فرانتس آلتهایم Franz Altheim مورخ آلمانی دوران باستان بود که آثار متعددی دربارۀ تاریخ ایران باستان، زرتشتیگری، ادیان ایرانی، هخامنشیان، ساسانیان و … دارد. او بهخاطر تلاشهایش در بازنگری در جایگاه روم باستان و تمدن هلنسیتی در تاریخ تمدنهای آسیایی، از دیدگاهی انتقادی، شناخته شده است.
برنامه ایرانشناسی دانشگاه مریلند بستری آموزشی در حوزههای زبان، ادبیات و فرهنگ ایرانشناسی فراهم میکند. این برنامه با پوشش مطالعاتی فرهنگ سرزمینهای ایران، افغانستان، آسیای مرکزی فارسی زبان و جوامع فارسیزبان مهاجر، به ارتقای مهارتهای خواندن، نوشتن و شنیداری دانشجویان میپردازد. افزون براین، در این برنامه به تکامل فرهنگهای ایرانی و فارسی در سویهها و شیوههای گوناگون آنها نگاهی ویژه شده است. دانشجویان در این برنامه با زندگی سیاسی معاصر و زندگی روزمره جوامع فارسی زبان آشنا میشوند. برنامه ایرانشناسی دانشگاه مریلند دانشجویان را برای مشاغل متنوعی در حوزههای دولتی، آموزشی، هنری، بازرگانی و ارتباطات آماده میکند. (University of Maryland, 2024).
این کتاب مجموعهای از مقالات برگزیده از نشریه اکتا ایرانیکا (Acta Iranica) است که به موضوعات مرتبط با تاریخ، فرهنگ، زبان و اساطیر ایران باستان میپردازد. این مجموعه شامل ترجم] مقالاتی است که برجستهترین ایرانشناسان جهان نوشتهاند و هر یک به بررسی بخشی از تاریخ و فرهنگ ایران اختصاص دارد. محور اصلی این کتاب پرداختن به ابعاد تاریخی، اسطورهای، و فرهنگی ایران پیش از اسلام است، اما در برخی مباحث به تأثیرات دورههای بعد نیز اشاره شده است.
تُور تینگوُولد پِترسِن Tore Tingvold Petersen مورخ نروژی، متخصص در موضوعاتی چون تاریخ جهان، دیپلماسی و سیاست آمریکا است و تمرکز ویژهای بر نقش این کشور و دیگر قدرتهای جهانی در خاورمیانۀ معاصر دارد. او در حوزۀ ایرانشناسی نیز شناخته شده است و با تألیفِ آثارِ متنوعی دربارۀ نقش قدرتهای جهانی در تاریخ و سیاست خاورمیانۀ امروزی، بهتناسُب، به بررسی جنبههایی از تاریخ سیاسی معاصرِ ایران نیز پرداخته است.
عبدالله ام. سوفان Abdallah M. Soufan اسلامشناس و متخصص زبان و ادبیات عربی است. حوزۀ پژوهشی او بر بررسی دوگانگیهای بنیادین در اندیشۀ اسلامی کلاسیک تمرکز دارد؛ از جمله دوگانگیهای سنت-بدعه، حقیقت-مجاز، عقل-سنت، لفظ-معنی و ظاهر-باطن متمرکز است. او مطالعات مهمّی در زمینۀ آرای فلسفی و کلامی اخوانالصفا انجام داده و در این حوزه صاحبنظر شناخته میشود.
پییِر جورجو بوربون Pier Giorgio Borbone شرقشناس و زبانشناس ایتالیایی است که حوزۀ پژوهشهای او طیف گستردهای از مطالعات تاریخی و زبانشناختی را در بر میگیرد. از جمله زمینههای اصلی پژوهش وی میتوان به تاریخ و فرهنگ مسیحیت در منطقه شامات، روابط کلیسای مسیحی با شرق، زبان و ادبیات عِبری و سُریانی و نیز مطالعات کتاب مقدس اشاره کرد. در ارتباط با ایران، بوربون بهویژه به بررسی روابط سلاطین دورۀ ایلخانی با کلیسا و تحلیلهایی درباره مطالب مرتبط با این موضوع در کتاب «تاریخ جهانگشای» عطاملک جُوِینی ارائه داده است.
