ایران‌شناسی در قلمرو زبان آلمانی: دو گزارش تاریخی

منابع ایرانشناسینوشتن دیدگاه

این کتاب به بررسی دو گزارش از ایران‌شناسان آلمانی زبان و تاریخچه و تحولات مطالعات ایران‌شناسی در کشورهای آلمان‌زبان در گزارش‌های آنها می‌پردازد. این کتاب با نگاهی دقیق و تحلیلی به سیر تحولات این زمینه از دانش، نقش دانشمندان و پژوهشگران آلمانی‌زبان در توسعه مطالعات ایران‌شناسی را مورد بررسی قرار می‌دهد. اشمیت در این اثر و در گزارش نخست پیش از اینکه به اصل محتوا بپردازد، کلیات جالبی درباره ایران‌شناسی آلمانی زبان ارائه کرده است. پس از آن نیز در بخش اصلی نوشتار خود نمایی کلی از دستاوردهای آلمانی‌زبانان در شاخه‌های گوناگون ایران‌شناسی ترسیم می‌کند. در بخش دوم لورنتس تاریخ ایران‌شناسی دانشگاهی در برلین را ارائه می‌دهد و تاریخچه دو دانشگاه کلیدی در این زمینه را نگاشته است.

مرکز ایران‌شناسی دانشگاه فدرال قازان

مراکز ایرانشناسینوشتن دیدگاه

مرکز ایران‌شناسی دانشگاه قازان، برای تقویت یکپارچگی فعالیت‌های آموزشی و علمی و بهبود کیفیت آموزش صنعتی، علمی و علمی- آموزشی ایجاد شد. آموزش و پژوهش در زمینه ایران در این مرکز انجام می‌شود. از پروژه‌هایی که تا کنون در این مرکز به پایان رسیده‌اند، می‌توان به تولید دوره‌های زبان فارسی برای سطوح گوناگون آمادگی، سازماندهی کارآموزی‌های زبانی برای دانش‌آموزان و آموزگاران در ایران، شرکت در همایش سالانه ایرانیان و آموزگاران زبان فارسی در روسیه و بررسی ادبیات آموزشی و روش‌های آموزشی در پیوند با زبان فارسی اشاره کرد (Ibid.)

قفس شرقی

منابع ایرانشناسینوشتن دیدگاه

این اثر، مجموعه‌ای از نقاشی‌های انتقادی و تلخ‌نگاری است که به بررسی ابعاد مختلف جامعه و فرهنگ ایران می‌پردازد. این اثر با زبانی تصویری و روایتی تکان‌دهنده، به توصیف چالش‌ها، تضادها و رویدادهای مهم تاریخ و جامعه ایران می‌پردازد. خاور در این مجموعه، به‌ویژه بر چهره‌های شاخص، شاعران و رویدادهای تأثیرگذار تاریخ ایران تمرکز کرده و با نگاهی نقادانه، آنها را به تصویر کشیده است.

عکاس ایرانی برنده جایزه عکاس خبری شد.

اخبارنوشتن دیدگاه

ابراهیم علیپور، عکاس ایرانی، با پروژه بلندمدت «گلوله‌ها مرز نمی‌شناسند» موفق شد جایزه معتبر ورلدپرس فوتو (World Press Photo) را در سال ۲۰۲۵ م. از آن خود کند. این مجموعه عکس که حاصل بیش از ده سال مستندنگاری از زندگی کولبران در مناطق مرزی است، از میان ۵۹ هزار اثر ارسالی از ۳۷۷۸ عکاس در ۱۴۱ کشور جهان برگزیده شد. هیئت داوران این مسابقه جهانی درباره این پروژه اظهار داشتند: «این مجموعه، دیدگاهی نادر و عمیق از تأثیرات پیچیده تحریم‌های اقتصادی ارائه می‌دهد و تعهد بلندمدت عکاس و تمایل او به پذیرش مخاطرات شخصی برای روایت فاجعه در هر فریم مشهود است». جایزه ورلدپرس فوتو یکی از معتبرترین جوایز عکاسی خبری جهان است که هر سال به آثاری اختصاص می‌یابد که واقعیت‌های مهم اجتماعی، سیاسی و انسانی را با نگاهی عمیق به تصویر می‌کشند.

