لویی ماتیو لانگلس (Louis-Mathieu Langlès)زبانشناس، مترجم، نویسنده، کتابدار و شرقشناس فرانسوی است که سرپرست نسخههای خطی شرقی در کتابخانه ملی فرانسه (Bibliothèque nationale de France) در دوران ناپلئون بناپارت (Napoléon Bonaparte) و پس از او بود.
سید محمد طلحه رضوی برق (Syed Mohammad Talha Razavi Bargh) استاد زبان و ادبیات فارسی در دانشگاههای مختلف هندوستان که در طول فعالیت علمی خود مقالات و کتبی با موضوع ادبیات فارسی و شعرای فارسیگوی هندوستان منتشر کرده است.
سهراب جمشیدجی بلسارا (Sohrab Jamshedjee Bulsara) پژوهشگر و ایرانشناس هندی است. او از پارسیان هند بود. او مطالعات زیادی در زمینۀ تاریخ ایران و تعالیم دین زردشتی داشته و همچنین در چند دانشگاه و کالج در هند، به تدریس پرداخته است.
سرگی کنستانتینوویچ پاستوخوف (Sergei Konstantinovich Pastukhov) ایرانشناس، مورخ و سیاستمدار معروف روس که به ایرانسکی مشهور بوده است.
بنصیون کاتز (بنشلوم) (Benzion Katz (Benshalom)) مترجم عبری و منتقد ادبی است که تحقیقات ارزشمندی در مورد رباعیات خیام و شاهنامه فردوسی انجام داده است.
دایرهالمعارف مستشرقان احوال و آثار حدود دویست تن از خاورشناسان را ارائه کرده است. در واقع این اثر کتابی است که تلاش دارد به آثار کسانی بپردازد که از نظر او مستشرق هستند. به این نکته از این جهت باید توجه کرد که این دیدگاه ممکن است پرداختن به مستشرقان را با مشکلاتی مواجه کند؛ به این شکل که برخی مستشرقان از قلم افتاده باشند و برخی از کسانی که به واقع مستشرق نیستند در زمرۀ مستشرقان درنظر گرفته شوند.
مرکز مطالعات ایرانی، بخشی از دانشکدۀ مطالعات شرقی و آفریقایی دانشگاه لندن است که طیف وسیعی از پژوهشها و آموزشهای دانشگاهی را در برمیگیرد. (SOAS: university of London, 2022).
دانشگاه اروپای مرکزی (Central European University) دوره تفکر با نسخههای خطی اسلامی: رویکردهای انتقادی به روششناسی تاریخی، تاریخ مجموعهها و ابزارهای دیجیتالی در مطالعات اسلامی (Thinking with Islamicate Manuscripts: Critical Approaches to Historical Methodology, History of Collections, and Digital Tools In Islamic Studies) را در جولای 2023م. برگزار میکند. در این دوره که با همکاری مؤسسة ایرانشناسی (Institute for Iranian Studies)، آکادمی علوم اتریش (Austrian Academy of Sciences)، و چند مؤسسه دیگر در وین برگزار میشود، به این پرسشها پاسخ داده میشود: اندیشیدن و کار با یک نسخة خطی چه تفاوتی با کار با متن ویرایش شده دارد؟ چه چالشهایی در یک کدکس حاوی متون متنوع با تاریخها و نویسندگان مختلف وجود دارد؟ ابزارهای دیجیتال چگونه میتوانند در ویرایش متنی که از نسخهای به نسخه خطی دیگر متفاوت است، مفید باشند؟ این دوره برای پاسخگویی به این پرسشها و با تمرکز بر نحوة تفکر و کار با نسخههای خطی اسلامی، با تأکید بر منابع عربی، ترکی و فارسی از آسیای مرکزی تا خاورمیانه برگزار میشود.
عبدالهادی محبوبه (Abdel Hadi Mahbooba) نویسنده، مورّخ و از اساتید ادبیات و تاریخ و رئیس دانشگاه بصره (جامعة البصرة) بوده است. آثار او بیشتر بر ادبیات عرب در دورههای تاریخی مختلف متمرکز است. دوران سلجوقی و خلافت عباسی از جمله دورههایی است که عبدالهادی محبوبه به آن پرداخته است. او همسر شاعر معروف عراقی، نازکالملائکه، است و کتابی نیز درباره او نوشته است.
