عبدالله ام. سوفان - Abdallah M. Soufan
عبدالله ام. سوفان Abdallah M. Soufan اسلامشناس و متخصص زبان و ادبیات عربی است. حوزۀ پژوهشی او بر بررسی دوگانگیهای بنیادین در اندیشۀ اسلامی کلاسیک تمرکز دارد؛ از جمله دوگانگیهای سنت-بدعه، حقیقت-مجاز، عقل-سنت، لفظ-معنی و ظاهر-باطن متمرکز است. او مطالعات مهمّی در زمینۀ آرای فلسفی و کلامی اخوانالصفا انجام داده و در این حوزه صاحبنظر شناخته میشود.
تولد و درگذشت
«نامشخص»
سوابق زندگی و تحصیل
عبدالله سوفان در سال 1996م. از دانشگاه آمریکایی بیروت (American University of Beirut)، لیسانس ریاضی و سال 2000م. از همین دانشگاه لیسانس زبان و ادبیات عربی گرفت. او در سال 2004م. مقطع کارشناسی ارشد خود را نیز در رشتۀ زبان عربی در همین دانشگاه به پایان برد. از آن زمان، به مدت دو سال دستیار پژوهشی استاد نصر حامد ابوزید در دانشگاه لیدن (Leiden University) بود. عبدالله ام. سوفان در سال 2019م. مدرک دکترای زبان عربی خود را از دانشگاه جرج تاون (Georgetown University) دریافت کرد. موضوع رسالۀ دکترای او «سنت و مرزهای آن» بود که در آن به بررسی مفهوم نوآوری دینی (بدعت) در اسلام آغازین پرداخت (Abdallah Soufan, n.d.).
عبدالله سوفان از سال 2010م. تا 2013م. دستیار آموزشی زبان عربی در دانشگاه جورج تاون بود. در سال 2019م. در دانشگاه آمریکایی لبنان و دانشگاه سنت جوزف (University of Saint Joseph) بهعنوان استاد پارهوقت به تدریس زبان عربی مشغول بود. او فعالیت تدریس خود را از سال 1996م. با تدریس ریاضیات در مدرسه و آموزش خصوصی عربی آغاز کرد. همچنین، تا سال 2007م به عنوان مدرس زبان عربی بهعنوان زبان خارجی در دانشگاه آمریکایی بیروت فعالیت داشت. از سال 2006م. تا 2010م. به صورت تماموقت در همین دانشگاه به تدریس موضوعاتی چون اندیشۀ کلاسیک عربی، قواعد، تأثیر فلسفۀ یونان بر اسلام کلاسیک، کلام اسلامی و اندیشۀ مدرن عرب پرداخت (Abdallah Soufan, n.d.).
عبدالله سوفان در مؤسسۀ شرقی بیروت برنامههای فلوشیپ دکتری و پسادکتری را هدایت میکرد و سردبیر مجموعه کتب دانشگاهی (Beiruter Texte und Studien (BTS)) بود. او در دانشگاه شیکاگو، دروس گروه زبان عربی و حوزههای فرهنگ عربی را تدریس میکند. همچنین، او به دانشجویان کارشناسی و کارشناسی ارشد این گروه مشاوره میدهد (University of Chicago, n.d.).
دستور زبان عربی، فلسفه زبان عربی، صنعت ادبی در عربی، ترجمۀ انگلیسی به عربی، شعر کلاسیک عربی، میراث یونانی-عربی، حدیث، دورههای بررسی ادبی، اندیشۀ اسلامی کلاسیک، مطالعات قرآنی و تفسیر، کلام اسلامی و فقه، فرقههای اسلامی، تاریخ سنت زبانشناسی عربی از جمله دروس تخصصی او در تدریس است (Abdallah Soufan, n.d.).
سوابق اجرایی و پژوهشی
عبدالله سوفان از سپتامبر 2019م. بهعنوان پژوهشگر همکار به مؤسسۀ شرقشناسی بیروت (Orient-Institut Beirut) پیوست. پژوهشهای او بر روی دوگانگیها در اندیشۀ اسلامی کلاسیک تمرکز دارد، از جمله دوگانگیهای سنت-بدعه، حقیقت-مجاز، عقل-سنت، لفظ-معنی و ظاهر-باطن. در زمان نگارش این زندگینامه، عبدالله در حال مطالعه دوگانگی میان معنای ظاهری و مجازی (حقیقت-مجاز) است که نقش مهمی در اندیشۀ اسلامی ایفا میکند. استدلال اصلی او بر این است که این دوگانگی بدیهی نیست. بلکه چارچوب نظری ساخته شدهای است تا فرآیند مداومی از بیاعتمادسازی در اسلام را تسهیل میکند. از جمله آثار منتشرشده او میتوان به ویرایش انتقادی و ترجمه رسالۀ «چهل و هشت» از رسائل اخوانالصفا، به همراه عباس حمدانی (انتشارات دانشگاه آکسفورد، 2019) اشاره کرد (Oriental Institute Beirut, n.d.).
