حمید دباشی - Hamid Dabashi
حمید دباشی Hamid Dabashi استاد ایرانشناسی و ادبیات تطبیقی دانشگاه کلمبیا در نیویورک آمریکا است. او در بسیاری از دانشگاههای آمریکای شمالی، اروپا، کشورهای عربی و ایران تدریس کرده و سخنرانی داشته است. دباشی یکی از نویسندگان و منتقدان فرهنگی برجسته در جهان معاصر اسلام است و کتابها و مقالات او به زبانهای متعددی ترجمه شده است.
تولد و درگذشت
1951م.- «در قید حیات»
سوابق زندگی و تحصیل
حمید دباشی در شهر اهواز (Ahvaz) متولد شد و تحصیلات ابتدایی را در آنجا گذراند. پس از این دوره برای تحصیل در دانشگاه به شهر تهران (Tehran) آمد و سپس برای ادامۀ تحصیل راهی ایالات متحدۀ آمریکا (USA) شد. او مدرک دکترای خود را همزمان در دو رشتۀ جامعهشناسی و فرهنگ و اسلامشناسی در سال 1984م. از دانشگاه پنسیلوانیا (University of Pennsylvania) دریافت کرد و پس از آن به دانشگاه هاروارد (University of Harvard) رفت تا مطالعات خود را در دورۀ پستدکترای ادامه دهد. او سالها در مقام استاد رشتۀ ادبیات تطبیقی (comparative literature) در دانشگاه کلمبیا (University of Colombia) در شهر نیویورک (New York) به تدریس و پژوهش مشغول بوده است (Hamiddabashi, n.d.).
سوابق اجرایی و پژوهشی
حمید دباشی از سال 2020م. مدیر تحصیلات دورۀ لیسانس در دانشکدۀ مطالعات خاورمیانه، آسیای جنوبی و آفریقایی (MESAAS) دانشگاه کلمبیا است. پیش از این نیز رئیس این دانشکده و مدیر بخش تحصیلات تکمیلی آن بوده است. او از بنیانگذاران موسسۀ جامعه و ادبیات تطبیقی (Institute for Comparative Literature and Society) بنیانگذار مرکز فلسطینشناسی (Center for Palestine studies) و رئیس کمیتۀ کالج کلمبیا(Columbia College Committee) بوده است. از پروفسور دباشی کتابها و مقالات متعددی به زبان انگلیسی به چاپ رسیده است که موضوعات مختلفی از ایرانشناسی و اسلامشناسی تا ادبیات تطبیقی، سینمای جهان و فلسفۀ هنر را دربرمیگیرند. اغلب این کتابها و مقالات به زبانهای مختلف از جمله ژاپنی، فرانسوی، اسپانیایی، دانمارکی، روسی، عبری، ایتالیایی، عربی، کرهای، فارسی، پرتغالی، ترکی، لهستانی، اردو و کاتالونیایی ترجمه شده است (Colombia University, n.d.).
دباشی سردبیر مجموعۀ ادبیات و فرهنگهای جهان اسلام در انتشارات پالگریو مکمیلان (Palgrave Macmillan) است. هدف این مجموعه ارائۀ یک بستۀ انتقادی از مطالعات و پژوهشهای دستاول در زمینۀ ادبیات و فرهنگ جهان اسلام است. آثار تولیدشده در این مجموعه درتلاش هستند تا از منظر نظریات معاصر و چشماندازهای هرمنوتیکی در حوزۀ وسیعتری به ادبیات و فرهنگهای جهان اسلام بپردازند و دیگر پژوهشگران و دانشجویان را نیز بدون پیشفرضها و قضاوتهای منسوخ متوجه اهمیت این مسئله کنند. همچنین، دباشی بنیانگذار پروژۀ فیلم فلسطین، رویاهای یک ملت (Dreams of a Nation)، است که هدفش حفظ و حفاظت از آثار سینمایی فلسطین است. علاوه بر این، او مسئول اصلی تدریس ادبیات و فرهنگ فارسی به دانشجویان رشتۀ ادبیات تطبیقی در دانشگاه کلمبیا است و میکوشد تا این رشته را از محدودههای شرقشناسی اروپایی و مطالعات آمریکایی رها کند (Hamiddabashi, n.d.)
آثار
- - کتاب:
- مرجعیت قدرت در اسلام.
- الهیات و نارضایتی: بنیاد ایدئولوژیکی انقلاب اسلامی.
- حقیقت و روایت: تفکرات واپسین عینالقضات همدانی.
- صحنهپردازی یک انقلاب: هنر اقناع در جمهوری اسلامی ایران.
- نمای نزدیک: سینمای ایران، گذشته، حال و آینده.
- پیشگامان و شاهکارهای سینمای ایران.
