فهرست مطالب
الکساندر گریگوریویچ تومانسکی Alexander grigorevich Tumansky
الکساندر گریگوریویچ تومانسکی Alexander grigorevich Tumansky، از افسران و ژانرالهای امپراتوری روسیه که در مذاکرات سیاسی میان ایران و روسیه مشارکت داشت و پژوهشی در مورد جنبش بابیّت (Babbitt movement) با همکاری برخی از بهائیان در ایران انجام داده است.
تولد و درگذشت
1920م.-1861م.
سوابق زندگی و تحصیل
تومانسکی از ژانرالهای برجستۀ ارتش امپراتوری روسیه بود که به عنوان مفسر نظامی فعالیت میکرد. وی در خانوادهای لیتوانیتبار به دنیا آمد و زبانهای عربی، ترکی و فارسی را در دورۀ زبانهای شرقی که وزارت خارجه روسیه برای افسران ارتش برگزار میکرد، آموخت. از سال 1891م. تا 1895م. تومانسکی در آسیای مرکزی مستقر بود و در سال 1894م. مسئولیت برقراری روابط سیاسی با ایران را بر عهده داشت و در فاصلۀ سالهای 1905م.-1900م. به عنوان معاون کنسولگری روسیه در شهر وان ترکیه خدمت کرد. از سال 1908م. تا 1909 م. به منظور انجام مذاکرات سیاسی بار دیگر به ایران آمد و در سال 1911م. به عنوان رئیس مدرسۀ زبانهای شرقی افسران در شهر تفلیس منصوب گردید که زیر نظر ستاد فرماندهی نظامی قفقاز بود. در سال 1917م. با درجۀ سرلشکری بازنشسته شد و پس از انقلاب اکتبر 1917م. روسیه را ترک نمود و در سال 1920م. در شهر استانبول از دنیا رفت. (www.dppedia.org/page/Alexander_Tumansky)
سوابق اجرایی و پژوهشی
از مهمترین تحقیقات تومانسکی بررسی جنبش بابیّت در ایران بوده است که با برقراری ارتباط با بهائیان و از جمله یکی از بهائیان به نام میرزا ابوالفضل گلپایگانی (Mírzá Abu'l-Faḍl-i-Gulpáygání,) اطلاعات بسیاری به دست آورد. میرزا ابوالفضل رسالۀ اسکندریه (The treatise of Alexandria) را برای تومانسکی نوشت که خلاصهای از زندگی بهاءالله (Bahá'u'lláh)، رهبر بهائیان بود. تومانسکی در سال 1899م. کتاب اقدس بهاءالله را به زبان روسی ترجمه نمود.او در تحقیق خود در مورد جنبش باب از طریق بارون ویکتور رومانوویچ روزن (Baron Victor romanovich Rosen) با ادوارد براون (Edward Brown) آشنا شد و به مکاتبه پرداخت. (Dorri, 2009, www.iranicaonline.org/articles/tumanski-aleksander-grigorevich)
سایر منابع پیشنهادی به زبان های دیگر
- Baskhanov, M.K.(2005), Russkie voennye vostokovedy do 1917 goda: biobibliograficheskiǐ slovar (Russian military Orientalists before the year 1917: Bio-bibliographical dictionary), Moscow.
- Dorri, Jahangir.(1996), Moṭāle āt-e tāriḵi-e Bābi wa Bahā i dar āṯār-e mowarreḵin wa nevisandegān-e Rusiye, in Ḵušehā-i az ḵerman-e adab wa honar 7: Proceedings of a Seminar on Nabil-i-A‘zam-i-Zarandi, Wienacht, Switzerland, 1996.
- Kuznetsova, N.A.(1963), K istorii izucheniya Babizma i Bahaizma v Rossii (On the history of the study of Babism and Bahaism in Russia), Iranskiǐ sbornik 6, Moscow.
- artigos.wiki/blog/en/Alexander-Tumansky
ایرانشناسان بیشتر
علی البصری (Ali Albasari)
علی البصری (Ali Albasari) محقق عراقی است که با کتابی در مورد مذاکرات رضاشاه سعی در شناساندن فعالیتها و زندگی این پادشاه در ایران کرده است. کتابهای او قبل از انقلاب اسلامی ایران به فارسی برگردانده شده است.
ادوارد گرانویل براون Edward Granville Browne
یکی از ایرانشناسان مشهور انگلیسی در اواخر قرن نوزدهم میلادی است که مدّتی را با عشق و علاقه در میان ایرانیان گذراند و مطالعات زیادی را بهصورت کتابهای ارزنده در تاریخ ادبیّات ایران به جهان ارائه داد. معروفترین اثر او تاریخ ادبیّات ایران است که یکی از مهمترین منابع دانشگاهی در رشتۀ زبان و ادبیّات فارسی است.
ژان- باتیست روسو (Jean-Baptiste Rousseau)
ژان- باتیست روسو (Jean-Baptiste Rousseau) شرقشناس و سیاستمدار فرانسوی است که به مطالعه و تألیف در زمینۀ خاورمیانه پرداخت. تحقیقات مهم او دربارۀ دو فرقۀ اسماعیلی و نُصَیریِ شام است و در رابطه با وهابیت هم کارهایی عرضه کردهاست. روسو در دورۀ فتحعلیشاه قاجار مدّتی بهعنوان منشی دوم سفارت فرانسه در تهران اقامت داشت و شرح سفر خود از عراق به تهران را بههمراه اثر دیگری دربارۀ تاریخ ایران و اقوام ساکنش به انتشار درآورد.
جورج پرسی چرچیل George Percy Churchill
جورج پرسی چرچیل George Percy Churchill مورخ و دیپلمات بریتانیایی بود که دورانی را در ایران و سفارت انگلیس در ایران بهعنوان دیپلمات فعالیت کرد و بهموجب زندگی در ایران و رابطه نزدیکی که با محلیها داشت کتابهایی در مورد رجال سیاسی ایران نوشت. او به زبان فارسی مسلط بود و غزلهای حافظ و سعدی را حفظ بود و در گفتگوها از این غزلها استفاده میکرد.
برت فراگنر Bert Fragner
برت فراگنر Bert Fragner ایرانشناس و تاریخدان اتریشی است. او به جنبههای گستردهای از تاریخ ایران از جمله تاریخ سیاسی از سدههای میانه تا دوران معاصر، تاریخ اقتصادی و اجتماعی، تاریخ اداری و نهادی، مطالعات دیپلماتیک، تاریخ فرهنگی زبان فارسی، ایران در بستر تحولات جهانی، جوامع ایرانشهری و نیز فرهنگ آشپزی توجه داشت. اصطلاح ابداعی او «پِرسوفونیا» که در فارسی به «فارسیزبانی» ترجمه شده، در خصوص پیوند میان سرزمین، زبان و هویت مشهور است.
بوآندرس اوتاس Bo Anders Utas
از ایرانشناسان معروف سوئدی و پژوهشگر حوزۀ زبانهای ایران باستان، هند و اروپایی و زبان و ادبیّات ایران میباشد. او بااستفاده از بورس علمی دولت ایران در دانشکدۀ ادبیّات اصفهان مطالعات خود را ادامه داد. او بسیاری از آثار ادبیات فارسی را از گذشته تا امروز مورد مطالعه قرار داده و برخی را به زبان سوئدی ترجمه کردهاست.