مرکز مطالعات خاورمیانه و مطالعات اسلامی دانشگاه دورهام

مراکز ایرانشناسینوشتن دیدگاه

مرکز مطالعات خاورمیانه و مطالعات اسلامی دانشگاه دورهام، یک مؤسسه دانشگاهی معتبر متمرکز بر علوم اجتماعی است. این مرکز به خاطر پژوهش‌های برجسته‌اش در تمامی زمینه‌های مربوط به خود شهرت جهانی دارد. موفقیت این مرکز به خاطر رویکرد میان‌رشته‌ای آن است که شامل همکاری بین اقتصاددانان، دانشمندان علوم سیاسی، مورخان و اسلام‌شناسان می‌شود. همچنین، همکاری با متخصصانی از رشته‌های مردم‌شناسی، عربی، باستان‌شناسی، جغرافیا و تجارت، به تقویت مطالعات در حوزه خاورمیانه و جهان اسلام به شکل کلی کمک کرده است. مؤسسه مطالعات خاورمیانه و مطالعات اسلامی دارای تخصص قابل توجهی در سیاست مسلمانان، جنبش‌های اسلام‌گرا و اندیشه سیاسی اسلامی است و یک نمایه پژوهشی و آموزشی قوی در این زمینه فراهم می‌کند. علاوه بر این، در زمینه سیاست، اقتصاد سیاسی و روابط بین‌الملل کشورهای عرب خلیج فارس، مغرب، مصر، فلسطین/اسرائیل، یمن، ایران، ترکیه و آسیای جنوب شرقی نیز پژوهش انجام می‌دهد. متخصصان مؤسسه در طیف وسیعی از فعالیت‌های خارجی مشارکت دارند و مرتباً از سوی رسانه‌های سراسر جهان برای ارائه نظرات کارشناسی و مشاوره دعوت می‌شوند. (Durham University, 2023)

کارل هاینریش فرانتس اشتولتسه Karl Heinrich Franz Stolze

ایرانشناسان, تاریخ, هنرنوشتن دیدگاه

کارل هاینریش فرانتس اشتولتسه Karl Heinrich Franz Stolze مهندس، عکاس و مبدع آلمانی بود که در این کشور یک کارخانۀ تولید کاغذ عکاسی تأسیس کرد. او در سفری تحقیقاتی به ایران پس از مشاهدۀ گذر سیارۀ ونوس در اصفهان به شیراز رفت و به همراه فردریش کارل آندرئاس (Friedrich Carl Andreas) هزاران عکس از ویرانه‌های تخت‌جمشید گرفت. این عکس‌ها علاوه بر انتشار در یک مجموعۀ دوجلدی، بعدها دستاویز برپایی نمایشگاه‌های متعددی نیز قرار گرفت.   

ژان شارل گابریل ویرلو Jean Charles Gabriel Virolleaud

ایرانشناسان, تاریخ, دین و مذهبنوشتن دیدگاه

ژان شارل گابریل ویرلو Jean Charles Gabriel Virolleaud باستان‌شناس و استاد دانشگاه فرانسوی بود. مطالعات او عمدتاً بر سایت‌های باستانی واقع در سوریه و بین‌النهرین متمرکز بود. افسانه‌های بابلی، خدایان بین‌النهرینی و تحقیقاتی در باب خط میخی در کارنامۀ او برجسته است. ویرلو از مدافعات نظریۀ افسانۀ مسیح بود. او همچنین، پژوهش‌هایی پیرامون تعزیه در ایران انجام داده است.

سین آنتونی Sean W. Anthony

ایرانشناسان, دین و مذهبنوشتن دیدگاه

سین آنتونی Sean W. Anthony اسلام‌شناس و استاد دانشگاه ایالتی اوهایو (Ohio State University) است. او از تاریخ‌دانان حوزۀ صدر اسلام است و کار پژوهشی‌اش اساساً بر زندگی حضرت محمد و بافت سیاسی، اجتماعی و فرهنگی ظهور و بروز پیام او متمرکز است. او همچنین به دین در دوران باستان متأخر، ادبیات صدر اسلام، قرآن و حدیث، کشورداری و تفکر سیاسی در آن دوران می‌پردازد. کتاب محمد و امپراتوری‌های ایمان آنتونی یکی از دلایل اصلی شهرت اوست که در آن به زندگانی پیامبر اسلام پرداخته است.

پژوهشگران و انسان‌گرایان

منابع ایرانشناسینوشتن دیدگاه

این کتاب مجموعه‌ای از مکاتبات رد و بدل شده بین دو چهره برجسته در زمینه مطالعات ایرانی، یعنی دبلیو. بی. هنینگ (W. B Henning) ایران‌شناس آلمانی و تقی‌زاده دانشمند و سیاستمدار ایرانی، بین سال‌های 1937م. تا 1966م. است. این مکاتبات حاوی اطلاعات غنی و ارزشمندی است که برای تاریخ مطالعات ایرانی در قرن بیستم، به‌ویژه در زمینه مطالعات مانوی و زبان و ادبیات فارسی باستان و میانه، اهمیت بسزایی دارد.

