مؤسسه کشورهای آسیایی و آفریقایی دانشگاه دولتی مسکو، مرکزی برای آموزش شرقشناسان، آفریقاشناسان و متخصصان در کشورها و دیگر مناطق آسیا و آفریقا است. این مؤسسه از بخشهایی مانند لغتشناسی (شامل لغتشناسی عربی، لغتشناسی ایرانی، لغتشناسی ژاپنی، لغتشناسی هندی، لغتشناسی چینی و لغتشناسی ترکی)، بخش تاریخ، بخش اقتصادی-اجتماعی و مراکز تحلیل خبره، تشکیل شده است. Institute of Asian and African Countries, 2023)
مؤسسه شرقشناسی یک مؤسسه پژوهشی دولتی و غیردانشگاهی است. این مؤسسه گونهای از مؤسسات پژوهشی چتر است. بخشهای دانشگاهی این مؤسسه کوچک و کم کار هستند و این مؤسسه اغلب با نهادهای پژوهشی غیردانشگاهی در ارتباط است. در حال حاضر، محققان مؤسسه شرقشناسی به بررسی مناطق خاورمیانه، ایران، اسرائیل، ترکیه، هند، آسیای جنوب شرقی، چین، ژاپن و خاور نزدیک باستان میپردازند. این مؤسسه به سه بخش جغرافیایی تقسیم شده است. این تقسیمبندی به متخصصان این امکان را میدهد که بر یک منطقه خاص تمرکز کنند و در زمینه مسائل مشابه در آن حوزه کار کنند.(Oriental Institute Czech Academy of Sciences, 2023)
انجمن شرقشناسی لهستان تنها انجمنی است که در لهستان با حفظ سنتها و به شیوهای اصیل به مطالعه مسائل شرقی اختصاص دارد. هدف این انجمن که در اساسنامۀ آن آمده است، کمک به توسعۀ شرقشناسی لهستانی از طریق انجام پژوهشها و حمایت از پژوهشها در مورد مردم آسیا و آفریقا است. انجمن از ابتدا دارای شخصیتی علمی بود. در حال حاضر این انجمن انجمنی علمی منتشرکنندۀ دانش در مورد مردم، زبانها و فرهنگهای آسیا و آفریقا است و فعالیتهای آن شامل تشکیل کنگرههای شرقشناسان لهستانی، سازماندهی کنفرانسهای سالانۀ سراسری و حمایت از رویدادهای علمی و فرهنگی است (Polish Oriental Society, 2023).
یوهان کریستوف بورگل Johann Christoph Bürgel، اسلامشناس و ایرانشناسِ مشهور آلمانی-لهستانی است. تخصص او در زبان و ادبیات عربی، طب اسلامی در قرون میانه و شعر و ادب فارسی بروز یافته است. بورگل از خبرهترین حافظشناسان غربی است که آثار زیادی دربارۀ این شاعر نامی ایرانی تألیف کرده است. ترجمۀ سه مثنوی از نظامی گنجوی و نوشتن آثاری درباره مولوی و آثاری درباره داستاننویسی و ادبیات معاصر ایران در کارنامه او دیده میشود.
الیز کوکرو-سائوما Elise Coquereau-Saouma، محقق مطالعات فلسفۀ غرب و متخصص فلسفۀ شرق که با تمرکز بر فلسفۀ هند به تحقیق و پژوهش میپردازد. ضمن اینکه در توجه بر منشاء فلسفۀ هندی، به تاریخ فلسفه در شرق از جمله فلسفۀ ایران توجه نشان داده است.
كريستين ون رويمبك Christine van Ruymbeke استاد فرهنگ و ادب فارسی دانشکده مطالعات خاورمیانه (Faculty of Asian and Middle Eastern Studies) دانشگاه کمبریج انگلستان (University of Cambridge England) به واسطۀ تألیف کتاب علم و شعر در ایران در قرون وسطی: گیاهشناسی در خمسه نظامی برنده شانزدهمین دوره جایزه جهانی کتاب سال جمهوری اسلامی ایران شد.
بلقیس آفاق Bilquis Afaque مؤسس بخش زبان و ادبیّات فارسی در دانشکده ماگاد (Magadh Mahila College) که مطالعاتی در حوزه شعرای پارسیگوی هندوستان داشت. مطالعاتی در حیطۀ زبان و ادبیّات فارسی داشته و با زبانهای اردو (Urdu) و انگلیسی نیز آشناست.
