؤسسه این امکان را فراهم کرده است تا دامنة مطالعات شرقی گسترش یافته و غنای بیشتری پیدا کند. تأکید ویژهای بر تحلیل جامع مسائل روز تاریخ، اقتصاد، اندیشههای اجتماعی و سیاسی و زبانشناسی کشورهای خاور نزدیک و میانه صورت گرفته است. پژوهش و انتشار آثار مکتوب ملل شرقی، ترجمه و مطالعه آثار به زبانهای عربی و فارسی متعلق به مردم آذربایجان نیز از دیگر محورهای فعالیت بود. (Azerbaijan National Academy of Sciences Institute of Oriental Studies after Academician Z.M.Buniyadov, 2025)
این اثر بهعنوان دوازدهمین جلد از مجموعه مطالعات هندوایرانی (Columbia University Indo-Iranian Studies) منتشر شده است. کتاب دو بخش کلیدی را در بر میگیرد، بخش نخست به تاریخ و آموزههای دین زرتشتی میپردازد و مقدمه، زرتشت، اهورامزدا، اهریمن، آخرتشناسی، دین در دوران مختلف، آیینها و مراسم و تأثیرات متقابل را در بر میگیرد. بخش دوم رسالههایی است که به موضوعات خاصتری در زمینه دین زرتشتی میپردازند.
