
مریئتا استپانیانتس - Marietta Stepaniants
مریئتا استپانیانتس Marietta Stepaniants اسلامشناس، استاد دانشگاه و محقق روسی فلسفۀ شرقی است. فلسفۀ تطبیقی و گفتگوی فرهنگها، دین و هویت در روسیۀ مدرن، تصوف، هند و بودیسم، اندیشۀ شرقی، زردشتیگری و اسلام، شوروی و اسلام، اسلام شوروی از جمله مضامین غالب در پژوهشهای و درسگفتارهای اوست. او برای خدمات گسترده به این حوزۀ پژوهشی جوایز متعددی در روسیه دریافت کرد.
تولد و درگذشت
16 اکتبر 1935 م. - «در قید حیات»
سوابق زندگی و تحصیل
مریئتا استپانیانتس در سال 1963 م. از مؤسسۀ فلسفه AS USSR دکترای فلسفه گرفت. در سال 1974 م. با ارائۀ رسالهای با عنوان «دریافتهای مسلمانان در فلسفه و اندیشۀ اجتماعی شرق دور در سدههای نوزدهم و بیستم» (Muslim conceptions in philosophy and social thought of the foreign East in XIX-XXth century) دکترای دوم خود را گرفت. (Institute of Philosophy of The Russian Academy of science, n.d.)
سوابق اجرایی و پژوهشی
مریئتا استپانیانتس در سال 1983 م. به درجۀ استاد تمامی رسید. در سال 2002م. بهعنوان پژوهشگر افتخاری فدراسیون روسیه انتخاب شد. او از سال 2012م. بهعنوان رئیس یک شاخۀ پژوهشی با عنوان «فلسفۀ تطبیقی و گفتگوی فرهنگها»، پژوهشگر ارشد در بخش فلاسفۀ مشرق، در مؤسسۀ فلسفه، آکادمی علوم روسیه (Russian Academy of Sciences) مشغول به کار شد. او همچنین از سال 2008م. صاحب کرسی «فلسفه در گفتگوی فرهنگهای یونسکو» است. پیشتر از سال 1996م. مریئتا کارش را بهعنوان رئیس در دانشگاه دولتی علوم انسانی روسیه (Russian State University of Humanities)، مدیر گروه فلسفه و اندیشۀ سیاسی شرق آغاز کرده بود. از 1959م. در آکادمی علوم روسیه، مؤسسۀ فلسفه، همکار پژوهشی بود. از سال 1980م. تا 2012م. مریئتا استپانیانتس رئیس گروه فلاسفۀ شرقی و مرکز مطالعات فلسفۀ شرقی در مؤسسۀ فلسفه بود. او از 1995م. بهعنوان عضو فعال آکادمی علوم انسانی (Academy of Humanities) فعالیت داشت و از 1980م. تا 1994م. استاد آکادمی دیپلماتیک بود. از جمله جوایزی که در طول دوران کاری خود دریافت کرد، میتوان موارد زیر را نام برد:
- جایزۀ ساراسواتی سامانا (Sarasvati Samana)، 1996م.
- جایزۀ دولتی «اشراف» تاجیکستان (Tajikistan)، 1999م.
- جایزۀ شورای هندی پژوهش فلسفی با عنوان «استاد سال» (Annual Lecturer)، 2001م.
- عضو برگزیدۀ کمیتۀ اجرایی FISP از 2003م.
- جایزۀ رئیس فدراسیون روسیه برای مدیریت یک مدرسۀ پیشرو در علوم انسانی، 2006-2007م.
- جایزۀ Plehanov آکادمی علوم روسیه برای دستاوردهای برجسته در زمینۀ فلسفه، 2006م.
- بهترین کتاب سال در رقابت ملی برای کتاب فسلفۀ هند. یک دایرهالمعارف، 2009م.
- مدال نقره برای همبخشی در توسعۀ فلسفه، 2010م.
- بهترین کتاب سال در رقابت ملی برای کتاب فلسفه بودیسم. یک دایرهالمعارف، 2012م.
- لوح سپاس از سفارت جمهوری اسلامی ایران برای مشارکت در حوزۀ ایرانشناسی، 2018م.
- مدال مسلمانان روسیه برای مشارکت گسترده در مطالعۀ اندیشۀ فلسفی اسلام، 2022م. (https://iphras.ru/honors.htm).
آثار
- - کتاب:
- خرد صوفی (مجموعه سنی در اسلام).
- دین و هویت در روسیۀ مدرن: احیای ارتدکسی و اسلام.
- عدالت و دموکراسی: دیدگاههای بینفرهنگی.
- گاندی و جهان امروز.
- جنبههای فسلفی صوفی.
- پاکستان: فلسفه و جامعهشناسی.
