جمشید کرشاسب چوکسی - Jamsheed Kairshasb Choksy
جمشید کرشاسب چوکسی Jamsheed Kairshasb Choksy انسانشناس و استاد دانشگاه ایندیانا است. او در زمینۀ تاریخ و دین ایران و آسیای مرکزی تخصص دارد. چوکسی در پژوهشهای خود از رویکردهای میانرشتهای بهره میگیرد و پژوهشهای میدانی گستردهای را در کشورهای گوناگون انجام داده است. او همچنین با نهادهای معتبر جهانی نظیر دانشگاه پرینستون و استنفورد همکاری داشته و عضویت چندین انجمن علمی برجسته را در کارنامۀ خود دارد.
جمشید چوکسی یکی از پیشگامان تفسیر دین زرتشتی، جوامع آن و نحوه تعاملات زرتشتیگری، یهودیت، اسلام و هندوئیسم است؛ سنتهایی که در بازسازی سیاستها و شکلگیری جوامع در ایران، آسیای مرکزی و شبهقاره هند نقش داشتهاند. او همچنین از چهرههای بینالمللی برجسته در حوزۀ تاریخ ایران است. چوکسی برای بررسی این فرهنگها از بیش از بیست زبان بهره میگیرد و تحقیقات میدانی گستردهای در کشورهایی چون بحرین، هند، ایران، اسرائیل، اردن، قرقیزستان، عمان، پاکستان، قطر، سریلانکا، امارات متحده عربی و چند کشور دیگر انجام داده است. تحقیقات میدانی، آثار مکتوب و سخنرانیهای او بر بررسی نقش اخلاق در جوامع انسانی و سیاستگذاریها، چرایی تلقی هستی بهمثابۀ نبرد میان نیکی و شر و جایگاه انسان در جهان تمرکز دارد (Central Eurasian Studie, n.d.). چوکسی پیش از این بهعنوان همکار پژوهشی در دانشگاه هاروارد، مؤسسه مطالعات پیشرفته (Institute for Advanced Study) در دانشگاه پرینستون (Princeton University)، مرکز مطالعات عالی علوم رفتاری (Center for Advanced Study in the Behavioral Sciences) در دانشگاه استنفورد (Stanford University) و مؤسسه گوگنهایم (Guggenheim Foundation) فعالیت داشت. او همچنین از بنیادهای انجمن فلسفی آمریکا (American Philosophical Society) و آکادمی ملی دین آمریکا (American Academy of Religion) اعتباراتی دریافت کرده و پژوهشگر مدعو در Phi Beta Kappa بوده است. جمشید عضو منتخب انجمن سلطنتی آسیایی (Royal Asiatic Society) در لندن، انجمن سکهشناسی آمریکا (American Numismatic Society) در نیویورک و باشگاه کاوشگران (Explorers Club) در نیویورک است. همچنین عضو منتخب باشگاه کازموس (Cosmos Club) در واشنگتن، دیسی است. چوکسی با حکم ریاستجمهوری و تأیید سنا در شورای ملی علوم انسانی ایالات متحده (National Endowment for the Humanities) خدمت کرده است (American Academy of Arts and Sciences, n.d.). پژوهشهای جمشید چوکسی بر توسعۀ جوامع فرقهای در آسیای مرکزی، خاور نزدیک و جنوب آسیا متمرکز است که با بهرهگیری از رویکردهای میانرشتهای، حوزههایی چون مطالعات دین، تاریخ، امور بینالملل، سیاست، مردمشناسی، باستانشناسی، زبان، ادبیات و سکهشناسی را در بر میگیرد. حوزههای تخصصی او شامل زرتشتیگری، اسلام و مانویت، ایرانشناسی و مطالعات شبهقاره هند است. چوکسی در شماری از کمیتههای ارزیابی و انتخاب بورسیه در نهادهای علمی بینالمللی عضویت داشته که از آن جملهاند: شورای آمریکایی آموزش بینالمللی (Institute of International Education)، مؤسسه مری اینگرهام بانتینگ دانشگاه هاروارد (Mary Ingraham Bunting Institute)، شورای هنر کانادا (Canada Council for the Arts)، مرکز مطالعات معاصر عربی دانشگاه جورجتاون (Center for Contemporary Arab Studies, Georgetown University) و دانشگاه جانز هاپکینز (Johns Hopkins University) و شورای پژوهشهای علوم اجتماعی و علوم انسانی کانادا (Social Sciences and Humanities Research Council of Canada). مقالههای او در نشریات امور خارجه (Foreign Affairs)، سیاست خارجه (Foreign Policy)، مرور سیاست جهانی (World Politics Review)، سیان.ان. (CNN)، والاستریت (Wall Street Journal) و سایر نشریات و رسانههای خبری منتشر شده است (Department of Religious Studies, n.d.).
- - کتاب:
- پاکی و ناپاکی در زرتشتیگری: پیروزی بر اهریمن.
- ستیز و سازش: زرتشتیان مغلوب و مسلمانان غالب در جامعۀ ایرانی نخستین سدههای اسلامی.
- خیر، شر و هویت جنسی : سیمای زنانه در تاریخ دینی زردشت.
