توماس ام. ریکز Thomas M. Ricks ایرانشناس و پژوهشگر تاریخ ایران است. او در رشتههای فلسفه و ایرانشناسی تحصیل کرده و در دانشگاههای مختلف از جمله جورج تاون و بیرزیت به تدریس پرداخته است. او در حال حاضر پژوهشگر مستقل تاریخ اجتماعی و فرهنگی ایران و فلسطین است و به خاطر تحقیقاتش در مورد تاریخ اجتماعی و اقتصادی ایران در قرن هجدهم، تجارت برده در ایران، و مدارس فلسطین و ایران شناخته شده است. او کتابها و مقالات متعددی در این زمینهها منتشر کرده است.
15 اکتبر 1938م. - «نامشخص»
توماس ام. ریکز در سال 1938م. متولد شد و تحصیلاتش را از کلاس اول تا نهم در لافایت، ایندیانا (Lafayette, Indiana) گذراند. پس از آن تحصیلات دبیرستانش را در مدرسۀ مقدماتی صلیب مقدس در نوتردام، ایندیانا (Holy Cross Preparatory School at Notre Dame, IN) به پایان رساند. سپس در رشتۀ فلسفه با گرایش ادبیات و زبان فرانسه در دانشگاه نوتردام (University of Notre Dame) از سال 1957م. تا 1961م. تحصیل کرد. پس از دو سال کار در واشنگتن دی سی (DC) در دانشکدۀ حقوق جورج تاون (Georgetown Law) و دانشگاه کاتولیک (Catholic University)، بهعنوان معلم داوطلب زبان انگلیسی در ایران از سال 1964م. تا 1966م. به سپاه صلح ایالات متحده (US Peace Corps) پیوست. پس از آن، از سال 1968م. به مدت پنج سال در دانشگاه ایندیانا (Indiana University) برای اخذ مدرک کارشناسی ارشد ایرانشناسی و سپس دکترای تاریخ خاورمیانه با گرایش زبان و ادبیات فارسی تحصیلاتش را ادامه داد .(Academia, n.d.) ریکز از سال 1974م.، به مدت یک سال در کالج مکالستر (Macalester College) تدریس کرد و پس از آن به مدت نه سال، از 1975م. تا 1983م. مدرس دانشگاه جورج تاون بود. او همچنین تدریس در دانشگاه فلسطینی بیرزیت (Palestinian Birzeit University) از سال 1983م. تا 1985م. را در کارنامه دارد. سپس، به ایالات متحده بازگشت و در دانشگاه ویلانووا (Villanova University) به تدریس و مدیریت مشغول شد و به مدت سی و یک سال در هاورتون، پنسیلوانیا (Havertown, PA) ساکن شد. پس از شانزده سال کار در ویلانووا در مقام دانشیار تاریخ/مدیر مطالعات بینالمللی و برنامههای خارج از کشور، در سال 2002م. درخواست بازنشستگی زودهنگام داد. اما همچنان به تدریس ادامه دارد .(Ibid)
توماس ام. ریکز در حال حاضر پژوهشگر مستقل تاریخ اجتماعی و فرهنگی ایران و فلسطین در اوایل دوران مدرن و معاصر است. او بهطور گسترده در مورد مدارس فلسطین و ایران و همچنین اقتصاد سیاسی (تجارت برده، بازرگانان و ناخدایان دریایی) ایران در اوایل دوران مدرن و خلیج فارس نوشته است (Gorgias Press, n.d.). ریکز همچنین تعدادی کتاب و مقاله در مورد تاریخ اجتماعی و فرهنگی ایران و فلسطین مدرن منتشر کرده است. او در زمان نگارش این زندگینامه در حال تکمیل آثاری در مورد هوارد بسکرویل (Howard Conklin Baskerville) و تبریز در جریان جنبش مشروطه ایران است که نزدیک به چهل سال مددکار اجتماعی در ایران بود (Pease Corps Iran Association, n.d.).
- کتاب:
- خاورمیانه گذشته و حال.
- دیدگاههای انتقادی دربارۀ ادبیات فارسی نو.
- نجیبزادگان، تجار و شیوخ جنوب ایران و بنادر آن. سیاست و تجارت در خلیج فارس. 1729م.-1789م.
- روزهای پرآشوب در فلسطین: خاطرات خلیل طوطح، 1886م.-1955م.
- مأموریتهای نظامی آمریکا در ایران، 1943م.-1978م.
- دریانوردی خلیج فاری و جنوب آفریقا: سدههای نه تا دوازده.
- از زبان خودشان: دختران دبیرستانی فلسطینی و خاطرات آنها از انتفاضهها و مقاومت غیرخشونتآمیز در برابر اشغال اسرائیل.
- مسائل تاریخنگاری ایران.
- به سوی تاریخ اجتماعی و اقتصادی ایرانِ سدۀ هجدهمتوماس ام. ریکز در این مقاله به بررسی مسائل تاریخنگاری ایران در قرن هجدهم و ارائۀ روشهایی برای غلبه بر برخی مشکلات تحقیق در تاریخ اجتماعی و اقتصادی ایران میپردازد. نویسنده با اشاره به کمبود تحقیقات انجام شده در زمینۀ تاریخ اجتماعی و اقتصادی ایران، به بررسی منابع فارسی و اروپایی موجود برای این دوره میپردازد و محدودیتها و مشکلات استفاده از آنها را شرح میدهد. ریکز سپس با ارائه یک سیستم جدید دورهبندی و تأکید بر اهمیت رویکرد منطقهای، پیشنهاداتی برای انجام تحقیقات آینده در این زمینه ارائه میدهد. او استدلال میکند که رویکردهای سنتی تاریخنگاری که بر رویدادهای سیاسی و سلسلههای حاکم متمرکز هستند، برای درک پیچیدگیهای تحولات اجتماعی و اقتصادی این دوره کافی نیستند. ریکز بر اهمیت در نظر گرفتن عوامل اجتماعی و اقتصادی در کنار رویدادهای سیاسی تأکید دارد. در نهایت، نویسنده با بررسی منابع مختلف موجود برای تحقیق در تاریخ اجتماعی و اقتصادی قرن هجدهم ایران، بر اهمیت انجام این تحقیقات و نقش آن در تکمیل تصویر تاریخ ایران تأکید میکند. (Ricks, 1973)
- مروری بر کتاب محاصره موصل و روابط عثمانی-ایران، 1718م.-1743م.: مطالعهای بر شورش در پایتخت و جنگ در استانهای امپراتوری عثمانی.
- مروری بر کتاب ایران: شعر و سایر بخشها.
- مروری بر کتاب کریم خان زند: تاریخ ایران، 1747م. – 1779م.
- مروری بر کتاب ایران در میانۀ دو انقلاب.
- مروری بر کتاب تاریخ بردهداری و آزادی در ایران، 1800م. – 1929م.
- مروری بر کتاب نامههایی از تبریز: سرکوب جنش مشروطهخواهی ایران توسط روسها.
- ریکز، ت.ام. (1379ش.). سیاست قدرت و فرهنگ سیاسی: آمریکا و ایران (ترجمۀ ب. لک). مطالعات راهبردی، ۷ و ۸.
اسفند ماه 1403ش.

