ژرمی شیتِکَت - Jérémie Schiettecatte
ژرمی شیتِکَت Jérémie Schiettecatte باستانشناس فرانسوی و پژوهشگر حوزۀ باستانشناسی، تاریخ و تمدن خاورمیانه باستان و بخشهایی از قارۀ آفریقا است. تمرکز اصلی فعالیتهای علمی او بر پژوهش و کاوشهای باستانشناسی در شبه جزیره عربستان قرار دارد و حوزۀ زمانی مطالعاتش از دوران پیش از میلاد تا آغاز دورۀ اسلامیِ این منطقه را دربر میگیرد. اجرای مأموریتها و پروژشهای باستانشناسی در نواحی مختلف عربستان، از جمله مهمترین فعالیتهای شیتکت بهشمار میرود.
تولد و درگذشت
1978م. – در قید حیات.
سوابق زندگی و تحصیل
ژرمی شیتِکَت در سال 1978م. در فرانسه متولد شد (Catalogue Général, 2014). دربارۀ تحصیلات او تنها این نکته ذکر شده است که در سال 2002م. وارد مقطع دکتری شده و رشتۀ باستانشناسیِ خاورمیانه را در دانشگاه پاریس1-پانتئون-سوربن (Université Paris 1 Panthéon-Sorbonne) برگزید. او در سال 2006م. موفق به دریافت مدرک دکتری خود شد (ORCID, 2024).
شیتکت دورۀ پستادکتریِ خود را مابین سالهای 2007 تا 2009م. در مرکز ملی تحقیقات علمی فرانسه (Centre National de La Recherche Scientifique(CRNS)) با موفقیت گذراند. بلافاصله پس از آن، تدریس در رشتۀ باستانشناسی مشرق زمین را در مدرسۀ عالی مطالعات علوم اجتماعی (École des hautes études en sciences sociales) آغاز کرد و تا سال 2007م. به این فعالیت ادامه داد. همچنین از سال 2009م. به مدت یکسال تدریس در دانشگاه پاریس1 را دنبال کرد .(Orient & Méditerranée, n.d.)
سوابق اجرایی و پژوهشی
تمرکز مطالعاتیِ ژرمی شیتِکَت در حوزۀ باستانشناسی و تاریخ شبهجزیره عربستان و منطقۀ موسوم به شاخ آفریقا (The Horn of Africa) است. از نظر زمانی، پژوهشهای او عمدتاً دورهای از عصر برنز تا آغاز دورۀ اسلامی را دربرمیگیرد (Institute For The Study of The Ancient World(ISAW), 2024).
بهمنظور پیشبرد اهداف مطالعاتی و فعالیتهای پژوهشی خود، ژرمی شیتکت سفرهای متعددی به مناطق مختلفی ازجمله امارات، بحرین، یمن و بهویژه عربستان سعودی و قارۀ آفریقا انجام داده است. این باستانشناسِ پُرتلاش از سال 2010م. همکاری خود را با مرکز ملی تحقیقات علمی فرانسه (French National Center for Scientific Research) آغاز کرده و تا زمان نگارش این مقاله، همچنان به فعالیتهای پژوهشی در این نهاد علمی اشتغال دارد (Centre Français de Recherche de la Péninsule Arabique, n.d.).عضویت در انجمنها و سازمانهای علمی-پژوهشی مختلف در پیشینه اجرایی شیتکت دیده میشود. فعالیت در مجمع مشاورۀ علمی مصر و خاور نزدیک (Scientific advisory board member of Egitto e Vicino Oriente)، مجمع علمی قطب مصر-سودان-شبه جزیره عربستان (Pôle Egypte-Soudan-Péninsule Arabique) و نهاد علمی آزمایشگاه شرق و مدیترانه (laboratory Orient & Méditerranée) نمونههایی از حضور مؤثر و مستمر او در عرصۀ پژوهش هستند (Orient & Méditerranée, n.d.). مدیریت طرحهای مختلف باستانشناسی از مهمترین دستاوردهای علمی این محقق فرانسوی بهشمار میرود. ازجمله پروژههای برجستۀ وی میتوان به مأموریت باستانشناسی سعودی-فرانسوی در شهر الخرجِ عربستان (al-Kharj) در بازۀ زمانی 2011 تا 2016م.