یرواند آبراهامیان (Ervand Abrahamian) مورخ و شرقشناس ایرانی آمریکایی است. او استاد تاریخ کالج باروک و مرکز تحصیلات تکمیلی دانشگاه نیویورک است. آبراهامیان به عنوان یکی از برجستهترین مورخان ایران مدرن شناخته میشود و زمینههای تحقیقاتی او شامل تاریخ و سیاست خاورمیانه و در درجۀ اول، تاریخ و سیاست ایران است.
فیروزه مهرجی پیروشاه کوتوال (Firoze Meherji Pirojshah Kotwal) با نام مختصر فیروزه کوتوال، موبد اعظم زرتشتیان پارسی هند و شاید بزرگترین محقق آنها در سنت موبدی و زرتشتیگری است. وی با اکثر ایرانشناسان و پژوهشگران نامدار دین زرتشت همکاری داشته است. او روی نسخههای خطی و متون باستانی اوستا و پهلوی مطالعه میکند. همچنین او مشاور پروژة پرزور یونسکو در بخش حفظ نسخ خطی بوده است.
جولی اسکات میثمی (Julie Scott Meisami) پژوهشگر و استاد زبان و ادبیات فارسی و عربی در دانشگاه آکسفورد بود. عمدۀ پژوهشها و نوشتههای او به ادبیات و تاریخنگاری فارسی مربوط است که اغلب به متون سدههای میانه میپردازند. علاوه بر کتابها و مقالات مهمی که از او دربارۀ تاریخ و ادبیات ایران منتشر شده است، میتوان به ترجمههای مهمی اشاره کرد که میثمی از متون فارسی کلاسیک به انگلیسی برگردانده است. او سالها در ایران، ایالات متحدۀ آمریکا و انگلستان به تدریس ادبیات تطبیقی، ادبیات انگلیسی، فارسی و عربی مشغول بود.
کتاب ایرانشناسی و ایرانشناسان از سوی فرهنگستان زبان و ادب فارسی، در دو نسخۀ هفت و دوازده جلدی، منتشر شده است. این اثر به انواع ادبیات و سبکهای ادبی، ادبیات معاصر، ایرانشناسان، ادبیات ایران پیشازاسلام، مسائل مربوط به حوزۀ بلاغت و فنون و آرایههای ادبی، دستور زبان، کتابهای تاریخی و تذکرههای فارسی، زبانها و گویشهای ایرانی، اعلام قرآنی و دینی، نویسندگان و شاعران پارسیگو، اهم کتابهای نظم و نثر، جاینامهای تاریخی و افسانهای و فرهنگها پرداخته است.
این کتاب در واقع گزیدهای از مقالات دانشنامۀ زبان و ادب فارسی است؛ ۱۱۱ مقاله دارد و در آن به اطلاعات مربوط به ایرانشناسانی که در زمینههای مختلف ادبی، تاریخی، فرهنگی در ایران پژوهش و مطالعه کردهاند، میپردازد.
مؤسسه بینالمللی ایرانشناسی مرکزی غیرانتفاعی، مستقل و خصوصی است که در ریاض عربستان قرار گرفته و تلاش میکند با بهکارگیری تواناییهای محققان در سراسر دنیا آثار خود را با روشهای پژوهشی دقیق منتشر کند (Rasanah, 2022).
فیلیپ ژینیو (Philippe Gignoux) ایرانشناس فرانسوی است. عمدة پژوهشهای او در خصوص ادیان ایران باستان و کتیبههای دوران ساسانی است. از جملة فعالیتهای او میتوان به تأسیس و مدیریت مجلۀ مطالعات ایرانی (Studia Iranica) و همچنین مدیریت انجمن ایرانشناسی اروپا (la Societas Iranologica Europaea) و انجمن پیشرفت ایرانشناسی (Association pour l’avancement des études iraniennes, APAEI) اشاره کرد.
آنا ماریا کراسنوولسکا (Anna Maria Krasnowolska) ایرانشناس و پژوهشگر مشهور لهستانی است. او استاد برجستۀ ادبیات و فرهنگ ایرانی و پژوهشگری پرکار در این حوزه بوده و سالها مدیریت موسسۀ ایرانشناسی دانشگاه یاگلونیای کراکوف در کشور لهستان را به عهده داشته است. عمدۀ پژوهشها و سخنرانیهای او به ادبیات، فرهنگ و اساطیر ایرانی مربوط میشود. او سرپرست گروه ترجمۀ شاهنامۀ فردوسی از زبان فارسی به لهستانی است و همچنین تا کنون بسیاری از آثار ادبی فارسی را به زبان لهستانی ترجمه کرده است.
