؟

کناریک ساهاکیان دیپلم خود را در رشتۀ شرق‌شناسی از دانشگاه دولتی ایروان دریافت کرد. او بین سال‌های 1991م تا 1997م در این زمینه تحصیل می‌کرد. او در ترجمه و تفسیر زبان عربی متخصّص است. ساهاکیان گواهی زبان عربی خود را از مؤسّسۀ زبان عربی برای خارجیان دمشق،‌ سوریه در سال 1996م. دریافت کرد. کارشناسی ارشد خود را در رشتۀ مدیریت متمرکز در ارتباطات فرهنگی، گردشگری و مدیریت از دانشگاه فرانسوی ارمنستان دریافت کرد. پایان‌نامۀ کارشناسی ارشد او در حوزۀ راهبرد ارتباطات ماتنداران (La stratégie de la communication du Maténadaran) انجام شده است. پس از آن ساهاکیان دوره دکتری خود را در دانشگاه دولتی ایروان در گروه شرق‌شناسی گذراند و عنوان رسالۀ دکتری او نخستین کتاب دستور زبان عربی و فرهنگ لغت به زبان ارمنی (The First Arabic Grammar Books and Dictionaries in Armenian) است. (Matenadaran academia, 2022). کناریک ساهاکیان در حوزۀ نسخ خطی و فهرست‌نویسی دوره‌های آموزشی و کارگاه‌های مختلفی را تاکنون برگزار کرده است. فهرست این دوره‌ها در ادامه آمده است:

1. جنبه‌های نسخه‌شناسی (Codicological) و دیرینه‌شناسی نسخه‌های خطّی اسلامی، با تمرکز ویژه بر یادداشت‌های نسخۀ خطی، پیشنهادشده توسّط کتابخانۀ دولتی برلین، دانشگاه آزاد برلین و بنیاد الفرقان.
2. دوره کوتاه نسخه‌شناسی نسخه‌های خطّی اسلامی، پیشنهادشده توسّط مؤسّسۀ الفرقان برای میراث اسلامی و ماتنداران (ایروان).
3. دوره کوتاه نسخه‌شناسی نسخه‌های خطّی اسلامی،‌ پیشنهادشده توسّط مؤسسۀ الفرقان برای میراث اسلامی و با مدیریت فرانسوا دروش (François Déroche) (کمبریج)

اصلی‌ترین حوزه‌های پژوهشی مورد علاقۀ کناریک ساهاکیان شامل تاریخچۀ خاورمیانه به‌ویژه ارمنستان، زندگی و میراث مکتوب مارگار خوجنتس (Margar Khojents)،‌ نسخه‌های خطّی عربی و ارتباطات فرهنگی است. او فهرست‌نویس باتجربه و باسابقه‌ای در موزه‌ها و مؤسّسات است (Matenadaran academia, 2022). کناریک ساهاکیان در سال 2013م. کارگاه نسخه‌های خطّی اسلامی را که توسّط انجمن نسخه‌های خطّی اسلامی و با همکاری مؤسّسۀ ماتنداران (Matenadaran) به سرپرستی پرفسور یان جاست ویتکام (Jan Just Witkam) انجام شد، در ایروان برگزار کرد (Matenadaran academia, 2022). او کمک هزینۀ تیما (TIMA) را برای فهرست‌نویسی مجموعۀ نسخ خطّی قرآنی مجموعۀ ماتناداران به‌صورت تیمی دریافت کرد (Matenadaran academia, 2022). ساهاکیان از سال 2010م. تاکنون فهرست‌نویس و محقّق مؤسّسۀ نسخ خطّی ماستوس ماتنداران ایروان ارمنستان است. او در این سمت نسخ خطّی عربی را مطالعه کرده و شرح داده است و هم‌چنین این نسخ را فهرست‌نویسی کرده است. علاوه‌براین، او مسئول ارتباط با مؤسّساتی بین‌اللملی است که با ماتناداران در زمینۀ مطالعات عربی همکاری می‌کنند؛ مانند دانشگاه کمبریج،‌ کتابخانۀ دولتی برلین، دارالأثر الإسلامیّه (کویت)، کتابخانۀ محمّد بن راشد (امارات)، انجمن نسخ خطّی (انگلستان)، مؤسّسۀ الفرقان برای میراث اسلامی (بریتانیا) و... ساهاکیان سرپرستی نمایشگاه‌های موقّت نسخه‌های خطّی عربی مجموعۀ ماتناداران را نیز به عهده دارد. علاوه براین، ساهاکیان بر کارآموزی دانشجویان کارشناسی ارشد مطالعات خاورمیانه نیز نظارت دارد (Matenadaran academia, 2022). کناریک ساهاکیان بین سال‌های 2006م. تا 2007م. مدیر پژوهش گروه شرق‌شناسی دانشگاه دولتی ایروان بوده است. او در این سمت بر مقالات و ارائه‌های پژوهشی دانشجویان نظارت داشت (Matenadaran academia, 2022). در 28 اردیبهشت سال 1390ش. کناریک ساهاکیان در همایش بین‌المللی ارمنی‌شناسی و ایران‌شناسی با موضوع «اهمیت پژوهش‌های ایران‌شناسی در نسخ خطّی ماتناداران» شرکت کرد. او در این همایش یک سخنرانی با عنوان «نسخ خطّی عربی و نسخه‌های خطّی قرآن کریم ماتنادران» ارائه کرد. (معاونت گسترش زبان فارسی و ایران‌شناسی در خارج از کشور، وزارت علوم و تحقیقات و فناوری، 1393).

1. فهرست نسخ خطّی قرآن ماتنداران (Catalogue of the Qur’an Manuscripts of the Matenadaran)
2. نسخه‌های خطّی عربی مجموعۀ ماتنداران (Arabic Manuscripts of the Matenadaran Collection)
3. زندگی و فعّالیّت مارگار خوجنتس ایروانتسی (Մարգար Խոջենց Երեւանցու կյանքն ու գործունեությունը)

هیچ یک از آثار ساهاکیان در ایران ترجمه و منتشر نشده است.

المیرا کریمی

مرداد ماه 1401ش.