بودیل یریلد کارلسن - Bodil Hjerrild Carlsen
بودیل یریلد کارلسن[1] (Bodil Hjerrild Carlsen) زبانشناس و ایرانشناس دانمارکی و از متخصّصان حقوق و قوانین حقوقی در دورۀ ساسانیان و مطالعات زردشتی بود. او در حوزۀ افغانستانشناسی هم اثری به نگارش درآورد. کار اصلی او نگارش و پژوهش دربارۀ مبحث قانون و حقوق در دورۀ ساسانی و در دین زردشتی متقدّم بود و افزون بر این پیرامون یهودیانِ ایران باستان و چند متن تاریخی کهن به فارسی پهلوی هم آثاری عرضه کرد. [1] - در برخی منابع نام و نام خانوادگی او فقط به صورت بودیل یریلد (Bodil Hjerrild) آمده است.
تولد و درگذشت
1942م.- 2020 م.
سوابق زندگی و تحصیل
خانم بودیل کارلسن در 12 اکتبر در شهر ریبه (Ribe) متولّد شد. پس از طیکردن دورۀ اوّلیۀ تحصیلات توانست مدارک عالی هم دریافت کند. در سال 1968م. مدرک فوق لیسانس خود را در رشتۀ زبانشناسی کلاسیک اخذ کرد و پایاننامهای دربارۀ شاعر باستان یونانی به نام هسیودوس (Hesiodos) به نگارش درآورد (Acta Iranica، 1979، 72). از سال 1968م. تا 1970م. درسهایی چون ادیان و فرهنگ یونانی و زبان لاتینی را در کشورش تدریس میکرد. در سال 1970م. موقعیّت سفر به کشور افغانستان برای او پیش آمد و توانست به آنجا مسافرت کند و به مدّت حدود دو سال زبان فارسی دَری را در دانشگاه کابل (Kabul University) بیاموزد. بعد از این به کشورش بازگشت و در دانشگاه کپنهاگ (University of Copenhagen) رشتۀ ادیان را تدریس کرد. در همین حین نیز عزم یادگیری زبانهای ایرانی در او ایجاد شد و نزد یس پیتر آسموسن (Jes Peter Asmussen)، ایرانشناس شهیر دانمارکی، این حوزه را هم فراگرفت. از سال 1977م. در رشتۀ زبانهای ایرانی در دانشگاه کپنهاگ به تدریس مشغول شد (فرهنگ خاورشناسان، 1396، ج. 6، 27). این محقّق در 29 دسامبر سال 2020م. در کشورش بدرود حیات گفت (dodsannoncer).
سوابق اجرایی و پژوهشی
خانم بودیل کارلسن در زمینههایی چون زبانهای ایرانی، حقوق و قوانین دین زردشتی در دوره ساسانیان و مطالعات مربوط به کشور افغانستان به تحقیق و پژوهش اشتغال داشت. در حوزۀ ایرانشناسی، وی تمرکز اصلی خود را بر روی حقوق و قوانین حقوقی در دورۀ ساسانیان و بر آیین زردشتی قرار داد و ضمن این موضوع به مباحثی چون ازدواج و طلاق در دین زردشتی و مطالعات متون حقوقی کهن زردشتی اشتغال علمی داشت. همچنین پیرامون بعضی موضوعات مربوط به یهودیان در دورۀ باستانِ ایران تحقیقاتی عرضه کرد.
این ایرانشناس دانمارکی در مجامع علمی مختلف حضور به هم میرسانید؛ ازجمله در محفل علمی بینالمللی مطالعات ایران در دوره میانه (International Symposium on Middle Iranian Studies) که در ماه مه سال 1982م. در دانشگاه کاتولیکی لووِن (Katholieke Universiteit Leuven) برگزار میشد شرکت کرد و مقالهای ارائه داد (Skalmowski، 1984، VII). همچنین هشت سال بعد در همایش بینالمللی مطالعات ایران در دورۀ میانه (International Colloquium on Middle Iranian Studies) که به کوشش همین دانشگاه برگزار شده بود حضور به هم رسانید و مقالهای ارائه داد که بعدها در کتاب مجموعه مقالات این همایش به چاپ رسید (Skalmowski and van Tongerloo، 1993، V-VII). در سال 1992م. نیز در دومین کنفرانس اسکاندیناوی درباره مطالعات خاورمیانه (Second Nordic Conference on Middle Eastern Studies) حاضر بود و مقالهای دربارۀ پارسیان بمبئی و مشکلاتشان ارائه داد (Nordic Society for Middle Eastern Studies).
