استنلی اینسلر (Stanley Insler) یکی از برجستهترین فیلولوگها و زبانشناسان حوزة زبانهای هندو ـ اروپایی به ویژه مطالعات سانسکریت و اوستایی بود. فعالیت علمی او در دانشگاه ییل و پژوهشهایش در مطالعات زبانهای باستانی به خصوص ترجمة گاهان زرتشت جایگاه علمی مهمی را در این حوزه برای او ایجاد کرده است.
۲۳ ژوئن ۱۹۳۷م. ـ ۵ ژانویة ۲۰۱۹م.
استنلی اینسلر در تاریخ ۲۳ ژوئن ۱۹۳۷م. در شهر نیویورک (New York) در ایالات متحدة آمریکا در خانوادهای یهودی به دنیا آمد (Mair, 2019). مادرش کلارا اینسلر (Clara Insler) و پدرش فرانک اینسلر (Frank Insler) بودند. خانوادة او در محلة کینگزبریجِ برانکس زندگی میکردند. پدر او اگرچه یهودی ارتدوکسی بود، اما طبعی نسبتاً لیبرال داشت، با این حال اهمیتی ویژه به حفظ آداب دینی در منزل میداد؛ از این رو محیط خانوادگی او زمینهساز علاقة وافر او به زبانهای باستانی و دستور زبان شد (Insler, 2012). استنلی اینسلر در ۱۶ سالگی، با دریافت بورس بنیاد فورد (Ford Foundation)، از مدرسة علوم برانکس (Bronx High School of Science) فارغالتحصیل شد. پس از آن به دانشگاه کلمبیا (Columbia University) وارد شد و در سال ۱۹۵۷م. مدرک کارشناسی خود را از آنجا گرفت (Mair, 2019; Yale Daily News, 2019). او برای ادامۀ تحصیلات به آلمان رفت و برای مطالعات تکمیلی به دانشگاه توبینگن (Universität Tübingen) وارد شد. او بین سالهای ۱۹۶۰م. تا ۱۹۶۲م. در رشتة زبانشناسی هندو ـ اروپایی تحصیل و پژوهش کرد. برای مدتی هم در دانشگاه مدرس (University of Madras) به پژوهش پرداخت، سپس به ایالات متحده بازگشت و به تحصیل در دانشگاه ییل (Yale University) پرداخت و در نهایت مدرک دکتری خود را با رسالهای دربارة دستور زبان پاتانجلی دریافت کرد (Yale Daily News, 2019).
استنلی اینسلر در سال ۱۹۶۳م.، همزمان با اخذ مدرک دکتری خود، به عضویت هیئت علمی بخش زبانشناسی دانشگاه ییل درآمد و تا زمان بازنشستگیاش در سال ۲۰۱۲م. در آنجا ماند. او برای دو دورة متوالی میان سالهای ۱۹۷۸م. تا ۱۹۸۹م. ریاست این بخش را بر عهده گرفت و همچنین به عنوان مدیر برنامههای تحصیلات تکمیلی فعالیت کرد. پس از بازنشستگیاش در سال ۲۰۱۲م.، دانشگاه ییل مقام استادی ممتاز شکسپیر را به او اعطا کرد (Mair, 2019; Yale News, 2019). علاوه بر تدریس در دانشگاه ییل، اینسلر به عضویت در کالج جاناتان ادواردز (Jonathan Edwards College) هم درآمده بود که موجب گسترش تعاملات علمی و فرهنگی او با دیگر دانشجویان و استادان گردید (Wanna, 2019). او از اعضای مرکز هنری کوئرنر برای اعضای هیئت علمی بازنشسته (Henry Koerner Center for Emeritus Faculty) نیز بود (Yale News, 2019). حوزة تخصصی پژوهشهای اینسلر مطالعه و ساختار زبانهای باستانی هندو ـ ایرانی از جمله سانسکریت و اوستایی و همچنین زبان پراکریتی و پالی بود. مهمترین اثر او ترجمة انگلیسی گاهان زرتشت (The Gāthās of Zarathustra) است که در سال ۱۹۷۵م. منتشر شد و شامل متن، ترجمه و تفسیر متون اوستایی میشود (Insler, 1975). علاوه بر این، او دورههایی هم بر پایة متون اوستایی و ودایی مانند زبان ایرانی باستان: اوستایی (Old Iranian: Avestan) و شعر ودایی (Vedic Poetry) در سطح کارشناسی و تحصیلات تکمیلی تدریس کرد (Insler, 2012). در سال ۲۰۰۱م. استنلی اینسلر به عضویت فرهنگستان هنر و علوم آمریکا (American Academy of Arts and Sciences) انتخاب شد که یکی از معتبرترین افتخارات در حوزۀ علوم انسانی است. او علاوه بر این عضو انجمن آسیایی (Société Asiatique)، انجمن سلطنتی آسیایی بریتانیای کبیر و ایرلند (Royal Asiatic Society of Great Britain and Ireland)، انجمن زبانشناسی (Philological Society)، انجمن آلمانی سرزمینهای شرقی (Deutsche Morgenländische Gesellschaft)، و انجمن شرقشناسی آمریکا (American Oriental Society) و همچنین رئیس انجمن شرقشناسی آمریکا میان سالهای ۱۹۹۷م. تا ۱۹۹۸م. بود (Yale News, 2019).
در ادامه فهرستی از مهمترین آثار این پژوهشگر آورده میشود:
- کتاب:
- گاهان زرتشت.
- مقاله:
- واژة dax[š]-در زبان اوستایی.
- مطالعاتی در اوستا، بخش اول.
- واژة ودایی tvāȳ́.
- عشق به حقیقت در ایران باستان.
- ساخت صرفی ازی –ahi در زبان پراکریتی.
- تأثیرات ریتمیک در صرف زبان پالی.
تا کنون هیچ اثری از این پژوهشگر به زبان فارسی یاترجمه نشده است.
تیرماه 140۴ش.

