آنابل کیلر (Annabel Keeler)
فهرست مطالب
متیو کنپا Matthew P. Canepa
متیو کنپا Matthew P. Canepa ؛ ایران‌شناس، مورخ هنر و باستانشناسی جهان ایرانی دوران باستان است. کنپا استاد دانشگاه مینوستا (University of Minnesota) است که در باب تعاملات میان‌فرهنگی در فرهنگ‌های بصری پیشامدرن، تقاطع هنر، آیین و قدرت در جهان‌های مدیترانۀ شرقی و جهان ایرانی پژوهش می‌کند.
تولد و درگذشت
«نامشخص»
سوابق زندگی و تحصیل
متیو کنپا (Matthew Canepa) مورخ هنر و باستانشناسی جهان ایرانی باستان است. جدیدترین کتاب او از مؤسسۀ باستانشناسی آمریکا، برندۀ جایزۀ جیمز آر. وایزمن (James R. Wiseman) در سال 2020م. شد. عنوان این کتاب گسترۀ ایران (The Iranian Expanse) است که تحولات هویت ایرانی از رهگذر محیط‌های طبیعی و ساخته‌شده را بررسی می‌کند (Academia, n.d.). او استاد تاریخ هنر دانشگاه مینوستا است. به‌عنوان مورخ هنر و باستان‌شناس و پژوهشگر ادیان، مطالعات او بر موضوعاتی چون تعاملات میان‌فرهنگی در فرهنگ‌های بصری پیشامدرن متمرکز است. پژوهش وی تقاطع هنر، آیین و قدرت در جهان مدیترانۀ شرقی و جهان ایرانی گسترده‌تر را بررسی می‌کند. او پیش‌تر به آسیای مرکزی سفر کرد که این موضوع به یک تور مطالعاتی در ازبکستان (Uzbekistan)، قره‌قالپاقستان (Karakalpakstan) و تاجیکستان (Tajikistan) منتهی شد (Archaeological Institute of America, n.d.). متیو کنپا صاحب کرسی تاریخ هنر و باستانشناسی ایران باستانِ الهۀ امیدوار میرجلالی (Elahé Omidyar Mir-Djalali Presidential Chair) در دانشگاه کالیفرنیا (University of California) است. او مؤسس و مدیر گروه میان‌رشته‌ای ایران باستان و جهان ایرانی پیشامدرن در یو سی ال (UCL) است. او عضو هیئت علمی دانشگاه کالیفرنیا، گروه هنر و تاریخ و گروه دکتری مطالعاتی بصری است. او همچنین عضو هیئت علمی گروه تاریخ و دانشکدۀ کلاسیک است. کنپا عضو هیئت علمی مرکز ایران‌شناسی و فرهنگ ساموئل جردن (Samuel Jordan Center for Persian Studies and Culture) است. این نهاد، قدیمی‌ترین مرکز ایران‌شناسی و یکی از مؤسسات پیشرو در نوع خود در جهان است. متیو کنپا همکار پژوهشی برگزیدۀ مؤسسۀ آثار باستانی لندن است و بورسیه‌های تحقیقاتی متعددی را از نهادهای مختلف دریافت کرده که برخی از آنها از قرار زیر است:
- مؤسسۀ پژوهشی گتی (The Getty Research Institute)
- مؤسسۀ مطالعات عالی پرینستون (The Institute for Advanced Study)
- مؤسسۀ یادبودی جان سیمون گوگنهایم (The John Simon Guggenheim Memorial Foundation)
- شورای آمریکایی اجتماعات فرهیخته (The American Council of Learned Societies)
- مؤسسۀ باستانشناسی آلمانی (Deutsches Archäologisches Institut)
- مراکز پژوهشی خارج از کشور در آمریکا (The Council of American Overseas Research Centers)
آثار
- - کتاب:
- وسعت ایران؛ دگرگونی هویت پادشاهی از طریق معماری، چشم‌انداز و محیط ساخته‌شده، 500 ق.م. تا 642م.
- دو چشم زمین: هنر و آیین پادشاهی بین روم و ایران ساسانی.
- - مقاله:
- مقدمه: تئوریزه کردن تعاملات میان فرهنگی در میان فرهنگ‌های بصری دوران باستان و اوایل سده‌های میانه.
- فناوری‌های حافظه در اوایل ایران ساسانی: سایت‌های هخامنشی و هویت ساسانی.
- نمایش‌های دور قدرت: فهم تعامل میان فرهنگی در میان نخبگان روم، ایران ساسانی و چینِ سویی-تانگ.
- مروری بر کتاب تصور بی‌نهایت: هنر، زمان و بعد زیبایی‌شناختی در جهان باستان، نوشتۀ بحرانی.
- معماری مقدسِ سلوکی، آیین پادشاهی و دگرگونی فرهنگ ایرانی در دورۀ ایرانیِ میانه.
آثار به زبان های دیگر
- – Book:
- (Canepa, M.P . (2018). The Iranian Expanse; Transforming Royal Identity through Architecture, Landscape, and the Built Environment, 550 BCE–642 CE. University of California Press.)
- (Canepa, M.P., & Brown, P. (2017). The Two Eyes of the Earth; Art and Ritual of Kingship between Rome and Sasanian Iran. University of California Press.)
- – Article:
- (Canepa, M. P. (2010). Preface: Theorizing Cross-Cultural Interaction Among Ancient and Early Medieval Visual Cultures. Ars Orientalis, 38, 7–29. http://www.jstor.org/stable/29550018)
- (Canepa , M. P. (2010). Technologies of Memory in Early Sasanian Iran: Achaemenid Sites and Sasanian Identity. American Journal of Archaeology, 114(4), 563–596. http://www.jstor.org/stable/25763803)
- (Canepa , M. P. (2010). Distant Displays Of Power: Understanding Cross-Cultural Interaction Among the Elites of Rome, Sasanian Iran, and Sui-Tang China. Ars Orientalis, 38, 121–154. http://www.jstor.org/stable/29550022)
- ((Canepa , M. P. (2015). [Review of The Infinite Image: Art, Time and the Aesthetic Dimension in Antiquity, by Z. Bahrani]. The Art Bulletin, 97(4), 452–454. http://www.jstor.org/stable/43947754)
- (Canepa, M. P. (2015). Seleukid Sacred Architecture, Royal Cult and the Transformation of Iranian Culture in the Middle Iranian Period. Iranian Studies, 48(1), 71–97. http://www.jstor.org/stable/24483046)
آثار منتشرشده به فارسی
- کنپا، م. (1399ش.). هنر و تشریفات مذهبی مانوی: جادو: متون، اشیاء و تصاویری از مدیترانه تا آسیای مرکزی (ترجمۀ ن. مروتی). جندی‌شاپور، 6(21)، 51-102.
سایر منابع پیشنهادی
برای مطالعۀ بیشتر دربارۀ زندگی و آثار متیو کنپا به صفحۀ ویکی‌پدیای وی مراجعه کنید:
سایر منابع پیشنهادی به زبان های دیگر
- Matthew P. Canpa. (2024, January 17). In Wikipedia. https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Matthew_P._Canepa&oldid=1086405963