فینبار بری فلاد Finbar Barry Flood مورخ و محققِ معاصر در حوزۀ تاریخنگاری هنر اسلامی است. او با تألیفات متعدد رویکردی تازه به چارچوببندی دوبارۀ مفهوم و رشتۀ هنر اسلامی ارائه کرده است. همچنین، بخش مهمی از مطالعات فلاد به دوران حکومت سلسلههای سامانیان، غزنویان و غوریان، خاصه در محدودههای کنونی کشورهای افغانستان و هندوستان اختصاص یافته است.
بهرام گور تهمورس آنکلساریا Behramgore Anklesaria ایرانشناس هندی و متخصص زبان و ادبیّات فارسی است. وی از پارسیان هند و علاقهمند به زبان و ادبیّات فارسی بود که با همکاری صادق هدایت (Sadegh Hedayat) بسیاری از متون زبان پهلوی را به فارسی و انگلیسی برگرداند.
اندرو. ج. نیومن Andrew J. Newman محقق، مورخ و نویسندۀ تاریخ اسلام و ایران و استاد مطالعات اسلامی و خاورمیانه در دانشگاه ادینبورگ (Edinburgh University)
الکساندر گریگوریویچ تومانسکی Alexander grigorevich Tumansky، از افسران و ژانرالهای امپراتوری روسیه که در مذاکرات سیاسی میان ایران و روسیه مشارکت داشت و پژوهشی در مورد جنبش بابیّت (Babbitt movement) با همکاری برخی از بهائیان در ایران انجام داده است.
داوود الچلبی الموصولی Dāʼūd Chalabī پزشک و علاقمند به تاریخ و ادبیّات کشورهای اسلامی از جمله ادبیّات کشور ایران بوده است. وی علاوه بر فعالیت در ارتش عراق به عنوان پزشک، به تحقیقات ادبی نیز مشغول بود، از مهمترین تلاشهای او در هنگام نمایندگی در مجلس عراق، ارائه نظریۀ اصلاح حروف در زبان ترکی؛ جایگزینی الفبای عربی به جای حروف ترکی است.
محقق زبانهای هند و اروپایی و علاقمند به زبانشناسی که پژوهشهایی در مورد زبان سانسکریت (Sanskrit) و تاریخ زبان سلتیک (Celtic) انجام داده و در بررسی این زبان به مطالعۀ زبانهای شرقی نیز پرداخته است.
بخش مطالعات خاورمیانه دانشگاه چارلز با هدف همسانسازی آموزش سنتی زبانهای منطقه، پژوهش در تاریخ قرون وسطی و جدیدتر با توجه به مسائل جاری ایجاد شد. این بخش آموزش و پژوهش در مورد زبانها، ادبیات، و تاریخ منطقه و همچنین در رابطه با اروپا و فرهنگهای حال و گذشته منطقه که از منطقه خاورمیانه سرچشمه میگیرد، ارائه میکند. در حال حاضر، این بخش در برنامههای مطالعات خاورمیانه و مطالعات عبری و یهودی آموزش میدهد. این بخش مطالعات خاورمیانه را با تخصص در مطالعات عربی، ایرانشناسی، مطالعات ترکی و همچنین برنامه مطالعات عبری و یهودی ارائه میدهد. بخش مطالعات خاورمیانه هر سه مقطع تحصیلی کارشناسی، کارشناسیارشد و دکترا را ارائه میدهد و در فعالیتهای علمی نیز شرکت میکند. برنامة دکتری مطالعات خاورمیانه که برای اولین بار در سال 2019م. راهاندازی شد به اهمیت فزایندة پژوهش در مورد مسائل خاورمیانه در دیدگاه دانشگاهی و حتی اجتماعی واکنش نشان میدهد (Department of Middle Eastern Studies, Charles University, 2023).
ابوالحسن علی بن الحسین المسعودی Abu al-Hasan Ali ibn al-Husayn al-Mas’udi مورخ و جغرافیدان بزرگ اسلامی که به سرزمینهای بسیاری از جمله ایران سفر کرد و آثار وی در بین محققین از جایگاه ویژهای برخوردار است. آثار مهمی در حیطۀ تاریخ و جغرافیا بر جای گذاشت که از جمله منابع مهم تاریخ عمومی و قرون اولیۀ اسلامی به شمار میروند.