مرکز مطالعات فارسی و آسیای مرکزی در دانشگاه جواهر لعل نهرو، تنها مرکز دانشگاهی است که دارای امکانات آزمایشگاه زبان برای یادگیری فارسی در هند است. این مرکز به دانشجویان و استادان اجازه میدهد که از خدمات آزمایشگاه در طی تعطیلات نیز استفاده کنند. از آزمایشگاه زبان این دانشگاه برای توسعۀ مهارت زبان دانشجویان و توسعۀ مهارت آنها در تفسیر نیز استفاده میشود. مرکز مطالعات فارسی و آسیای مرکزی بر مطالعات جدید فارسی، مطالعات منطقهای ایران، افغانستان، تاجیکستان، ازبکستان، روابط هند و ایران، ایرانشناسی باستان، تاریخ زبان و ادبیات فارسی، سبکشناسی در ادبیات جدید فارسی، تصوف، فرهنگ و تمدن هند قرون وسطی، ادبیات هندوفارسی و بسیاری از موضوعات دیگر تمرکز دارد. Centre of Persian and Central Asian Studies in Jawaharlal Nehru University, 2023)).
کتاب پاسداران زبان و ادبیات فارسی در هند که در دو جلد منتشر شده است، به شرح آثار و احوال ایرانشناسان هندی میپردازد. در جلد اول صد و سی و دو نفر از اساتید، محققان و دانشمندان زبان فارسی در هند معرفی شدهاند. در جلد دوم این اثر نیز به صد و سی نفر از این افراد پرداخته است. افراد معرفیشده در این اثر براساس حروف الفبا در کتاب چیده شدهاند. اطلاعاتی که از هر ایرانشناس در این اثر ارائه شده است شامل اطلاعات مربوط به زندگی و تحصیل افراد و اطلاعات مربوط به تألیفات هر فرد است. تصویری از هر فرد در صفحۀ مربوط به معرفی آن شخص آمده است. در انتهای کتاب نیز نمایههای مختلفی از افراد، دانشگاهها، دانشکدهها، دبیرستانها و مؤسسات علمی و مراکز دینی نیز ارائه شده است.
مؤسسة ایرانشناسی بریتانیا (British Institute of Persian Studies) با همکاری جامعة ایرانی (Iran Society)، سخنرانی با عنوان مقایسة مشاغل نظامی روم و ساسانی (A Comparison of Roman and Sasanian Military Careers) برگزار کرد. در این سخنرانی شان استرانگ (Sean Strong)، یکی از برندگان کمک هزینة تحصیلی جامعة ایرانی و پژوهشگر دانشگاه کاردیف (Cardiff) در حوزة جنگهای بین ساسانیان و رومیان، به جنبههای مهم افراد نظامی پرداخت. این سخنرانی که در 18می 2023م./ 28 اردیبهشت 1402ش. در لندن برگزار شد، به این موضوع پرداخت که در مواقع شکست یا موفقیت در جنگ با ژنرالهای جنگ چگونه برخورد شده است. در واقع این سخنرانی به این مسئله پرداخت که آیا شباهت یا تفاوتی میان رومیان و ساسانیان در روشهای برخورد با نظامیان وجود داشته یا خیر؟
گروه پژوهشی باغ و منظر پژوهشکدۀ ابنیه و بافتهای تاریخی –فرهنگی نشست تخصصی باغ ایرانی در نگارهها را برگزار کرد. این نشست که در پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری برگزار شد، به بررسی نگارهها و جایگاه باغ ایرانی در آنها پرداخت. در این نشست که در 2 خرداد 1402ش. برگزار شد، نوشاد رکنی به سخنرانی پرداخت.
امیکو اوکادا (Emiko Okada) ایرانشناس ژاپنی است که به دلیل اشتیاق به زبان و ادبیات فارسی تعدادی از آثار مهم فارسی را به زبان ژاپنی برگردانده است، از جمله: آثار نظامی گنجوی، رباعیات خیام و سرودههای فخرالدین اسعد گرگانی. نثر ژاپنی امیکو اوکادا زیبا، گیرا و متناسب با داستانهای تغزّلی است که از زبان فارسی به ژاپنی برگردانده است.
حسن پیرنیا (Hassan Pirnia) ملقّب به مشیرالملک مورّخ، حقوقدان، از سیاستمداران عصر قاجار و پهلوی و اوّلین رئیسالوزرای عصر مشروطیّت بود.
