
میهایلا دیموش - Mihaela Timuș
میهایلا دیموش Mihaela Timuș پژوهشگر تاریخ ادیان با تخصص ادیان ایران باستان است. او پژوهشهای گستردهای در خصوص زرتشتیگری و مانویت در ایران باستان انجام داده است. تغییر دین، پلورالیسم دینی، برخوردهای جدلی زرتشتیان با ادیان دیگر، دوگانگی در مقابل یکتاپرستی، از جمله مباحث کلیدی در پژوهشهای اوست.
تولد و درگذشت
«نامشخص»
سوابق زندگی و تحصیل
میهایلا دیموش (Mihaela Timuş) در سال 2009م. مدرک دکترای خود را از مدرسۀ عالی مطالعات عملی (École Pratique des Hautes Études) پاریس، در بخش علوم دینی و در کرسی «جهان ایران باستان» دریافت کرد. وی یکی از بنیانگذاران مؤسسه تاریخ ادیان (2008م.) آکادمی رومانی است. دیموش از سال 2013م. تا 2015م. در کالج فرانسه (Collège de France) پژوهشگر همکار بود. او در سالهای 2017م. تا2018م برندۀ بورسیۀ الکساندر فون هومبولت (Alexander von Humboldt Fellow) شد. بورسیهای که زیر نظر مؤسسه ایرانشناسی (Institut für Iranistik)، دانشگاه آزاد برلین (Freie Universität) و آکادمی علوم برلین-براندنبورگ (Berlin-Brandenburgische Akademie der Wissenschaften) اعطا میشود.
میهایلا دیموش از 2013م. تا 2016م. مسئولیت بخش انتشارات انجمن اروپایی مطالعه دین (European Association for the Study of Religion) را بر عهده داشت (Societas Iranologica Europea, n.d.).
سوابق اجرایی و پژوهشی
زمینههای اصلی پژوهشی میهایلا دیموش شامل مفاهیم دینی زرتشتی، نظام فکری باورمندان به این دین، زبانشناسی و ادبیات فارسی میانه، تاریخ مطالعات ایرانی و تاریخ تاریخ ادیان است. او در نوشتاری با عنوان «اصولگرایی و سازگاری. زرتشتیگری در مواجهه با چالشها پس از فتح ایران توسط اعراب (قرن 7م. تا 10 م.)» بر این نکته تأکید میورزد که آئین زرتشتی بیش از دو هزار سال دوام آورده و در گذر زمان، مراحل مختلفی از دگرگونی و گذار را تجربه کرده است؛ از جایگاه دین رسمی در دوران ساسانی گرفته تا وضعیت اقلیت دینی در ایران و هند. به باور او، در بافتهای متنوع سیاسی و جغرافیایی، این دین توانسته با شرایط تاریخی نوین سازگار شود و در عین حال «آتش جاودان» هویت خویش را حفظ کند. این مقاله بهویژه به بررسی راهکارهای تطبیقپذیری آیین زرتشتی در سه قرن نخست پس از اسلام میپردازد (Resilient Religion, n.d.).
آثار
- - کتاب:
- کیهان شناسی و آخرت شناسی: مفصلبندیهای مفهومی نظام دینی زرتشتیان.
- وقتی دوگانهگرایان بحث میکنند: زرتشتیان و مانویان.
- - مقاله:
- شکستن اصول: ملاحظاتی در باب اصطلاحات زرتشتیگری در رابطه با مفهوم «بدعت».
- تن واپسین بر اساس الهیات زرتشتی.
- افسانهها و دانشهای پریناتالی در میان زرتشتیان.
- پوریوتکیشان در برابر کیشداران: اقتدار دینی در مقابل پیروان دیگر آموزهها.
- کلمات آوایی: دعا و قرائت آن توسط پیروان اهورهمزدا.
- نمادگرایی ترازو در یونان باستان و ایران زرتشتی.
- - مدخل:
- رستاخیز و مزدیسنا، زرتشتیگری.
- - دیگر آثار:
- زمانی که آلمان مکّه آنها بود: علم دینشناسی در آثار استیگ ویکاندر (1935م.-1941م.).
- بازخوانی قطعات کیهانی مانی (M1001–1032, 9000).