- فلسفۀ اسلامی و اندیشۀ اجتماعی (سدههای 19 و 20 م.).
- درآمدی بر اندیشۀ شرقی.
- دانش و باور در گفتگوی تمدنها. میراث فرهنگی و تحولات معاصر.
- اخلاقیات تطبیقی در عصر جهانی.
- - مقاله:
- مواجهۀ زردشتیگری و اسلام.
- مروری بر دسترسی جهانی در همایش فیلسوفان شرق-غرب (سخنرانی عمومی در دهمین همایش فیلسوفان شرق-غرب)
- تدریس فلسفه: تجربۀ شوروی.
- هفتمین همایش فیلسوفان شرق-غرب، «فناوری و ارزشهای فرهنگی: در آستانۀ هزارۀ سوم.
- - دیگر آثار:
- مروری بر کتاب طریق صوفیِ دانش: متافیزیک تخیل نزد ابن عربی. نوشتۀ چیتیک
آثار به زبان های دیگر
- - Book:
- (Stepaniants, M. T. (1994). Sufi Wisdom (Suny Series in Islam). State University of New York Press.)
- (Johnson, J., & M. Stepaniants, M.T. (2016). Religion and Identity in Modern Russia: The Revival of Orthodoxy and Islam. Routledge.)
- (-. (1997). Justice and Democracy: Crosscultural Perspectives. Hawaii University Press. (co-edited with Ron Bontekoe).
- (-. (1998). Gandhi and the World Today. A Russian Perspective. Rajendra Prasad Academy.)
- (-. (1989). The Philosophical Aspects of Sufism. Ajanta Publications.)
- (-. (1972). Pakistan: Philosophy and Sociology. People`s Publishing House.)
- (-. (1989). Islamic Philosophy and Social Thought (XIX-XX Centuries). People`s Publishing House.)
- (-. (2002). Introduction to Eastern Thought. Alta Mira Press.)
- ( .(2011). Knowledge and Belief in the Dialogue of Cultures. Cultural Heritage and Contemporary Change. (Series IVA, Eastern and CentralEurope; V. 39.). The Council for Research in Values and Philosophy.)
- (-. (2007). Comparative Ethics in a Global Age. The Council for Research in Values and)
- -Article:
- (Stepaniants, M. (2002). The Encounter of Zoroastrianism with Islam. Philosophy East and West, 52(2), 159–172. http://www.jstor.org/stable/1399963)
- (-. (2014). RETROSPECTIVE ON THE GLOBAL REACH OF THE EAST-WEST PHILOSOPHERS’ CONFERENCES (PLENARY ADDRESS AT THE TENTH EAST-WEST PHILOSOPHERS’ CONFERENCE, MAY 16, 2011). Philosophy East and West, 64(4), 829–837. http://www.jstor.org/stable/43285925)
- (-. (1996). Teaching Philosophy: Reflections on the Soviet Experience. Philosophy East and West, 46(3), 381–388. https://doi.org/10.2307/1399530)
- (Stepaniants, M., & Ames, R. T. (2001). The Eighth East-West Philosophers’ Conference, “Technology and Cultural Values: On the Edge of the Third Millennium.” Philosophy East and West, 51(3), 301–306. http://www.jstor.org/stable/1399843)
- - Other works:
- (Stepaniants, M. (1991). [Review of The Sufi Path of Knowledge: Ibn al-’Arabī’s Metaphysics of Imagination, by W. C. Chittick]. Philosophy East and West, 41(2), 255–258. https://doi.org/10.2307/1399774)
آثار منتشرشده به فارسی
در زمان نگارش این زندگینامه هیچیک از آثار مریئتا استپانیانتس به فارسی ترجمه و منتشر نشده است.
منابع به زبان های دیگر
- Institute of Philosophy of The Russian Academy of science. (n.d.). Marietta Stepanyants. https://eng.iphras.ru/stepanyants.htm
- Marietta Stepanyants. (2024, June 14). In Wikipedia. https://en.wikipedia.org/wiki/Marietta_Stepanyants
- (n.d.). Religion and Identity in Modern RussiaThe Revival of Orthodoxy and Islam. https://www.routledge.com/Religion-and-Identity-in-Modern-Russia-The-Revival-of-Orthodoxy-and-Islam/Johnson-Stepaniants/p/book/9781138259058
سایر منابع پیشنهادی
برای مطالعۀ بیشتر در باب زندگی و آثار مریئتا استپانیانتس میتوانید به صفحۀ ویکیپیدیای وی به آدرس زیر مراجعه کنید:
سایر منابع پیشنهادی به زبان های دیگر
- Marietta Stepanyants. (2024, June 16). In Wikipedia. https://en.wikipedia.org/wiki/Marietta_Stepanyants
گردآورنده

