امانوئل لویناس (Emmanuel Levinas)
فهرست مطالب
وِلیزار سادوفسکی (Velizar Sadovski)
وِلیزار سادوفسکی (Velizar Sadovski) متخصص زبان‌شناسی هندو ـ ایرانی و زبان‌شناسی تاریخی هندو ـ اروپایی است. وی عضو ارشد پژوهشگرانِ فرهنگستان علوم اتریش است که در زمینۀ زبان‌های باستانی ایران همچون اوستایی، ودایی و... تحقیق و پژوهش می‌کنند. تحقیقات او در حوزۀ نام‌های شخصی ایرانی و کاربردهای واژگان باستانی در شعر و ادبیات آیینی، خاصه در کتاب وِدا و اوستا، قابل توجه است.
تولد و درگذشت
1972م. ـ در قید حیات.
سوابق زندگی و تحصیل
وِلیزار سادوفسکی(Velizar Sadovski) متولد سال 1972م. در شهر کیوسْتِندیلِ بلغارستان (Kyustendil) است (Deutschen National Bibliothek, 2025). ابتدا فوق لیسانس و سپس به سال 2001م. مدرکِ دکتری خود را با رتبۀ عالی از دانشگاه وین (Universität Wien) دریافت کرد. در کنار سِمَت‌های تحقیقاتی و پژوهشی خود در مؤسسات دیگر، از سال 2001م. تدریس خود را در این دانشگاه آغاز کرد و در ماه مه 2010م. به رتبۀ دانشیاری مطالعات هندو ـ اروپایی ارتقا یافت. از سال 2023م. نیز به درجۀ استادتمامی (professore ordinario) در حوزه‌های زبان‌شناسی و اصطلاح‌شناسی (Linguistica e Glottologia) رسید. به جز این آقای سادوفسکی در دانشگاه‌های مختلفی در سطح اروپا به عنوان استاد مدعو رشته‌های زبان‌شناسی و واژه‌شناسی تاریخی (Historical Linguistics and Philology) تدریس کرده است. این امر از سال 2005م. و در دانشگاه‌هایی چون بولونیا (Università di Bologna)، ساپینزای روم (Sapienza Università di Roma)، ناپل، اُورینتال (Università degli Studi di Napoli "L'Orientale") و ورونا (Università degli Studi di Verona) در ایتالیا، دانشگاه لیدن (Universiteit Leiden) در هلند، دانشگاه مونیخ (Ludwig-Maximilians-Universität München) و کُلن (Universität zu Köln) در آلمان و نهایتاً دانشگاه پاریس لودرون سالزبورگ (Paris-Lodron Universität Salzburg) در اتریش صورت پذیرفته است (Academia, n.d.).
سوابق اجرایی و پژوهشی
حوزه‌های اصلیِ تحقیقاتیِ وِلیزار سادوفسکی شامل دستورِ زبان و ادبیات باستانی هندو ـ ایرانی، زبان‌شناسی هندو ـ ایرانی، تاریخ ادبیات و مطالعات تطبیقی زبان‌های هندو ـ اروپایی می‌شود. در زمینۀ زبان‌های هندو ـ ایرانی وی بیشتر بر نَحو (Syntax)، سَبْک‌شناسی (Stylistics) و کاربردشناسیِ (Pragmatics) زبان‌های باستانی چون فارسی باستان، اوستایی و سانسکریتِ ودایی (Vedic Sanskrit) تمرکز دارد. در زمینه زبان‌های هندو ـ اروپایی هم ساختار (Word Formation) و واژه‌شناسی زبان‌های یونانی، لاتین، بیزانسی و اسلاوی (Slavic) و نیز شعر و رسوم ادبی این دسته از زبان‌ها (Poetry and Ritual) مدِ نظر سادوفسکی هستند (Academia, n.d.). این زبان‌شناس کوشا از اواخر دهۀ نودِ میلادی در کمیسیونِ ایرانِ فرهنگستان علوم اتریش(Kommission für Iranistik, der Österreichischen Akademie der Wissenschaften) مشغول به تحقیق شد. شش سال پس از این تاریخ، در مقام پژوهشگر مؤسسۀ تازه‌تأسیس مطالعات ایران‌شناسی (Institute for Iranian Studies) ادامۀ فعالیت داد و مابین سال‌های 2009 تا 2011م. معاون مدیر این مؤسسه شد (Instituts für Iranistik, n.d.). از سال 2010م. به درجۀ دانشمند ارشد (Senior