- ایران: مردم گسسته.
- رویاهای یک ملت: درباب سینمای فلسطین.
- الهیات آزادیبخش اسلامی: مقاومت دربرابر امپراتوری.
- پساشرقشناسی: دانش و قدرت در زمانۀ وحشت.
- شیعه: مذهب اعتراض.
- جهان انسانگرایی ادبی فارسی.
- آیا غیراروپاییها میتوانند بیندیشند؟
- پرسوفیلیا: فرهنگ ایرانی بر صحنۀ جهان.
- ایران بدون مرز: به سوی نقد ملت پسااستعماری.
- ایران: زایش دوبارۀ یک ملت.
- شاهنامه: حماسۀ فارسی به مثابۀ ادبیات جهانی.
- دربارۀ ادوارد سعید: یادآوری چیزهای گذشته.
- آیندۀ دو خیال: اسلام پس از غرب.
آثار به زبان های دیگر
- - BOOK:
- (Dabashi, H. (1989). Authority in Islam. Taylor & Francis.)
- (- (1993). Theology and Discontent: The Ideological Foundation of Islamic Revolution. Routledge.)
- (- (1999). Truth and Narrative: The Ultimately Thoughts of ‘Ayn Al-Qudat Al-Hamedani’. Psychology Press.)
- (Dabashi, H. & Chelkowski, P. J. (2000). Staging a Revolution: The Art of Persuasion in Islamic Republic of Iran. Booth-Clibborn Editions)
- (- (2001). Close Up: Iranian Cinema, Past, Present and Future. Verso.)
- (- (2007). Masters and Masterpieces of Iranian Cinema. Mage Publishers.)
- (- (2007). Iran: A People Interrupted. New Press.)
- (Dabashi, H. (Ed) (2006). Dreams of A Nation: On Palestinian Cinema. Verso Book .)
- (Dabashi, H. (2008). Islamic Liberation Theology: Resisting The Empire. Routledge .)
- (- (2017). Post-Orientalism: Knowledge and Power in a Time of Terror. Taylor & Francis.)
- (- (2012). Shi’ism: A Religion of Protest. Harvard University Press.)
- (- (2012). The World of Persian Literary Humanism. Harvard university press.)
- (- (2015). Can Non-European Think? Zed Books.)
- (- (2015). Persophilia: Iranian Culture on the Global Scene. Harvard University Pres.
- (- (2016). Iran Without Borders: Towards A Critique of the Postcolonial Nation. )
- (- (2016). Iran: The Rebirth of a Nation. Palgrave Macmillan.)
- (- (2019). The Shahnameh: Persian Epic as A World Literature. Columbia.)
- (- (2020). On Edward Said: Remembrance of Things Past. Haymarket.)
- (- (2022). The Future of Two Illusions: Islam After the West. California Press.)
آثار منتشرشده به فارسی
تا کنون هیچ یک از کتابها و مقالات اصلی حمید دباشی به فارسی منتشر نشده است. اما یک مقاله و یک مقدمه بر یک کتاب از او به فارسی در دسترس است:
- سعید، ا. (1397ش.). آخرین مصاحبۀ ادوارد سعید. با مقدمۀ حمید دباشی. (ترجمۀ ع. طهماسبی). جهان کتاب.
- دباشی، ح.؛ باودن، ب.؛ تیریاکیان، ا. (1395ش.). راه ناهموار تمدن. (گزینش م. ملاعباسی). ترجمان.
منابع
- Harvard University Press. (n.d.). Shi’ism: A Religion of Protest. https://www.hup.harvard.edu/catalog.php?isbn=9780674064287
- Routledge publication. (n.d.). Islamic Liberation Theology: Resisting the Empire. https://www.routledge.com/Islamic-Liberation-Theology-Resisting-the-Empire/Dabashi/p/book/9780415771559
- Colombia University. (n.d.). Hamid Dabashi. https://mesaas.columbia.edu/faculty-directory/hamid-dabashi/
- Hamiddebashi website (n.d.). Biography. http://hamiddabashi.com/
سایر منابع پیشنهادی
برای آشنایی کلی با آثار حمید دباشی میتوانید به کتاب زیر رجوع کنید. گزیدهای از نوشتههای او در این کتاب گرد آمده است:
- Davidson, A. (Ed.) (2010). The World is my Home: A Hamid Dabashi Reader. Routledge
- Hamid Dabashi. (2023, February 27). In Wikipedia. https://en.wikipedia.org/wiki/Hamid_Dabashi
- Aljazeera (n.d.). Hamid Dabashi. https://www.aljazeera.com/author/hamid_dabashi_201132774031921759
گردآورنده
ندا غیاثی
اسفندماه 1401ش.
تاریخ آخرین ویرایش
<span>1402-09-17</span>