مولوی سید حمزه حسین(Maulvi Syed Hamza Hussain) استاد زبان و ادبیات فارسی دانشکدة دولتی نندنم هندوستان (Government Arts College for Men, Nandanam) است که آثاری در زمینة تصحیح متون فارسی دارد.
دفتر مؤسسه تبادلات آکادمیک آلمان در ایران، که یک سازمان علمی است، فعالیت خود را متوقف کرده است. این تصمیم در پی عدم علاقۀ کشورهای اروپایی به ارتباط علمی با ایران اتخاذ شده است. با این حال، این دفتر اعلام کرده که توقف فعالیتهایش موقت است.
به مناسبت هفتۀ گرامیداشت حکیم نظامی شاعر و داستانسرای نامی ایران، کنفرانس حکیم نظامی شاعر پارسی در پیشاور در محل کتابخانۀ ادیب پیشاوری خانه فرهنگ برگزار شد. در این کنفرانس مقالۀ علی کمیل قزلباش، شاعر و استاد دانشگاه دولتی کویته توسط انور زیب شاهین خان خیل خوانده شد، علاوه براین، انتل ضیا، رئیس بخش اردوی دانشگاه بانوان بینظیر بوتو پیشاور نیز مقاله خود را ارائه کرد. اکبر زمان، یوسف حسین خوشی، حسین محمود و تاجالدین تاجور دیگر سخنرانان این کنفرانس بودند. پس از پایان این رویداد به سخنرانان لوح یادبود اهدا شد.
علاءالدین ن. بهاءالدینف (A. N. Bahaoddinof) محقق و شرقشناس تاجیک بود که در زمینۀ تاریخ علوم ایران، فعالیتها و تحقیقاتی داشته و یکی از موسسان آکادمی علوم تاجیکستان (Academy of Sciences of the Republic of Tajikistan) بوده است.
تاریخ ایرانشناسی در روسیه به پیشینۀ مطالعات ایران در روسیه میپردازد. برای رسیدن به این هدف، کتاب در دو بخش ارائه شده است. این دو بخش شامل بخشهای اجتماعی و تاریخی است. سرفصلهای کتاب براساس این دو بخش تنظیم شدهاند و به نوعی این سرفصلها نمایشدهندۀ سرفصل دروس مربوط به ایرانشناسی در دانشگاههای روسیه هستند. نویسنده در این کتاب در بخش اول تعریف کلی ایرانشناسی و بنیانهای آن در روسیه را ارائه کرده و همچنین دو مکتب مهم ایرانشناسی در روسیه را معرفی نموده است. سپس درحوزۀ ایرانشناسی در روسیۀ تزاری اطلاعاتی ارائه کرده است. پس از آن در بخش دوم وضعیت حال حاضر ایرانشناسی در روسیه به تصویر کشیده است.
مؤسسه آمریکایی مطالعات ایرانی، مجموعهای متشکل از دانشگاهها و موزههای آمریکایی است که برای ترویج تبادلات علمی و فرهنگی بین ایران و آمریکا و ترویج ایرانشناسی و فارسیشناسی ایجاد شده است. با این باور که ارتباط فرد به فرد برای تقویت درک متقابل ضروری است، مؤسسه آمریکایی مطالعات ایرانی، بهعنوان مجری برای تبادل علمی و فرهنگی بین ایران و آمریکا فعالیت میکند. این مؤسسه در حوزههای جهان تاریخی ایرانی آسیای مرکزی،خاورمیانه و آسیای جنوبی و همچنین وضعیت سیاسی ایران مدرن فعالیت دارد. مؤسسه آمریکایی مطالعات ایرانی به شیوه هیأت امنایی اداره میشود. این مؤسسه یکی از اعضای مؤسس شورای مراکز پژوهشی خارج از کشور آمریکا (Council of American Overseas Research Centers (CAORC)) است. (American Institute of Iranian Studies, 2022)
سیده بشیرالنساء بیگم (Seyedah Bashirul-Nisa Begum)بانوی شاعر و فارسیپژوه هندی، که به امر تدریس زبان و ادبیات فارسی در دانشکدة بانوان دانشگاه عثمانیه در حیدرآباد هندوستان مشغول بود. از ایشان مقالاتی به زبان فارسی و اردو منتشر شده است.
یوزِف فون هامِر-پورْگِشْتال(Joseph Hammer-Purgstall) شرقشناس و تاریخنگار اتریشی که نوشتهها و ترجمههای او از آثار ادبی شرقی و بهخصوص ایران، تأثیر بسیاری در برانگیختن توجّه آلمانیها به ادبیّات فارسی، عربی و ترکی داشته است.