Scientist) و به سال 2021م. به همکارِ پژوهشی ارشد فرهنگستان علوم اتریش (Senior Research Associate) ارتقا یافت (Academia, n.d.). از دیگر حضورهای فعالانه ولیزار سادوفسکی عضویت و نقش‌های متفاوت در انجمن‌ها و هیئت‌های علمی مختلف بوده است. او برای مدتی عضو و بعد حسابرس هیئت مدیرۀ انجمن ایرانولوجیکا اروپائیا (Societas Iranologica Europaea) بود. در 2009م. عضو خارجی مرکز زبان‌شناسی تاریخی دانشگاه مونیخ (Foreign Member of the Zentrum Historische Sprachwissenschaften, University of Munich) شد. عضویت در مؤسسۀ ایتالیایی خاورِ میانه و دور (Italian Institute for the Middle & Far East)، انجمن زبان‌شناسی ایتالیا (Società Italiana di Glottologia)، مؤسسۀ نروژی زبان‌شناسی (Norwegian Institute of Philology)، و اتحادیۀ جهانیِ زبان‌شناسی (World Philology Union) هم در کارنامۀ اجرایی ـ پژوهشی سادوفسکی ثبت شده است (Orcid, n.d.). حضور در کمیته‌ها و شوراهای علمی مجلات و مؤسسه‌های پژوهشی گوناگون نیز در پیشینۀ پُربار این زبان‌شناس دیده می‌شود. شورای علمی مجلۀ هندو ـ ایرانی (Indo-Iranian Journal) واقع در لیدنِ هلند، کمیتۀ علمی سالنامه‌های مؤسسۀ شرقی ناپل، بخش زبان‌شناسی (Annali dell’Istituto Orientale di Napoli – Sez. Linguistica) و مجموعه آثار انجمن زبان‌شناسی میلان (Atti del Sodalizio Glottologico Milanese) و نیز شورای سردبیری مجموعۀ لومینا (Lumina series) در ایتالیا، شورای ترجمۀ ادبی وزارت فدرال فرهنگ اتریش (Council for Literary Translation at the Austrian Federal Ministry of Culture) و کمیتۀ علمی بایگانیِ دیجیتالِ یادداشت‌ها و نقدهای کوتاه ایران (Digital Archive of Brief Notes & Iran Review) وابسته به دانشگاه کالیفرنیا، ارواین (University of California, Irvine) بخشی از اشتغالات علمی ـ پژوهشی سادوفسکی محسوب می‌شوند (Academia, n.d.). ارائۀ سخنرانی و مقالات بسیار در کشورهای مختلف سراسر جهان از ویژگی‌های بارز وِلیزار سادوفسکی بوده است. بیش از پنجاه شهر در اروپا و آسیا پذیرای مقالات و پژوهش‌های سادوفسکی در همایش‌ها و انجمن‌های متنوع بوده‌اند. آتنِ یونان، بازلِ سوئیس، کُپنهاگنِ دانمارک (Copenhagen)، لندن، کیوتو در ژاپن (Kyoto)، دهلیِ هندوستان، دوشنبۀ تاجیکستان، هامبورگِ آلمان، تارتو (Tartu) در کشور استونی، سالامانکایِ اسپانیا (Salamanca)، مامایایِ رومانی (Mamaia)، سن‌پترزبورگ روسیه (St. Petersburg) و... گوشه‌ای از این شهرها به شمار می‌آیند (Aracne editrice, n.d.).
آثار
وِلیزار سادوفسکی یکی از ویراستاران مجموعه کتاب‌های نام‌های شخصی ایرانی(Iranischen Personennamenbuchs)، مجموعۀ تک‌نگاری‌های انتشارات مطالعات ایرانی (Veröffentlichungen zur Iranistik)، گراماتیکا ایرانیکا (Grammatica Iranica) و نام‌شناسی ایرانی (Iranische Onomastik) بوده است که همگی زیر نظر فرهنگستان علوم اتریش به چاپ رسیده‌اند (Instituts für Iranistik, n.d.). - کتاب:
- نام‌های شخصی ایرانی: سنت مانوی، نام‌های ایرانی در دورۀ میانه.
- مباحثات ایرانولوجیکا ویندوبونِنسِس، جلد دو.
- ایران‌شناسی در اروپا: دیروز، امروز، فردا.
- ریخت‌شناسی هندو ـ آریایی کهن و پیشینه هندو ـ ایرانیِ آن.
- فرمول‌های آیینی و کاربردشناسی آیینی در ودا و اوستا.