برنامه ایرانشناسی: زبان، تاریخ و فرهنگ در دانشکده علوم انسانی و اجتماعی دانشگاه بامبرگ، به مطالعه سرزمینهای فارسی زبان بهویژه ایران، افغانستان و تاجیکستان میپردازد. این برنامه شامل آموزش و پژوهش در حوزههای مختلفی همچون تاریخ، ادبیات و مسائل معاصر این مناطق است. دانشجویان در این برنامه فرصت مییابند تا مهارتهای گفتاری و خواندن متون فارسی خود را تقویت کنند. این برنامه ویژه دانشجویانی طراحی شده است که از پیش دانش زبان فارسی دارند و در یکی از رشتههای شرقشناسی، علوم انسانی یا علوم اجتماعی موفق به اخذ مدرک کارشناسی شدهاند. (University of Bamberg, 2024)
این کتاب نوشتهای درباره ابراهیم پورداود استاد برجسته ایرانی است. این اثر در دو بخش اصلی آمده است. در بخش اول زندگی و آثار پورداود ارائه شده و در بخش دوم آنچه سایر نویسندگان درباره پورداود گفته و نوشتهاند بررسی شده است. بخش اول خود دربرگیرنده چهار فصل است، زندگی و سرگذشت پورداوود از تولد تا وفات، طبع شعر، روحیه شاعری، و سرودههای پورداوود است، پژوهشها، روش تحقیق وسبک نگارش پورداوود در زمینۀ فرهنگ ایران باستان، اوستا و مزدیسنا، و فهرست و مشخصات و معرفی کوتاه آثار پورداوود این چهار فصل هستند .این بخش با سال شمار زندگی پورداوود به پایان میرسد .بخش دوم سخنرانیها، مقالات، و اشعار در سوگ پورداوود را در بر میگیرد.
کانون زبانهای خارجه مؤسسه زبان دفاع، یکی از مدارس آموزش زبان خارجه در ایاالات متحده است. این مؤسسه به عنوان بخشی از فرماندهی آموزش و دکترین ارتش، در پایگاه نظامی پرسیدیو مونتری (Presidio of Monterey) فعالیت میکند. این مؤسسه دورههای فشرده حضوری را برای ده زبان مختلف ارائه میدهد که پنج روز در هفته و هر روز به مدت هفت ساعت برگزار می¬شوند. دانشجویان علاوه بر ساعتهای آموزشی، موظف به انجام دو تا سه ساعت تکلیف شبانه هستند مدت زمان این دورهها بسته به میزان دشواری زبان مورد آموزش، بین ۳۶ تا ۶۴ هفته متغیر است. (Defense Language Institute Foreign Language Center, 2024)
این کتاب مصاحبهای با آنه ماری شیمل است که با نام ردپای مسلمانان- زندگی من میان فرهنگها در تابستان 1381ش. همزمان با زندگینامهاش در آلمان منتشر شده است. در این اثر شیمل درباره مسائل گوناگون زندگی شخصی و علمی خود بیان کرده است. گفتههای این میشل به گونهای ناگفتههای زندگی او است که پیش از این آنها را مطرح نکرده بوده است. کتاب زندگی و تحصیلات آنه ماری شیمل، دیدگاههای او درباره اسلام و تصوف، تعامل او با شرق و جهان اسلام و میراث فکری او را در بر میگیرد.