عبدالله سوفان در سال 2000م. بورسیۀ تحصیلی دانشگاه آمریکایی بیروت را دریافت کرد. در 2010م. بورسیۀ تحصیلی غیرخدماتی و دستیاری آموزشی (TA) از دانشگاه جورج تاون و در پاییز 2015م. بورسیۀ غیرخدماتی از مرکز درک مشترک مسلمانان و مسیحیان پرنس الولید بن طلال (Prince Alwaleed bin Talal Center for Muslim-Christian Understanding) را دریافت کرد. حوزههای اصلی پژوهشی او شامل نظریههای امامت در اسلام و ارتباط آنها با روایت کلی کتاب مقدس، نظریههای زبان در عربی کلاسیک، صفات الهی، پیدایش اسلام، مطالعات عهد باستان و منابع تأثیرگذار بر فرهنگ عالی اسلامی است. او در سخنرانیهای متعدد خود در دانشگاهها و مؤسسات مختلف به موضوعاتی چون ساخت نظریه استعاره در اسلام و خلق یک «عقلانیت» (عُقَلائیَّة) نوین که جهانبینی مسلمانان را دائماً بازسازی میکند، مفهوم بدعت در اسلام اولیه، بازبینی مفهوم بیان در آثار جرجانی، نظریۀ زبان ابن تیمیه و پروژۀ الهیاتی او پرداخته است (Ibid).
آثار
- - رساله:
- سنت و مرزهای آن: مطالعهای دیاکرونیک بر مفهوم بدعه (نوآوری دینی) در اسلام اولیه.
- در باب تفسیر قرآن.
- در باب معنای حدث و احداث.
- در یکی از رسائل اخوانالصفا امام دربارۀ شیعیانش سخن میگوید.
- نظریۀ زبان و پروژۀ الهیاتیِ ابن تیمیه.
- بازخوانی مفهوم بیان نزد جرجانی.
- - ترجمه:
- دعوت به سوی خدا: تصحیح انتقادی عربی و ترجمۀ انگلیسی رسالۀ چهلوهشت.
- المبارکه
آثار به زبان های دیگر
- - Treatise:
- (Soufan, A. (2018). Tradition and Its Boundaries: A Diachronic Study of the Concept of Bidʿah (Religious Innovation) in Early Islam [Doctoral dissertation].)
- (Soufan, A. (Submitted). On the interpretation of Quran 57:27. [Journal Name])
- (Soufan, A. (Submitted). On the meaning of Ḥadaṯ and Iḥdāṯ. [Journal Name])
- (Hamdani, A., & Soufan, A. (2014-2015). The Imām speaks about His Shiʿa in an Epistle of the Rasāʾil Ikhwān al-Ṣafāʾ. In A. Straface, C. De Angelo, & A. Manzo (Eds.), Labor limae: Atti in onore di Carmela Bafioni (Special issue, pp. 319-336). Studi Maġrebini, 12-13(1).)
- (Soufan, A. (2015, November 25). Ibn Taymiyyah’s theory of language and his theological project. Paper presented at the MESA Annual Meeting, Washington, DC.)
- Soufan, A. (2016, November 19). Revisiting Ğurğānī’s concept of Bayān. Paper presented at the MESA Annual Meeting, Boston, MA.
- - Translation:
- Hamdani, A., & Soufan, A. (Eds. & Trans.). (2019). The Call to God: An Arabic Critical Edition and English Translation of Epistle 48. Oxford University Press.
- (Sumi, A. M. M. [Akiko Motoyoshi Sumi]. (2002-2003). Al-Mubārāh ṭaqsan iḥtifāliyyā. Translated by ʿAbd Allāh Ṣūfan [Abdallah Soufan]. Al-Abḥāth, 51, 95-144.)
منابع به زبان های دیگر
- Soufan Abdallah. (n.d.). Abdallah Soufan [Curriculum vitae]. Orient-Institut Beirut https://www.orient-institut.org/fileadmin/user_upload/Abdallah_Soufan_CV.pdf
- Bidʿah (Religious Innovation) in Early Islam [Doctoral dissertation].
- Getty Library Catalogue. (n.d.). Epistles of the Brethern of Purity : the call to god. An Arabic critical edition and English translation of Epistle 48 / edited and translated by Abbas Hamdani and Abdallah Soufan ; foreword by Nader El-Bizri. Ikhwān al-Ṣafāʼ author. https://primo.getty.edu/primo-explore/fulldisplay?vid=GRI&docid=GETTY_ALMA21199198790001551&lang=en_US&context=L
- Orient Institute Beirut. (n.d.). Abdallah Soufan; Research Associate. https://www.orient-institut.org/en/people/person/abdallah-soufan.html
- The University of Chicago. (n.d.). Abdallah Soufan. https://mes.uchicago.edu/abdallah-soufan
گردآورنده