فردریک آلفرد لوشاتلیه (Frédéric Alfred Le Chatelier) یکی از تأثیرگذارترین هنرمندان سرامیک فرانسوی و اسلامشناس و شرقشناس فرانسوی است. او کرسی جامعهشناسی مسلمانان در کالج دوفرانس را تأسیس کرد. همچنین مأموریت علمی فرانسه در مراکش را نیز راهاندازی کرد.
1855م. ـ 1929م.
فردریک آلفرد لوشاتلیه به علوم طبیعی علاقهمند بود اما تصمیم گرفت به ارتش بپیوندد و در مدرسۀ نظامی ویژۀ سنت سیر (Saint-Cyr) تحصیل کرد. او در سال 1874م. دیپلم و در سال 1876 م. درجه نظامی دریافت کرد. او از سوی وزارت جنگ فرانسه به شمال آفریقا فرستاده شد و تمام دوران نظامی خود را در شمال و مرکز آفریقا گذراند (Arthur, 2017, 108). فردریک آلفرد لوشاتلیه مدتی را در کنگو به مأموریت مشغول بود. اغلب مأموریتهای او در این کشور به وضوح همراستا با سیاست استعماری فرانسه و امور تجاری بود (Ibid.). در آنجا خبرنگاری با نام هری آلیس (Harry Alis) او را متهم به این مسئله کرد که لوشاتلیه به دنبال منافع شخصی در کنگو است. آن دو در رستورانی دوئل کردند و در نهایت هری آلیس کشته شد. پس از دوئل، لوشاتلیه نفوذ خود را در سیاست استعماری از دست داد و در ژوئن 1895م. به فرانسه بازگشت و برنامههای او ناکام ماند (Ibid., 110). آلفرد لوشاتلیه در سال 1902م. کرسی جامعهشناسی مسلمانان را در کالج فرانسه (Collège de France) ایجاد کرد و بین سالهای 1902م. تا 1925م. استاد جامعهشناسی اسلامی در این دانشگاه بود (Geneanet, n.d.).
فردریک آلفرد لوشاتلیه پس از اتمام تحصیلات خود در سنت سیر در سال 1876م. به مدت ده سال در آفریقا و به ویژه الجزایر افسر امور بومی بود. او در مأموریتی در ژانویه 1880 م که برای کاوش مسیری برای راهآهن فراصحرا آغاز شده بود، دستیار نقشهخوان نظامی بود. او اولین افسر فرانسوی بود که بین سالهای 1883م. تا 1885م. در اورگلا (Ouargla) منصوب شد. او همچنین مدتی انجمن مطالعات و اکتشافات کنگوی فرانسه را اداره کرد. او برای مردم بومی آفریقا و الجزایر، مدرسه افتتاح کرد، چاه حفر کرد، بهداشت را بهبود بخشید، دادگاه راهاندازی کرد و دائماً با بزرگان محلی ملاقات میکرد. علاوه بر این، لوشاتلیه، در سال 1897م. یک کارخانۀ ظروف سنگی و سرامیک چینی نیز ایجاد کرد که این کارخانه تا سال 1902م. تولید داشت (Asher, 2011, 36). یادداشت کوتاهی در مجلۀ انگلیسی نیچر در سال 1899م. این کارگاه را به دلیل «تلاش برای جایگزینی تجربهگرایی با کار علمی دقیق» ستوده است (Arthur, 2017, 109). او همچنین مأموریت علمی مراکش را در سال 1904م. راهاندازی کرد (Pastoureau, 2008, 12). لوشاتلیه، شرکت مطالعه و اکتشاف کنگو فرانسه (Société d'études et d'explorations du Congo français) را برای ایجاد یک راهآهن از ساحل به داخل تأسیس کرد. او بخش بزرگی از سرمایۀ شخصی خود را در طرح راهآهن گذاشت و در نهایت نیز متحمل ضررهای فراوانی شد (Arthur, 2017, 110).
- کتاب:
- اخوان المسلمین حجاز.
- اسلام در قرن نوزدهم.
- فتح جهان اسلام: مأموریت های انجیلی آنگلوساکسون و آلمانی.
تا زمان نگارش این زندگینامه هیچ یک از آثار فردریک آلفرد لوشاتلیه به زبان فارسی ترجمه نشده است.
خرداد ماه 1401ش.