ژان ژوزف فرانسوا پرو Jean Joseph François Perrot

ایرانشناسان, تاریخ, علوم محضنوشتن دیدگاه

ژان ژوزف فرانسوا پرو Jean Joseph François Perrot باستان‌شناس مشهور فرانسوی بود. او آخرین مدیر مأموریت باستان‌شناسی فرانسوی در ایران بود؛ کسی که باستان‌شناسی علمی و روش‌مند را به کاوش‌های ایران وارد کرد. کشف مجسمۀ بی‌سر داریوش، نقشه‌برداری نهایی از کاخ شوش و انتشارات مقالات و گزارش‌های متعدد، پیرامون باستان‌شناسی سوزیانا از جمله خدمات او به حوزۀ ایران‌شناسی است.

حسن کامشاد Hassan KamShad

ادبیات, ایرانشناساننوشتن دیدگاه

حسن کامشاد Hassan KamShad پژوهشگر ادبیات فارسی و مترجم ایرانی است که به عنوان استاد زبان فارسی، سابقۀ تدریس در دانشگاه کمبریج و دانشگاه کالیفرنیا را دارد. وی از جمله افراد تأثیرگذار در ادبیات فارسی مدرن ایران به ویژه در زمینة ترجمة متون است که زمینه‌ساز آشنایی بیشتر جامعۀ ایرانی با ادبیات و فلسفه غرب امروز است. آثار بسیاری از این پژوهشگر منتشر شده که بیشتر آنها در زمینۀ ترجمۀ متون در موضوعاتی چون تاریخ، فلسفه، و سیاست است.

چارلز ویلکینسون Charles Kyrle Wilkinson

ایرانشناسان, هنرنوشتن دیدگاه

چارلز ویلکینسون Charles Kyrle Wilkinson کیوریتور هنر اسلامی و هنر شرق نزدیک باستان در موزۀ هنر متروپولیتن بود. او در موزه‌های دیگری چون بروکلین نیز بر روی مجموعه‌ اشیاء متعلق به ایران و مصر کار کرد. ویلکینسون عملیات حفاری متعددی را با همکاری دانشگاه‌ها، موزه‌ها و مؤسسات آمریکایی در این دو کشور اجرا کرد و اشیاء ارزشمندی را در نتیجۀ این حفاری‌ها به مجموعۀ موزه‌ها افزود. انتشار کتب و مقالات متعدد در باب اشیاء و مجموعه‌های موزه‌ای یکی از دلایل شهرت ویلکینسون است که در این میان می‌توان به کتب نیشابور او اشاره کرد.

پاول کله Paul Klee

ایرانشناسان, هنرنوشتن دیدگاه

پاول کله Paul Klee هنرمند آلمانی متولد سوئیس بود که سبک فردی خود را با تأثیراتی از اکسپرسیونیسم، کوبیسم و سوررئالیسم شکل داد. او به عنوان یک طراح طبیعی، به‌طور عمیق نظریۀ رنگ را بررسی و در این زمینه بسیار نوشت. آثار او سرشار از طنز ظریف، دیدگاه‌گاه کودکانه، روحیات و باورهای شخصی و تأثیرات موسیقیایی است. در نقاشی‌ها و آثاری که با ایران مرتبط‌اند، الهام او از اشعار حافظ به‌وضوح قابل مشاهده است.

پاتریشیا کرون Patricia Crone

ایرانشناسان, دین و مذهبنوشتن دیدگاه

پاتریشیا کرون Patricia Crone شرق‌شناس دانمارکی، مورخ تاریخ صدر اسلام، پژوهشگر و نویسندۀ مطالعات اسلامی بود. او دیدگاه‌های چالش‌برانگیزی در رابطه با تاریخ‌نگاری صدر اسلام و اعتبار منابع آن دوران، ارائه کرده که در میان بسیاری از محققان این حوزه خاصه در ایران پذیرفته شده نیست. کرون در مطالعۀ تاریخ صدر اسلام سه نوع روایت دینی، قومی و دنیوی را از هم متمایز می‌کند و از این سه روایت، دنیوی را معتبرترین می‌داند. که عموماً آن‌را می‌‌توان در منابع سیاسی دنبال کرد.

آمِلی کورت Amélie Kuhrt

ایرانشناسان, تاریخنوشتن دیدگاه

آمِلی کورت Amélie Kuhrt مورخ بریتانیایی و کارشناس تاریخ باستان خاور نزدیک بود. او در دانشگاه‌های کینگز کالج ، کالج دانشگاهی لندن و دانشگاه مطالعات آفریقایی و خاورمیانه تحصیل کرده بود. کورت استاد ممتاز کالج دانشگاهی لندن بود و تخصص او تاریخ اجتماعی، فرهنگی و سیاسی خاور‌میانه باستان بویژه امپراطوری‌های آشور، بابل ، ایران و سلوکی بود.