تاریخ, علوم محض
استفانی دلیStephanie Dalley استاد بازنشستۀ آشورشناسی دانشگاه آکسفورد (Oxford University) است. دالی زبانها، ادبیات و تاریخ آشوری و بابلی را در دانشگاههای مختلف تدریس کرد. موضوع اصلی تحقیق او باغهای معلق بابل است که انتشارات متعدد او را به خود اختصاص داده و فرضیههای تازهای دربارۀ خاستگاه، تاریخ و مکان آن دربرداشته است. استفانی دالی در جوانی در حفاریهای هیئتهای باستانشناسی در شمال عراق حضور داشته و در سوریه نیز کار کرده است.
1943م. – «در قید حیات»
استفانی دلی محقق بریتانیایی خاور نزدیک باستان و پژوهشگر مؤسسۀ مطالعات باستان و خاورمیانه (Ancient and Middle Eastern Studies (AMES)) است. او برای حدود سه دهه زبان اکدی و سومری را تدریس میکرد. شهرت دلی به دلیل تحقیقش در باب باغهای معلق بابل و فرضیهاش در باب قرارگیری این باغها در نینواست که در دوران حکومت سناخریب (Sennacherib) ساخته شده است. از جمله دیگر کارهای مهم استفانی پژوهشی بود که در باب سلسلۀ سیلند (Sealand Dynasty) انجام داد. (Oxford University, n.d.) استفانی دلی لیسانس آَشورشناسی خود را از دانشگاه آکسفورد دریافت کرد و سپس، برای دورۀ دکتری وارد دانشگاه سوآس (SOAS University) شد. او در رسالۀ دکتریاش پیرامون آرشیو سلطنتی کار کرد که حدود چهار هزار سال پیش روی گِل نوشته شده بود. او خود این آرشیو را در شمال عراق حفاری کرده بود. (Pbs, 2024) استفانی دالی، دروس مروبط به متون اکدی را در دانشگاه تدریس میکرد و برای مدتی برنامههای تلویزیونی و رادیویی در باب باغهای معلق بابل، شهر بابل، گیلگمش و شکار شیر آشوری برپا کرد. (Faculty of Asian and Middle Eastern Studies University of Oxford, n.d.)
استفانی دالی در کالج سومرولیل آکسفورد همکار پژوهشی بود، عضو کالج والفسون و به عنوان پژوهشگر در انجمن عتیقههای لندن نیز فعالیت داشت. او با مدارکی که از دانشگاههای کمبریج و لندن گرفته بود، بر مطالعۀ متون میخی باستان متمرکز شد و روی حفاریهای باستانی در عراق، ترکیه، سوریه و اردن کار کرد. او چندین کتاب در خصوص اسطوره و فرهنگ بینالنهرین باستان با ارجاع خاص به تأثیر آنها بر تمدنهای بعدی نوشت که اکثر آنها به زبانهای عربی، ایتالیایی و ژاپنی ترجمه شده است. (Google Books, n.d.) علاقۀ استفانی به باغهای معلق بابل، که موضوع اصلی تحقیق او بود، به سفری برمیگردد که به همراه یکی از دوستان خانوادگیاش به عراق رفت. او پس از پایان مدرسه برای همکاری در یک پروژۀ حفاری به شمال عراق رفت. او در آن موقعیت متوجه شد که میتواند ادبیاتی را از زیر خاک بیرون آورد که برای چهار هزار سال خوانده نشده است. او شیفتۀ کار در کشورهای خاورمیانه بود و به دلیل ناامنی عراق تلاش کرد کار خود را برای مدتی در کردستان عراق پیش ببرد. او در نهایت در حوزۀ زبانها، ادبیات و تاریخ بابلی و آَشوری بازنشسته شد. (Pbs, 2024)
- - کتاب:
- راز باغهای معلق بابل: گمشدهای در گذر تاریخ.
- میراث بینالنهرین.
- شهر بابل؛ تاریخ (2000 ق.م. – 116 م.).
- الواح بابلی سلسلۀ نخست سیلند از مجوعۀ شوین.
- انتقام استر در شوش: از سناخریب تا اخشورش.
- - مقاله:
- باغهای باستانی بینالنهرین و حل معمای باغهای معلق بابل.
- نینوا، بابل و باغهای معلق: آشتی منابع کتیبهای میخی با منابع کلاسیک.
- سناخریپ، ارشمیدس و مارپیچ آبی: زمینۀ اختراع در جهان باستان.
- خدای سلمو و خدای بالدار: بررسی نماد بالدار در بینالنهرین.
- الواح کهن بابلی از نینوا؛ و قطعات احتمالی اسطورۀ آغازین گیلگمش.
- اوت-ناپشته چه گفت وقتی اولین بار گیلگمش را دید؟
- گیلگمش در شبهای عربی.
- منسوجات باستانی آشور و خاستگاه طراحی فرش.
- گردانهای ارابهها و سوارهنظام خارجی در ارتشهای تیگلاتپیلسر سوم و سارگون دوم
- فرمولهای سلام و احوالپری در بابلی باستان و آرشیو ایلتانی از ریمه.
در زمان نگارش این زندگینامه تنها یکی از مقالات استفانی دالی به فارسی ترجمه و منتشر شده است:
- دالی، الف. (1398). حماسۀ گیلگمش و مضامین مانوی آن (ترجمۀ ح.ر. اردستانی رستمی). رهیافت تاریخی، 26، 1-24. (انتشار اصل اثر: 1991م.)
برای مطالعۀ بیشتر در باب زندگی و آثار استفانی دالی به منابع زیر مراجعه کنید:
تیر ماه 1403ش.