- «شاه و ناجی»: نخستین نقش جئو ویدنگرن (1938–1955) در تاریخ ادیان ایرانی.
- برافراشتن شجاعانه حریف به دوزخ: مناقشه ضد مانوی در سرزمین مزدیسنا.
آثار به زبان های دیگر
- -Book:
- (Timuş, M. (2015). Cosmogonie Et Eschatologie: Articulations Conceptuelles Du Systeme Religieux Zoroastrien: 54 (Studia Iranica, Cahier). Peeters Pub & Booksellers.)
- (Ruani, F., & Timuş, M. (2020). Quand les dualistes polémiquaient; Zoroastriens et manichéens. Peeters Publishers.)
- - Article:
- (Timuş, M. (2019). Breaking the Rules: Considerations on Zoroastrian Terminology Related to the Idea of Heresy. Numen, 66(2/3), 271–294. https://www.jstor.org/stable/26745131)
- (-. (2003). Le «corps eschatologique»(tan ī pasēn) d’après la théologie zoroastrienne. Studia Asiatica. International Journal for Asian Studies, 5(04+ 05), 779-808.)
- (-. (2008). Légendes et savoirs périnataux chez les Zoroastriens. Bulletin of the Asia Institute, 22, 105-118.)
- (-. (2019). Pōryōtkēšān versus Kēšdārān: L'autorité religieuse contre les tenants d'autres doctrines. Studia Iranica, 48(1), 29-76.)
- (-. (2022). Sonorous Words. The Prayer and its Recitation by the Followers of Ahura Mazdā. MIDÉO. Mélanges de l'Institut dominicain d'études orientales, (37), 29-58.)
- (-. (2009). Le symbolisme de la balance en Gréce ancienne et en Iran Zoroastrien. ARCHÆVS. Studies in the History of Religions, 13(__), 155-188.)
- - Entry:
- (-. (2021). Resurrection, Zoroastrianism. In The Encyclopedia of Ancient History: Asia and Africa, Wiley Online Library.)
- - Other works:
- (-. (2008). Quand L’allemagne Était Leur Mecque La Science Des Religions Chez Stig Wikander (1935 1941). In H., Junginger (Ed.), The Study of Religion under the Impact of Fascism (pp. 205-228). Brill.)
- (-. (2023, June). Re-reading Manichaean Cosmogonic Fragments (M1001–1032, 9000). In J., D. Beduhn, P., Dilley., & I., Gardner (Eds.), The Medinet Madi Library of Manichaean Codices at 90: Papers from the Symposium at the Chester Beatty Library in Dublin, 18-19 October 2019 (Vol. 104, p. 250). Brill.)
- (-. (2021). “King and Saviour”: Geo Widengren’s Early Contributions (1938–1955) to the History of Iranian Religions. In G., Larsson (Ed.), The Legacy, Life and Work of Geo Widengren and the Study of the History of Religions after World War II (pp. 125-143). Brill.)
- (-. (2022). Reléguer crânement l’adversaire aux enfers. Polémique antimanichéenne en terre mazdéenne. In F., Ruani, M., Timuș (Eds.), Quand les dualistes polémiquaient. Zoroastriens et manichéens (pp. 125-154). Leuven-Paris-Bristol: Peeters (Orient et Méditerranée 34).
آثار منتشرشده به فارسی
در زمان نگارش این زندگینامه هیچیک از آثار میهایلا دیموش به فارسی ترجمه و منتشر نشده است.
منابع به زبان های دیگر
- Peeters Publishers. (n.d.). Quand les dualistes polémiquaient; Zoroastriens et manichéens. Retrieved from https://www.peeters-leuven.be/detail.php?search_key=9789042944312
- Resilient Religion. (n.d.). Mihaela Timuş. Retrieved from https://easr.cfs.unipi.it/keynote-speakers/mihaela-Timuş/
- Societas Iranologica Europaea. (n.d.). Mihaela Timuș – Secretary. https://www.societasiranologicaeu.org/board/
- Timuş, M. (2022). Sonorous Words. The Prayer and its Recitation by the Followers of Ahura Mazdā. MIDÉO. Mélanges de l'Institut dominicain d'études orientales, (37), 29-58.
گردآورنده