، طرح «پیدایش واحههای صحرای عربستان (Emergence of the Oases of Arabia Deserta-EmOAD-)» و طرح «نقشهسازی از عربستان باستان به منظور افزایش آگاهی و تغییر اِنگارهها (Mapping Ancient Arabia for enhancing knowledge and shifting paradigms-Maparabia)» مهمترین نمونه از اشتغالات علمی-پژوهشی شیتکت را شامل میشوند. ازجمله نتایج این طرحها میتوان به ایجاد اطلس دیجیتال و فرهنگ جغرافیایی مربوط به عربستان باستان و همچنین تألیف فرهنگ اصطلاحات مربوط به این شبه جزیره اشاره (Middle East Studies Center, 2024). ژرمی شیتکت از اواخر سال 2023م. به مدت تقریباً یکسال به عنوان محقق پژوهشی مَدعو (Visiting Research Scholar) در مؤسسه مطالعات جهان باستان (Institute For The Study of The Ancient World-ISAW-) وابسته به دانشگاه نیویورک (New York University) فعالیت میکرد. در این دوره، طرح مهمی از وی شکل گرفت که به ایجاد تاریخ پیوستهای از جنوب عربستان در بازۀ زمانی قرن دهم پیش از میلاد تا قرن ششم میلادی میپردازد (ISAW, 2024).
این باستانشناس فعال، یکی از سه سردبیر مجلۀ باستانشناسی و کتیبهشناسی عربی (Arabian Archaeology and Epigraphy) نیز بهشمار میرود. این مجله به انتشار مقالات و مطالب کوتاه در حوزه تاریخ، فرهنگ و باستانشناسیِ مناطق خاورمیانه بهویژه عربستان، از دورۀ پیشاتاریخ تا اوایل دورۀ اسلامی اختصاص دارد (Wiley Online Library,2025).
آثار
- - کتاب:
- از عدن تا ظفار: شهرهای دوره پیشا اسلامیِ جنوب عربستان.
- در حاشیه بیابان: فرآیند استقرار در شرق و جنوب عربستان باستان.
- توفقی در استپ: حکاکیهای صخرهایِ الجمال در نزدیکی حماء.
- اسبِ عربستان و اسب عربی: ریشهها، افسانهها و واقعیتها.
- فهرستنامه اشیای کتیبهای و باستانیِ استان جوف در موزۀ ملی صنعا.
- عربستان در آستانۀ [ظهورِ] اسلام. بررسی آزمایشگاهی.
- پیشدرآمدِ اسلام: گسست و تداوم در تمدنهای خاور نزدیک، شرق آفریقا، عربستان و هند در آستانه [ظهورِ] اسلام.
- - مقاله:
- کارگاه سفالگریِ قرن نه تا ده در الیمامه، عربستان مرکزی.
- پیرامون ماهیت تأثیرات جنوب عربستان بر اتیوپی در طولِ هزارۀ اول قبل از میلاد.
- مسجد جامعی که در اواخر قرن اول هجری در الیمامه پیدا شد: ریشهها و سیر تحول معماری مذهبی اسلامی در نجد.
- سفر با کشتی به شاخ آفریقا: جسارت سبایی.
- الخرج 2011-212. فصل اوّل و دوم مأموریت باستانشناسانه سعودی-فرانسوی.
- - دیگر آثار:
- در آستانه اسلام: فروپاشی یا دگرگونی جهان باستان؟
- الیمامه (ناحیه N6): ساختمان1: مسجد بزرگ.
آثار به زبان های دیگر
- -Book:
- (Schiettecatte, J. (2011). D’Aden à Zafar: Villes d’Arabie du Sud préislamique. De Boccard.
- (Schiettecatte, J. & Mouton, M. (2014). In the desert margins: the settlement process in ancient South and East Arabia. L'Erma di Bretschneider.)
- (Schiettecatte, J., Robin, C.J et al. (2023). A stopover in the steppe. The rock carvings of ʿĀn Jamal near Ḥimà. Académie des Inscriptions et Belles-Lettres; Peeters.)
