
الکساندر گریگوریویچ تومانسکی - Alexander grigorevich Tumansky
الکساندر گریگوریویچ تومانسکی Alexander grigorevich Tumansky، از افسران و ژانرالهای امپراتوری روسیه که در مذاکرات سیاسی میان ایران و روسیه مشارکت داشت و پژوهشی در مورد جنبش بابیّت (Babbitt movement) با همکاری برخی از بهائیان در ایران انجام داده است.
تولد و درگذشت
1920م.-1861م.
سوابق زندگی و تحصیل
تومانسکی از ژانرالهای برجستۀ ارتش امپراتوری روسیه بود که به عنوان مفسر نظامی فعالیت میکرد. وی در خانوادهای لیتوانیتبار به دنیا آمد و زبانهای عربی، ترکی و فارسی را در دورۀ زبانهای شرقی که وزارت خارجه روسیه برای افسران ارتش برگزار میکرد، آموخت. از سال 1891م. تا 1895م. تومانسکی در آسیای مرکزی مستقر بود و در سال 1894م. مسئولیت برقراری روابط سیاسی با ایران را بر عهده داشت و در فاصلۀ سالهای 1905م.-1900م. به عنوان معاون کنسولگری روسیه در شهر وان ترکیه خدمت کرد. از سال 1908م. تا 1909 م. به منظور انجام مذاکرات سیاسی بار دیگر به ایران آمد و در سال 1911م. به عنوان رئیس مدرسۀ زبانهای شرقی افسران در شهر تفلیس منصوب گردید که زیر نظر ستاد فرماندهی نظامی قفقاز بود. در سال 1917م. با درجۀ سرلشکری بازنشسته شد و پس از انقلاب اکتبر 1917م. روسیه را ترک نمود و در سال 1920م. در شهر استانبول از دنیا رفت. (www.dppedia.org/page/Alexander_Tumansky)
سوابق اجرایی و پژوهشی
از مهمترین تحقیقات تومانسکی بررسی جنبش بابیّت در ایران بوده است که با برقراری ارتباط با بهائیان و از جمله یکی از بهائیان به نام میرزا ابوالفضل گلپایگانی (Mírzá Abu'l-Faḍl-i-Gulpáygání,) اطلاعات بسیاری به دست آورد. میرزا ابوالفضل رسالۀ اسکندریه
(The treatise of Alexandria) را برای تومانسکی نوشت که خلاصهای از زندگی بهاءالله (Bahá'u'lláh)، رهبر بهائیان بود. تومانسکی در سال 1899م. کتاب اقدس بهاءالله را به زبان روسی ترجمه نمود.او در تحقیق خود در مورد جنبش باب از طریق بارون ویکتور رومانوویچ روزن (Baron Victor romanovich Rosen) با ادوارد براون (Edward Brown) آشنا شد و به مکاتبه پرداخت.
(Dorri, 2009, www.iranicaonline.org/articles/tumanski-aleksander-grigorevich)
آثار به زبان های دیگر
- Dva poslednikh babid skikh otkroveniya (Loukh), (Two last Babid revelations [Lowḥ]), ZVOIRAO 6, 1891, pp. 314-21.
- Poslednee slovo Baha-ully—kniga zaveta Kitab-i-Akhd (The last word of Bahā-Allāh: the book of legacy, Ketāb-e ʿahd), ZVOIRAO 7, 1892, pp. 193-203.
- K voprosu ob avtorakh istorii babidov, izvestnoǐ pod imenem Tarikhe Manukchi ili Tarikhe jadid (About the authors of the history of the Babis, Known under the title Tāriḵ-e manukči or Tāriḵ-e jadid), ZVOIRAO8, 1893, pp. 33-45.
- Po povodu ‘Kitab-i Korkut (On account of the Ketāb-e qorqut), ZVOIRAO 9, 1896, pp. 269-73.
- Abu’l-Ḡāzi Bahādor Khan, Rodoslovnaya turkmen (Genealogical tree of the Turkmen), tr. A.G.Tumanskiǐ, Ashgabat, 1897.
- Voennoe iskusstvo u drevnikh arabov (Military art of the ancient Arabs), Ashgabat, 1897.
- Kitabe Akdes, Svyashchenneǐshaya kniga sovremennykh babidov (Ketāb-e Aqdas, the most sacred book of contemporary Babis), text, tr., introd., and indexes by A.G.Tumanskiǐ, St.Petersburg, 1899 (Zapiski Imperatorskoǐ Akademii Nauk, 8th Ser., Istoriko-filologicheskoe otdelenie, vol. 3, No. 6).
- Ḥudüd al-ʿĀlam: ‘The Regions of the World,’ A Persian Geography 372 A.H.—982 A.D., ed. and tr. V.Minorsky, London, 1937; 2nd ed. pref. V.V.Barthold, ed. C.E. Bosworth, London, 1970.
- Khudüd al-ʿĀlem: rukopis’ Tumanskogo(Ḥodud al-ʿālam: the manuscript of Tumanskiǐ), introd. and indexes by V.V.Bartol’d, Leningrad, 1930 (facsim. ed.).
منابع به زبان های دیگر
- Dorri, Jahangir.(2009), Alexander Grigorevich Tumansky, iranicaonline.org/articles/tumanski-aleksander-grigorevich
- Mehti, Olega.(2019), Looking for collection of Tumansky,: https://independent.academia.edu/OlgaMehti
- dppedia.org/page/Alexander_Tumansky
سایر منابع پیشنهادی به زبان های دیگر
- Baskhanov, M.K.(2005), Russkie voennye vostokovedy do 1917 goda: biobibliograficheskiǐ slovar (Russian military Orientalists before the year 1917: Bio-bibliographical dictionary), Moscow.
- Dorri, Jahangir.(1996), Moṭāle āt-e tāriḵi-e Bābi wa Bahā i dar āṯār-e mowarreḵin wa nevisandegān-e Rusiye, in Ḵušehā-i az ḵerman-e adab wa honar 7: Proceedings of a Seminar on Nabil-i-A‘zam-i-Zarandi, Wienacht, Switzerland, 1996.
- Kuznetsova, N.A.(1963), K istorii izucheniya Babizma i Bahaizma v Rossii (On the history of the study of Babism and Bahaism in Russia), Iranskiǐ sbornik 6, Moscow.
- artigos.wiki/blog/en/Alexander-Tumansky
گردآورنده