برنامه فارسی دانشگاه پورتلند در گروه زبانها و ادبیات جهان این دانشگاه جای گرفته است. این برنامه که به دلیل اهمیت استراتژیک منطقه و روابط ایالات متحده و ایران، به دانشجویان را برای مشاغلی در حوزههای این امکان را میدهد که در جستجوی شغل در دولتی، روزنامهنگاری و تحلیل سیاسی یا استراتژیک موفق عمل کنند آماده میکند. افزون بر این همچنین، دانشجویان میتوانند از خدمات مشاوره دریافت کنند وفرصتهای کارآموزی و بگذرانند. خدمات دیگری که این برنامه ارائه میدهد خدمات تدریس خصوصی است. (Portland State University, 2024)
این برنامه فارسی پیش نیاز دورههای کارشناسی و کارشناسی ارشد را در زبان دوم را نیز فراهم میکندمیآورد. (Ibid.).
کتاب اثر پژوهشی است که به بررسی روابط فرهنگی، تاریخی، و زبانی بین ایران و ارمنستان میپردازد. این کتاب با نگاهی تحلیلی، جایگاه زبان فارسی و مطالعات ایرانشناسی را در ارمنستان بررسی میکند و نقش این کشور را به عنوان پل ارتباطی بین فرهنگ ایرانی و جهان قفقاز برجسته میسازد. بخشهای اصلی کتاب، تاریخچه روابط ایران و ارمنستان، زبان فارسی در ارمنستان، مطالعات ایرانشناسی در ارمنستان، ادبیات تطبیقی و تأثیرپذیری فرهنگی و چالشها و فرصتهای ایرانشناسی در ارمنستان هستند.
تیم تحقیقاتی به سرپرستی دکتر ابوالحسن نجفزاده اتابکی موفق به کشف دومین کتیبه استودان (استخواندان) در محوطه تاریخی نقش رستم شد. این کتیبه که در پشت آرامگاه خشایارشا یافت شده، به رغم آسیبهای زمانه، همچنان قابل خوانش و ترجمه است. متن کتیبه چنین است: «این دخمک (استودان) مهرگشنسپ انوشه روان [است]؛ بهشت بهرِش (نصیبش) باد». تمرکز استودانهای دوره ساسانی در دشت مرودشت و اطراف شهر استخر نشاندهنده اهمیت آیینی این منطقه برای ساسانیان بوده است. این کشف تازه، اطلاعات ارزشمندی درباره آیینهای تدفین و باورهای مذهبی دوره ساسانی ارائه میکند و بار دیگر بر اهمیت نقش رستم بهعنوان یکی از مهمترین محوطههای تاریخی ایران تأکید دارد.
برنامه مطالعات ایرانی حمید و کریستینا مقدّم (Hamid and Christina Moghadam Program in Iranian Studies) نشست از ویگن تا گوگوش: تحول ترانههای سینمای ایران (1951م. تا 1978م.)( Viguen to Dariush, Delkash to Googoosh: The Evolution of Iranian Cinema Songs, 1951–1978) را برگزار میکند. افشین هاشمی، بازیگر، کارگردان، و نمایشنامهنویس برجستۀ ایرانی، در این نشست به بررسی تاریخی و اجتماعی-فرهنگی تحول ترانههای سینمای ایران از دهۀ 1950م. تا انقلاب اسلامی میپردازد. او نشان میدهد که چگونه ترانههای سنتی آغازین، در طول سه دهه به ژانرهای متنوعی چون پاپ و کلاسیک گسترش یافتند و بازتابی از تغییرات اجتماعی و سیاسی ایران بودند. این نشست در 21 آگوست 2025م./30 مرداد 1404ش. برگزار میشود.
انجمن سلطنتی آسیایی بریتانیای کبیر و ایرلند، بستری تخصصی پژوهشگران علاقهمند به مطالعات آسیایی در حوزههای تاریخ، زبانها، فرهنگها و ادیان آسیا فراهم میکند تا با یکدیگر ملاقات کنند و تبادل ایده انجام دهند این نهاد با برگزاری سخنرانیها و سمینارهای تخصصی، امکان تبادل ایدههای علمی را ایجاد نموده و از طریق تأمین امکانات پژوهشی و انتشاراتی، به پیشرفت مطالعات آسیایی کمک میکند (Royal Asiatic Society of Great Britain and Ireland, 2024)
