الیف شافاک - Elif Shafack
الیف شافاکElif Shafack (برخی از منابع از جمله «فهرست مستند مشاهیر و مؤلفان» و «مستندات اسامی کتابخانۀ ملی» نام خانوادگی این نویسنده را به شکل «شفق» برگرداندهاند.) رماننویس، مقالهنویس، سخنران و دانشمند و فعال سیاسی فرانسوی-ترکتبار است. او استاد دانشگاه آریزونا است و در دانشگاههای مختلف دیگری در جهان تدریس کرده است. توجه به زنان، اقلیتها، خردهفرهنگها و جوانان از ویژگیهای آثار اوست. او در این آثار به تاریخ، صوفیگری، فرهنگ شفاهی و سیاست فرهنگی توجه خاص دارد. مولانا یکی از موضوعات پژوهشها و نوشتههای او بوده است.
تولد و درگذشت
1971م. - «در قید حیات»
سوابق زندگی و تحصیل
الیف شافاک نویسندۀ فرانسوی-ترکتبار یا بریتانیایی-ترکتبار است. آنچه در سایت رسمی او آمده اشاره به بریتانیایی بودن او دارد اما او در فرانسه متولد شده است؛ بنابراین برخی او را فرانسوی میدانند. از این رو ترکتبار محسوب میشود که والدین او ترک بودند. شافاک با مادرش به ترکیه رفت و در آنجا ساکن شد (بهمنپور، 1393ش.).
پیش از این که شافاک به ترکیه برود، سالهای نوجوانی خود را در مادرید (Madrid)، اسپانیا (Spain) گذراند. او در طول زندگی خود در شهرها و ایالات مختلفی همچون آنکارای ترکیه، کلن آلمان، عمان، اردن، بوستون (Boston)، میشیگان (Michigan) و آریزونا (Arizona) زندگی کرده است (Shafak, 2006).
الیف شافاک فارغالتحصیل رشتۀ روابط بینالملل از دانشگاه فنی خاورمیانه (Middle East Technical University) است. او کارشناسیارشد خود را در رشتۀ مطالعات زنان دریافت کرده و دکترای علوم سیاسی دارد. شافاک در دانشگاههای مختلفی در سراسر جهان از جمله دانشگاه بیگلی استانبول (Ýstanbul Bilgi)، دانشگاه میشیگان (Michigan University)، دانشگاه آریزونا (Arizona University) و دانشگاه باهچهشهیر (Bahçeşehir University, BAU) استانبول تدریس کرده است. او در این دانشگاهها در حوزههای تاریخ ترکیه، زنان و ادبیات تدریس میکند. درسهای تاریخ عثمانی، ترکیه و هویتهای فرهنگی، زنان و نویسندگی، جنسیتها در جهان اسلام، تبعید، ادبیات و تخیل و حافظۀ سیاسی تدریس میکند (Ibid).
سوابق اجرایی و پژوهشی
الیف شافاک شیوههای روایت شرق و غرب را درهم آمیخته و با این نگاه در نوشتههای خود به داستان زنان، اقلیتها، خردهفرهنگها و جوانان میپردازد. در آثار شافاک توجه به فرهنگهای مختلف موج میزند و در این آثار میتوان ردپایی از تاریخ، فلسفه، صوفیگری، فرهنگ شفاهی و سیاستهای فرهنگی را دید (بهمنپور، 1393ش.).
شافاک به دو زبان انگلیسی و ترکی مینویسد. او تاکنون جوایز بیشماری را برای آثارش دریافت کرده است. از جمله این جوایز موارد زیر هستند:
- جایزۀ مارکا (Marka) 2010م.، ترکیه
- جایزۀ هنر همزیستی (Art of Coexistence) بنیاد روزنامهنگاران و نویسندگان (Journalists and Writers Foundation)، ترکیه 2009م.
- استعدادهای در حال رشد بینالمللی (International Rising Talent) انجمن زنان دوویل (Women's Forum – Deauville)، فرانسه 2009م.
- بهترین رمان اتحادیۀ نویسندگان ترکیه، 2000م.
آثار
مهمترین آثار
مجموعۀ آثار الیف شافاک تا سپتامبر 2022م. 19 کتاب است که اغلب آنها نیز در قالب رمان ارائه شده است. رمانهای الیف شافاک به 40 زبان زندۀ دنیا ترجمه شده است. اولین رمان او با عنوان پنهان در سال 1998م. منتشر شد و در ترکیه برندۀ جایزۀ مولانا شد. از آنجا که اغلب رمانهای الیف شافاک در ایران و به فارسی منتشر شده است، در اینجا به چند مقاله از او و سپس آثار ترجمه شدۀ او میپردازیم:
- - مقاله:
- قصهگویی، جهان جعلی و اینترنت.
- تسریع جریان زمان: قدرت نرم و نقش روشنفکران در ترکیه.
- الهۀ بارداری بابلی- آشوری: گزیدهای از قدیس جنونهای نخستین
- قایم باشک
- پوست پرتقال
آثار به زبان های دیگر
- - Article:
- (Shafack, E. (2015). Storytelling, Fake Worlds, and the Internet. World Literature Today, 89(1), 39–41)
- (-. (2006). Accelerating the Flow of Time: Soft Power and the Role of Intellectuals in Turkey. World Literature Today, 80(1), 24–26.)