آثار
تقریباً همۀ آثار خانم کارلسن، که تعدادشان زیاد هم نیست، به زبان انگلیسی نوشته شده است. تعداد قابل توجهی از مقالات او در مجلۀ معتبر ایرانیکا (ACTA Iranica) چاپ شده است. به برخی از مهمترین نوشتههای او در ذیل اشاره خواهیم کرد.
شماری از مهمترین آثار بودیل یریلد کارلسن:
- یونس در زبان فارسی یهودیان (Jonah in Judeo-Persian)
- برخی از جنبههای زندگی خانوادگی در یک روستای افغانستان (Some aspects of family life in an Afghan village)
- عقد ازدواج کاکار و وضعیت فرزندان کاکار در کتاب ماتیانِ هزار داستان و کتاب رَوایَتِ اِمیدِ اَشَوَهیشْتان (Cakar Marriage Contract and the Cakar Children's Status in. Mātiyān I Hazār Dātistān and Rivāyat I Ēmēt I Ašavahištān)
- آموس در زبان فارسی یهودیان (Amos in Judeo-Persian)
- دختر بایسپان کیست؟ (Who is the Bayaspan Daughter?)
- رسم ستوریه در روایت پهلوی آتورفرنبغ، دارایی مستقرشدۀ امانی (The institution of Stūrīh in the Pahlavi Rivāyat of Āturfarnbag, Trust settled property)
- مطالعاتی دربارۀ حقوق خانواده زردشتی: تحلیلی تطبیقی (Studies in Zoroastrian Family Law: A Comparative Analysis)
- طلاق زردشتیان (Zoroastrian Divorce)
- ایوکین: زنی میان پدر و شوهر در دورۀ ساسانیان (Ayōkēn: Woman between Father and Husband in the Sasanian Era)
- پارسیان بمبئی و مشکلات کنونی آنها (The Parsees in Bombay and their present problems)
آثار منتشرشده به فارسی
تا به امروز هیچکدام از کتابهای کارلسن به زبان فارسی ترجمه نشدهاند.
منابع
- گروه مؤلّفان و مترجمان، (1396ش.). فرهنگ خاورشناسان: زندگینامه و کتابشناسی ایرانشناسان و اسلام شناسان. به سرپرستی سیّدسعید فیروزآبادی. تهران: انتشارات پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، ج.
منابع به زبان های دیگر
- . (1979). «BODIL HJERRILD CARLSEN». Acta Iranica, 20, 72. . Accessed july 12, 2022
- Carlsen, B.H. (1988). «Zoroastrian Divorce». In Fritz Meier(Editors): ACTA Iranica: Encyclopedie Permanente Des Etudes Iraniennes, A Green Leaf :
- https://org.uib.no/smi/nsm/meud.html
- https://www.dodsannoncer.dk/oversigt/dodsannonce-bodil-hjerrild-21905
- https://www.semanticscholar.org/author/Bodil-Hjerrild/114731025
- 7. Macuch, M. (2012). «INHERITANCE i. SASANIAN PERIOD». Encyclopædia Iranica, online edition. Retrieved july 21, 2022,
- Skalmowski, W. (1984). «FOREWORD». In Wojciech Skalmowski and Alois van Tongerloo(Editors): Middle Iranian Studies: Proceedings of the International Symposium Organized by the Katholieke Universiteit… Accessed july 20, 2022
- Skalmowski, W. and van Tongerloo, A. (1993). In Wojciech Skalmowski and Alois van Tongerloo(Editors): Medioiranica: Proceedings of the International Colloquium Organized by the Katholieke Universiteit… . . Accessed july 23, 2022
سایر منابع پیشنهادی به زبان های دیگر
1- https://viaf.org/viaf/29758182
گردآورنده
سیّد محمّد قدسی
تیرماه 1401ش.
تاریخ آخرین ویرایش
<span>1401-06-09</span>