- ترکیبات اسمی، ساختارهای ریشه‌ای نوین و ساختارهای نحویِ زیربنایی در ودا و اوستا.
- شواهدی از واژگان و اصطلاح شناسیِ هندو ـ ایرانی در انتقال اسامی ارمنی: بخش 1.
- پیرامون [تأثیرِ] اسب‌ها و ارابه‌ها در نام‌های شخصی هندی و ایرانی در دورۀ باستان.
- فرهنگ لغت ایرانی.
- تشابهات ودایی و اوستایی در اَذکارِ آیینی و آیین‌های عبادی (بخش 1).
- ساختار و محتوای فهرست‌ها و کاتالوگ‌ها در سُنّت‌های شفاهیِ شعرِ هندو ـ ایرانی.
- صفات و نام‌های الهی در زبان‌های هندو ـ ایرانی قدیمی‌تر: فهرست اسامی سرودهای مذهبی در ودا و اوستا.
آثار به زبان های دیگر
– Books:
- (Schmitt, R., Eichner, H., Fragner, B. G., & Sadovski, V. (Eds.). (2018). Iranische Personennamen: Manichäischer Überlieferung, Iranisches Personennamenbuch Band II: Mitteliranische Namen: Faszikel I. Verlag der österreichischen Akademie der Wissenschaften.)
- (Sadovski, V., & Panaino, A. (2013). Disputationes Iranologicae Vindobonenses, II. Verlag der österreichischen Akademie der Wissenschaften.)
- (Eichner, H., Fragner, B.G., Sadovski, V., & Schmitt, R. (Eds.). (2006). Iranistik in Europa – Gestern, heute, morgen. Verlag der Österreichischen Akademie der Wissenschaften.)
- (Gotō, T. (2013). Old Indo-Aryan morphology and its Indo-Iranian background (J.S. Klein & V. Sadovski, Eds.). Verlag der österreichischen Akademie der Wissenschaften.)
- (Sadovski, V. (2009). Ritual formulae and ritual pragmatics in Veda and Avesta. Die Sprache, 48(1-2), 156-166.)
- (Sadovski, V. (2018). Nominalkomposita, Neowurzelbildungen und zugrundeliegende syntaktische Konstruktionen im Veda und dem Avesta. DABIR, 6(1), 156–187.)
- (-. (2023). Evidence for Indo-Iranian lexemes and phraseology in Armenian onomastic transmission: Part 1… . Studies on Central Asia and the Caucasus, 1, 5–23.)
- (Sadovski, V. (2009). On Horses and Chariots in Ancient Indian and Iranian Personal Names. In B. G. FRAGNER, R. KAUZ, R. PTAK, & A. SCHOTTENHAMMER (Eds.), Pferde in Asien: Geschichte, Handel und Kultur: Horses in Asia: History, Trade and Culture (pp. 111–128). Austrian Academy of Sciences Press.)
- (Sadovski, V. (2017). The lexicon of Iranian. In J. Klein, B. Joseph & M. Fritz (Eds.), Handbook of Comparative and Historical Indo-European Linguistics (Vol. 1, pp. 566-599). De Gruyter Mouton.)
- (-. (2018). Vedic and Avestan Parallels from Ritual Litanies and Liturgical Practices I. In L.V. Beek, A. Kloekhorst, A. Lubotsky & et al. (Eds.), Farnah: Indo-Iranian and Indo-European Studies in Honor of Sasha Lubotsky (pp. 307-326). Beech Stave Press.)
- (Sadovski, V. (2012). Structure and Contents of Lists and Catalogues in Indo-Iranian Traditions of Oral Poetry. In J.S. Klein & K. Yoshida, Indic across the millennia: from the Rigveda to modern Indo-Aryan (pp. 153-192). Hempen Verlag.)
- (-. (2007). Epitheta und Götternamen im älteren Indo-Iranischen. Die hymnischen Namenkataloge im Veda und im Avesta (Stilistica Indo-Iranica, I.). In V. Sadovski, & A. Panaino, Disputationes Iranologicae Vindobonenses, I (pp. 35-38). Verlag der österreichischen Akademie der Wissenschaften.)
آثار منتشرشده به فارسی
تا زمان نگارش این زندگینامه هیچ اثری از ولیزار سادوفسکی به فارسی ترجمه نشده است.
سایر منابع پیشنهادی به زبان های دیگر
- Садовска, Нели. (2024). In Wikipedia. https://ru.wikipedia.org/wiki/Садовска,_Нели.