- (-. (2003). An Assyro-Babylonian Pregnant Goddess: An Excerpt from: The Saint of Incipient Insanities. Meridians, 4(1), 86–99.)
- (-. Aji, A. R. (2003). Hide-and-Seek. Grand Street, 71, 166–188.)
- (-. (2007). Orange Peels. World Literature Today, 81(2), 49–55).
آثار منتشرشده به فارسی
- شافاک، ا. (1393ش.). آینههای شهر. (ترجمۀ ت. زاردشت.). نیلوفر (تاریخ انتشار اصلی اثر: 1999م.).
- -. (1394). چهل بایست عشق. (ترجمۀ ج. فاضل.). فرایاز (تاریخ انتشار اصلی اثر: 2009م.).
- جلسۀ نقد و بررسی کتاب ملت عشق توسط عبدالکریم سروش و سروش دباغ در بنیاد سهروردی تورنتوی کانادا،
- نقد کتاب ملت عشق در فرهنگسرای سرو،
- نقد کتاب ملت عشق در فرهنگسرای ملل،
- نقد کتاب ملت عشق در دانشگاه الزهرا،
- نقد کتاب ملت عشق در خانۀ کتاب ایران.
- این کتاب داستان عشق شمس و مولانا را از زاویههای مختلف بیان کرده است و این داستان را با روایت داستان یک زن در قرن بیستم پیوند داده است (تشکر، 1398ش.). البته آنچه در این کتاب آمده صرفا یک رمان است و کاملا برپایۀ مستندات ارائه نشده است. نویسنده کوشیده با توجه به شخصیت اصلی رمان در قرن اخیر، شخصیت دیگری به شمس ببخشد (گرجی و چهرقانی، 1398ش.). -. (1396ش.). اسکندر. (م. طباطبائیها، مترجم). نشر قطره. (تاریخ انتشار اصلی اثر:2011م.).
- -. (1397). برزخ. (س. جعفری صرافی، مترجم). انتشارات منوچهری. (تاریخ انتشار اصلی اثر:2004م.).
- -. (1397). بهترین زمان برای مردن. (م. شریفی کرجان، مترجم). انگیزۀ مهر؛ ماهابه. (تاریخ انتشار اصلی اثر: 2004م.).
- -. (1397). پنهان. (ص. حسینی، مترجم). نشر نیماژ. (تاریخ انتشار اصلی اثر: 1994م.).
- -. (1397). خوشحالی این موبلوندها. (م. عدالت، مترجم). نشر ریرا. (تاریخ انتشار اصلی اثر: 2011م.).
- -. (1397). شمسپاره. (ص. حسینی، مترجم). انتشارات مروارید. (تاریخ انتشار اصلی اثر: 2012م.).
- -. (1398). حرامزادۀ استانبولی. (ر. پورمناف، مترجم). =جادوی قلم. (تاریخ انتشار اصلی اثر: 2006م.).
- -. (1398). 10دقیقه و 38 ثانیه در این دنیای عجیب. (ترجمۀ م. طهماسبی و ح. غلامی، مترجم). آتیسا. (تاریخ انتشار اصلی اثر: 2018م.).
- -. (1398). پس از عشق (شیر سیاه). (م. وفایی، مترجم). الینا. (تاریخ انتشار اصلی اثر: 2007م.).
- -. (1398). خیرگی. (م. عدالت، مترجم). نشر ریرا (تاریخ انتشار اصلی اثر: 2000م.).
- -. (1399). اگر فریاد برآرم. و. حسینزاده، مترجم). انتشارات گلگشت. (تاریخ انتشار اصلی اثر: 2020م.).
- -. (1400). جزیرۀ درختان گمشده. (س. حسینی، مترجم). آتیسا. (تاریخ انتشار اصلی اثر: 2021م.).-. (1401). حلوای کاغذی. (ن. سادات، مترجم). فروزش. (تاریخ انتشار اصلی اثر: 2010م.).
منابع
- بهمنپور، الف (1393). ادبیات: الیف شافاک؛ پروندهای برای پرخوانندهترین نویسندۀ زن ترکیه. گلستانه، 130، 48.
- تشکر، الف (1398). تحلیلی جامعهشناختی دربارۀ استقبال از کتاب ملت عشق اثر الیف شافاک. جهان کتاب 361-363، 13-16.
- گرجی، م و چهرقانی، الف. (1398). ملت عشق یا دولت هوس: بررسی و تحلیل رمان ملت عشق و کیمیا خاتون با رویکرد به زندگی مولوی. فصلنامۀ نقد کتاب ادبیات و هنر 2 (6): 93-106.
منابع به زبان های دیگر
- Shafak, E. (2006). Elif Shafak. https://www.elifsafak.us/en/biyografi.asp
سایر منابع پیشنهادی به زبان های دیگر
- Shafak, E. & Meridians. (2003). Migrations: A Meridians Interview with Elif Shafak. Meridians, 4(1), 55–85.
- Hermansen, M. (2014). [Review of Rumi: The Fire of Love; The Forty Rules of Love, by N. Tajadod & E. Shafak]. Mawlana Rumi Review, 5, 204–207.
- Lori Feathers. (2015). [Review of The Architect’s Apprentice, by Elif Shafak]. World Literature Today, 89(2), 62–63. https://doi.org/10.7588/worllitetoda.89.2.0062
گردآورنده
المیرا کریمی
مهرماه 1401ش
تاریخ آخرین ویرایش
<span>1402-08-13</span>