- پیشکشهایی به مجوس: مطالعات هندوایرانیِ honoring Firoze Kotwal.
- دانشنامۀ تمایلات جنسی و جنسیت.
- - مقاله:
- ایزدان زرتشتی در بلخ.
- ایران برای دورنگه داشتن روسیه و چین به توافق هستهای نیاز دارد.
- روابط عربستان سعودی: وهابیت و جهاد جهانی.
- مطالعات منطقه، سیاست خارجه و امنیت ملی.
- اقلیتهای دینی غیرمسلمان در ایران معاصر.
- - مدخل:
- زرتشتیگری. دو. مرور تاریخی: از استیلای اعراب تا عصر مدرن.
- - دیگر آثار:
- تحولات یهودستیزی در جمهوری اسلامی ایران.
- یزد: شهر نیکو و شریف و محل عبادت.
- دوستی در نوشتههای ایرانی پیش از اسلام.
- اماکن دینی و سازههای فیزیکی زرتشتیگری.
- - Book:
- (Choksy, J. K. (1989). Purity and pollution in Zoroastrianism: Triumph over evil. University of Texas Press.)
- (-. (1997). Conflict and cooperation: Zoroastrian subalterns and Muslim elites in medieval Iranian society. State University of New York Press.)
- (-. (2002). Evil, good, and gender: Facets of the feminine in Zoroastrian religious history. Columbia University Press.)
- (Kotwal, F. M., & Choksy, J. K. (Eds.). (2013). Gifts to a Magus: Indo-Iranian studies honoring Firoze Kotwal .Oxford University Press.)
- (Choksy, J. K. (2007). Encyclopedia of sex and gender (Vols. 1–4). Macmillan.)
- - Article:
- (Kreidl, J., & Choksy, J.K. (2021). Zoroastrian deities in Bactria. Journal of Himalayan and Central Asian Studies, 25, 20–53.)
- (Choksy, J. K., & Choksy, C. E. B. (2021). Iran needs the nuclear deal to keep Russia and China at bay. Foreign Affairs.)
- (-. (2015). The Saudi connection: Wahhabism and global jihad. World Affairs Journal, 178, 23–34.)
- (Choksy, J. K. (2020). Area studies, foreign policy, and national security. Journal of Area Studies, second series, special issue on Area Studies Towards the 21st Century, 24–32.)
- (-. (2013). Non-Muslim religious minorities in contemporary Iran. Iran and the Caucasus, 16 (3), 271–299.)
- - Entry:
- (-. (2015). ZOROASTRIANISM ii. Historical Review: from the Arab Conquest to Modern Times. In Encyclopedia IRANICA. Brill. https://www.iranicaonline.org/articles/zoroastrianism-02-arab-conquest-to-modern)
- - Other works:
- (-. (2013). Antisemitism's permutations in the Islamic Republic of Iran. In A. Rosenfeld (Ed.), Resurgent antisemitism: Global perspectives (pp. 337–361). Indiana University Press.)
- (-. (2020). Yazd: ‘A good and noble city’ and an ‘Abode of worship’. In D. Durand-Guedy, R. Mottahedeh, & J. Paul (Eds.), Cities of medieval Iran (pp. 217–252). Brill.)
- (-. (2019). “Friendship in Pre-Islamic Iranian writings. In J. Mahallati (Ed.), Friendship in Islamic ethics and world politics (pp. 145–152, 306–307). University of Michigan Press.)
- (-. (2015). Zoroastrianism’s religious sites and physical structures. In M. Stausberg & Y. S.-D. Vevaina (Eds.), Wiley Blackwell companion to the study of Zoroastrianism (pp. 393–406). Wiley-Blackwell.)
- چوکسی، ج.ک. (1397ش.). کتاب ستیز و سازش؛ زرتشتیان مغلوب و مسلمانان غالب در جامعه ایران نخستین سدههای اسلامی (ترجمۀ ن. میرسعیدی). گروه انتشاراتی ققنوس. (انتشار اصل اثر: 1997م.)
- American Academy of Arts and Sciences. (n.d.). Professor Jamsheed K. Choksy. https://www.amacad.org/person/jamsheed-k-choksy
- Central Eurasian Studies. (n.d.). Jamsheed Choksy. https://ceus.indiana.edu/people/current-faculty/choksy-jamsheed.html
- Department of Religious Studies. (n.d.). Jamsheed Choksy. https://religiousstudies.indiana.edu/about/affiliate-faculty/choksy-jamsheed.html
- جمشید چوکسی. (1403ش.، بهمن 25). در ویکیپیدیا. بازیابی شده از
https://fa.wikipedia.org/wiki/جمشید_چوکسی
- اسحاقی، پ. (1386ش.). انسان شناسان متخصص ایران (۷ ) دکتر جمشید چوکسی. انسانشناسی و فرهنگ. بازیابی شده از
https://anthropologyandculture.com انسان-شناسان-متخصص-ایران-7-دکتر-جمشید-چ//
- Jamsheed Choksy. (2025, February 13). In Wikipedia. https://en.wikipedia.org/wiki/Jamsheed_Choksy