معصومه موسویان هستم، محقق و نویسنده سایت ایران شناسان
در مطالعات ایران‌‌شناسی، زبان و ادبیات فارسی گام اول شناخت تاریخ و فرهنگ ایران از سوی اروپاییان بوده است و اهتمام ویژه به این زبان و ساختار آن، زمینة ایجاد کرسی‌‌های علمی مربوط به آموزش آن را در بسیاری از دانشگاههای اروپا فراهم کرده است. در کشورهای شرق اروپا در فعالیت‌‌های ایران‌‌شناسی، روش و ساختار به‌‌نسبت یکسانی دارند. در این مقاله، در مورد کشورهای اوکراین، بلغارستان، روسیه و لهستان بحث می‌‌شود.
ناتنئل بلَند (Nathaniel Bland) ایران‌شناس انگلیسی است که او را به عنوان کتابشناس می‌شناسند و مجموعۀ او از نسخ خطی فارسی، عربی و ترکی بسیار منحصربه‌فرد است. علاوه براین او ترجمه‌هایی نیز از آثار ادبیات فارسی ارائه کرده است نمونه‌ای از این آثار مخزن الاسرار نظامی است که از سوی او ترجمه شده است.
میخائل یان دخویه (Michael Jan de Goeje) شرق‌شناس هلندی، پژوهشگر زبدۀ حوزۀ مطالعات تاریخی و جغرافیایی عربی-اسلامی است. تخصّص اصلی وی در حوزه‌های تصحیح متون تاریخی، جغرافیایی و ادبیِ نویسندگان قرون اولیۀ اسلامی، فهرست‌برداری نسخ خطی مربوط به حوزۀ اسلام و به طور کلی مطالعات شرقی بوده است.
مانانا کواچادزه (Manana Kvachadze) ایران‌شناس گرجستانی و فعال در زمینه زبان و ادبیات فارسی است. او بسیاری از آثار شعرا و بزرگان ایرانی را به زبان گرجی ترجمه کرده و علاوه براین مطالعات زیادی بر روی تأثیر ایرانیان بر زبان‌های گرجی انجام داده است.
ابوالعلا اشعار فنی و مصنوع سروده و در هزل پیشگام کسایی مروزی بوده است.
ربنجنی از شاعران مشهور و به‌نام دورۀ خود بوده است. عوفی در تعریف شعر او گفته است: «شعر او در غایت دقّت و نهایت رقّت» بود و منوچهری نیز در قصیده‌ای نام او را در ردیف شاعران بزرگ پیش از خود آورده است.
ماریا (ماریه) بلقیس (Maria Bilquis)استاد پیشکسوت دانشکدۀ زبان و ادبیات فارسی دانشگاه اسلامی علیگر (Aligarh Muslim University) است. او مطالعات زیادی در باب تصحیح متون فارسی کتابخانه‌های هندوستان داشته و چند اثر تصحیح متون ایشان، به فارسی و اردو منتشر شده است.
لویی ماتیو لانگلس (Louis-Mathieu Langlès)زبان‌شناس، مترجم، نویسنده، کتابدار و شرق‌شناس فرانسوی است که سرپرست نسخه‌های خطی شرقی در کتابخانه ملی فرانسه (Bibliothèque nationale de France) در دوران ناپلئون بناپارت (Napoléon Bonaparte) و پس از او بود.
سید محمد طلحه رضوی برق (Syed Mohammad Talha Razavi Bargh) استاد زبان و ادبیات فارسی در دانشگاههای مختلف هندوستان که در طول فعالیت علمی خود مقالات و کتبی با موضوع ادبیات فارسی و شعرای فارسی‌گوی هندوستان منتشر کرده است.
سهراب جمشیدجی بلسارا (Sohrab Jamshedjee Bulsara) پژوهشگر و ایران‌شناس هندی است. او از پارسیان هند بود. او مطالعات زیادی در زمینۀ تاریخ ایران و تعالیم دین زردشتی داشته و همچنین در چند دانشگاه و کالج در هند، به تدریس پرداخته است.
سرگی کنستانتینوویچ پاستوخوف (Sergei Konstantinovich Pastukhov) ایران‌شناس، مورخ و سیاست‌مدار معروف روس که به ایرانسکی مشهور بوده است.
بن‌صیون کاتز (بن‌شلوم) (Benzion Katz (Benshalom)) مترجم عبری و منتقد ادبی است که تحقیقات ارزشمندی در مورد رباعیات خیام و شاهنامه فردوسی انجام داده است.
عبدالهادی محبوبه (Abdel Hadi Mahbooba) نویسنده، مورّخ و از اساتید ادبیات و تاریخ و رئیس دانشگاه بصره (جامعة البصرة) بوده است. آثار او بیشتر بر ادبیات عرب در دوره‌‌های تاریخی مختلف متمرکز است. دوران سلجوقی و خلافت عباسی از جمله دوره‌هایی است که عبدالهادی محبوبه به آن پرداخته است. او همسر شاعر معروف عراقی، نازک‌الملائکه، است و کتابی نیز درباره او نوشته است.
امیکو اوکادا (Emiko Okada) ایران‌شناس ژاپنی است که به دلیل اشتیاق به زبان و ادبیات فارسی تعدادی از آثار مهم فارسی را به زبان ژاپنی برگردانده است، از جمله: آثار نظامی گنجوی، رباعیات خیام و سروده‌های فخرالدین اسعد گرگانی. نثر ژاپنی امیکو اوکادا زیبا، گیرا و متناسب با داستانهای تغزّلی است که از زبان فارسی به ژاپنی برگردانده است.
حسن پیرنیا (Hassan Pirnia) ملقّب به مشیرالملک مورّخ، حقوق‌دان، از سیاست‌مداران عصر قاجار و پهلوی و اوّلین رئیس‌الوزرای عصر مشروطیّت بود.