- (Schiettecatte, J. & Zouache, A. (2017). The Horse in Arabia and the Arabian Horse: Origins, Myths and Realities. Le cheval dans la péninsule Arabique.)
- (Arbach, M. & Schiettecatte, J. (2006). Catalogue des pièces archéologiques et épigraphiques du Jawf au Musée national de San'a'. Centre francais d'archéologie et de sciences sociales de Sana.)
- (Schiettecatte, J. (Ed.) & Robin, Ch.J. (2009). L'Arabie à la veille de l'Islam: Un bilan Clinique. De Boccard.)
- (- (Eds). (2013). Les préludes de l’islam. Ruptures et continuités des civilisations du Proche-Orient, de l’Afrique orientale, de l’Arabie et de l’Inde à la veille de l’Islam. De Boccard.)
- -Article:
- (Lesguer, F. & Schiettecatte, J. (2020). A ninth- to tenth-century pottery workshop at al-Yamāmah, Central Arabia. Proceedings of the Seminar for Arabian Studies, 50, 203-224.)
- (Benoist, A., Gajda, I., Matthews, S., Schiettecatte, J. et al. (2020). On the nature of South Arabian influences in Ethiopia during the first millennium BC. Proceedings of the Seminar for Arabian Studies, 50, 19-36.)
- (Schiettecatte, J., Darles, Ch. & Simeon,P. (2019). A Friday mosque founded in the late first century A.H. at al-Yamāmah : origins and evolution of Islamic religious architecture in Najd. Proceedings of the Seminar for Arabian Studies, ,49, 247-264.)
- (Schiettecatte, J., Robin, Ch. & Prioletta, A. (2021). Sailing to the Horn of Africa: a Sabaean venture. IASA Bulletin, 25, 20-21.)
- (Schiettecatte, J., Al-Ghazzi, A., Charloux, G. et al. (2017). Al-Kharj 2011–2012. 1st and 2nd seasons of the Saudi-French Archaeological Mission. ATLAL: The Journal of Saudi Arabian Archaeology, 24, 147-182.)
- - Other works:
- (Schiettecatte, J. (2013). À la veille de l'islam: effondrement ou transformation du monde antique?. In J. Schiettecatte & Ch. Robin (Eds.), Les préludes de l’islam. Ruptures et continuités des civilisations…, pp. 9-36. De Boccard.)
- (Schiettecatte, J. (2016). Al-Yamâma (Area N6): Building 1 - The Great Mosque. In J. Schiettecatte & A. Al-Ghazzi, Al-Kharj I : Report on two excavation seasons in the oasis of al-Kharj, pp. 175-200. Saudi Commission for Tourism & National Heritage.)
آثار منتشرشده به فارسی
هیچ اثری از ژرمی شیتکت به فارسی ترجمه نشده است.
منابع به زبان های دیگر
- Institute For The Study of The Ancient World(ISAW). (2024). Jérémie Schiettecatte. New York University. https://isaw.nyu.edu/people/visiting-research-scholars/previous/vrs-2023-2024/jeremie-schiettecatte.
- (2024). Jérémie Schiettecatte. https://orcid.org/0000-0001-6691-5922.
- Wiley Online Library. (2025). Arabian Archaeology and Epigraphy. https://onlinelibrary.wiley.com/journal/16000471.
- Orient & Méditerranée. (n.d.). Jérémie Schiettecatte. CNRS. https://www.orient-mediterranee.com/member/schiettecatte-jeremie/.
- Centre Français de Recherche de la Péninsule Arabique. (n.d.). Jérémie Schiettecatte.. https://cefrepa.cnrs.fr/team/schiettecate-jeremie.
- Middle East Studies Center. (2024). Archaeology of Desert Arabia: From Refugia to Oases. https://mesc.osu.edu/events/archaeology-desert-arabia-refugia-oases-jeremie-schiettecatte-institute-study-ancient-world.
- Catalogue Général. (2014). Schiettecatte, Jérémie (1978-....). Bibliothèque nationale de France(BnF). https://catalogue.bnf.fr/ark:/12148/cb161078660.
سایر منابع پیشنهادی به زبان های دیگر
- Wikidata. (2024). Jérémie Schiettecatte. https://www.wikidata.org/wiki/Q124135278.
گردآورنده