هریبرت بوسه (Heribert Busse) قرآنپژوه معروف آلمانی است که سعی کرده ارتباط اسلام، مسیحیت و یهودیت را بررسی کند. علاوه بر اسناد مربوط به اسلام و قرآن، او اسناد تاریخی ایران را نیز بررسی کرده و مقالاتی نیز در این حوزه دارد. او بر تاریخ عرب تمرکز داشته و به این مسئله نیز پرداخته است.
1926م. ـ 2024م.
هریبرت بوسه (Heribert Busse) در آلمان به دنیا آمد. در سال 1948م. تحصیلات دبیرستان خود را به پایان رساند. بعد از فارغالتحصیلی از ماینتس (Mainz) در 1956م.، دستیار علمی دانشگاه هامبورگ (Hamburg) شد و تا 1963م. در این دانشگاه حضور داشت (رضایی هفتادر، 1389). بوسه بین سالهای 1964م. تا 1965م. در مؤسسۀ شرقی بیروت مشاور بود. پس از بازگشت به هامبورگ در سال 1965م.، به عنوان استاد مدعو در دانشگاه بوردکس (Bordeaux) فرانسه فعالیت میکرد. دکتر بوسه، از سال 1971م. استاد دانشگاه بوخوم (Bochum) آلمان بوده است. علاوه بر این، او در سال 1973م. استادتمام دانشگاه کیل (Kiel) شد. سپس در سال 1979م. همین جایگاه را در مؤسسۀ مطالعات پیشرفته بیت المقدس به دست آورد. او سرانجام در سال 1991م. بازنشسته شد (Grathwaite, 1974).
زمینههای پژوهشی هریبرت بوسه شامل تاریخ و فرهنگ اسلامی، رابطۀ اسلام و مسیحت، حکمرانان در قرآن، جهان اسلام در قرون وسطی و پس از آن، سرگذشت عیسی در قرآن و معنای کعبه در کتاب مقدس است (رضایی هفتادر و عمولر، 1394). پروفسور بوسه در طی پژوهشهای خود اسناد مختلف مربوط به اسلام و تاریخ را بررسی کرده است. او در تدوین دایرهالمعارف قرآن که در سال 1993م. طرح آن مطرح شد نقش داشته است. او جزو قرآنپژوهانی بود که در این دایرهالمعارف و در جلد نخست آن مقالاتی ارائه کردهاند (گرابار، 1384). پروفسور بوسه بین سالهای 1981م. تا 1983م. ریاست دانشکدۀ فلسفۀ دانشگاه کیل را به عهده داشت و در سالهای 1983م. تا 1985م. معاون همان دانشکده بود. بوسه عضو انجمن شرقشناسی و انجمن فلسطینی آلمان بود. او همکار پژوهشی مؤسسۀ پژوهشهای دانشگاه بیتالمقدس نیز بوده است (رضایی هفتادر، 1389، 186).
- کتاب:
- روابط کلامی اسلام با یهودیت و مسیحیت: مبانی گفتگو در قرآن و وضعیت فعلی (ویژگیهای اصلی).
- اسلام، یهودیت و مسیحیت: وابستگیهای کلامی و تاریخی.
- پژوهشی در تشکیلات دیوان اسلامی؛ بر مبنای اسناد دوران آق قوینلو و قراقوینلو و صفوی.
- پیروزی عرب در وحی و سیاست.
- مرگ عیسی در تصویر قرآن، سورۀ 3:55، و تفسیر اسلامی قرآن.
- بوسه. ه. (1367ش.). پژوهشی در تشکیلات دیوان اسلامی؛ بر مبنای اسناد دوران آق قوینلو و قراقوینلو و صفوی. ترجمة غ. ورهرام. مؤسسۀ مطالعات و تحقیقات فرهنگی. (انتشار اصل اثر: 1959م.).
- رضایی هفتادر، ح. (1389). زیستشناخت برخی خاورشناسان و آثار آنان. دوفصلنامۀ تخصصی قرآنپژوهی خاورشناسان، 5(9)، 172- 191
- رضایی هفتادر، ح. و عمولر، و. (1394). نقد پژوهش هریبرت بوسه دربارۀ یونس. دوفصلنامۀ علمی ترویجی قرآنپژوهی خاورشناسان، 10(19)، 47-62.
- گرابار، الف. (1384). هنر، معماری و قرآن. ترجمة ح. رضایی هفتادر. اسلامپژوهی،15،1-80
- رضائی، الف. (1394). حسن همکاری و توانایی حرفهای در شرایط بحرانی: بررسی منشور مورخ صفر 1332آستانۀ رضویه. تاریخ ایران، 18(76و 75)، 82-103
- موسوی، الف. (1397). بررسی جایگاه منصب مهرداری در آستان قدس رضوی از دورۀ صفوی تا قاجار. گنجینۀ اسناد، 3(111)، 6-30.
خرداد 1400ش.

