
رنه ماری ژوزف باسه - Bassé René Marie Josephe
رنه ماری ژوزف باسه Bassé René Marie Josephe از خاورشناسان شهیر فرانسوی است. وی متخصّص ادبیّات عرب، زبان و ادبیّات ترکی و فارسی میباشد.
تولد و درگذشت
۱۸۵۵م. - ۱۹۲۴م.
سوابق زندگی و تحصیل
تحصیلات خود را در مقطع ابتدایی و متوسّطه در زادگاهش فرانسه به پایان رسانید. در هجده سالگی وارد مدرسۀ زبانهای شرقی Institut national des langues et civilisations orientales (INALCO) شد. سپس مدرک لیسانس خود را از دانشگاه نانسی University of Nancy دریافت کرد (العقیقی، ۱۳۹۶، ۸۹). بعد از آن به پاریس رفت و در مدرسۀ زبانهای شرقی و انستیتوی فرانسه، زبانهای عربی، ترکی و فارسی را در محضر اساتیدی چون گویار Guyard Villeneuve-la-، شارل دفرمری Charles Defrémery ، ژول مول Julius von Mohl ، سیلوستر دوساسی Silvestre de Sacy، باربیه دو منار Barbier de Meynard فرا گرفت و تبدیل به یکی از کارشناسان زبان بربر و ادبیّات عرب و حبشی شد. بهواسطۀ تحقیقات و همّت او مطالعات بربری رشد چشمگیری پیدا کرد (مشکیننژاد، ۱۳۸۲، ۱۱۹).
سوابق اجرایی و پژوهشی
در سال ۱۸۸۲م. باسه استاد زبانهای عربی، ترکی و بربری در دانشکدۀ ادبیّات دانشگاه الجزایر University of Algiers شد (مشکیننژاد، ۱۳۸۲، ۱۱۹). باسه تا سال ۱۸۷۹م. که فرانسه را ترک کرد، پیوسته پژوهشهای خود را در مجلّات مختلف منتشر میکرد. وزارت خارجه که منزلت علمی او را کشف کرده بود، وی را بهعنوان کنسول خود در الجزایر منصوب کرد، امّا باسه تدریس را ادامه داد. سپس به ریاست انجمن ادبی تعیین شد و به عضویّت انجمنهای بزرگ درآمد. در سال ۱۹۱۰م. ریاست کنگرۀ شرقشناسان را برعهده داشت (العقیقی، ۱۳۹۶، ۸۹). از سال ۱۸۹۴م. سرپرست مدرسۀ عالی الجزایر بود. وی عضو هیئت تحریریّۀ دایرةالمعارف اسلام The Encyclopedia Islamica و از پیشگامان نشر مجلّۀ پیک آفریقا بود. در سال ۱۹۲۵م. مجموعه مقالهای در سپاسگزاری از خدماتش در دو بخش انتشار یافت (مشکیننژاد، ۱۳۸۲، ۱۱۹). او که عضوی از انجمن آسیایی پاریس The Société Asiatique of Paris و همچنین انجمنهای لایپزیگ و فلورانس بود، با مجلۀ آسیاتیک Journal Asiatique همکاری کرد و اسلام در چین را مطالعه کرد. آندره باست André Basset و هانری باست Henri Basset پسران وی بودند (ویکیپدیا).
آثار
- قصّههای عامیانۀ بربری (گردآوری، ترجمه و تحشیه)
- لقمان حکیم، لقمان بربر
- بازتاب شورش ۱۸۷۱م. الجزایر در ترانههای عامیانۀ قبایلی
- خدعههای ملاّ نصرالدّین، قصّههای قبایلی. گردآوری و ترجمهشده توسّط مولیرا (ترجمه و یادداشتها)
- تحقیقات دربارۀ دین بربرها
- کتاب مبانی زبان قبایلی (دستور زبان، کتابشناسی، منتخبات و واژگان)
- افسانههای مردمی آفریقا
- شرح کوتاه بر یک نسخۀ خطّی از داستانهای کلیله و دمنه
- قصّههای ایرانی
- ابنسینا و غزالی، دو فیلسوف مسلمان
- مطالعات ایرانی
- یادداشتها دربارۀ دستنوشتهای از هزار و یک شب
- نقد کتاب ابن سینا از کارا دو وو
- افسانههای ایرانی
آثار به زبان های دیگر
1. Contes populaires berberes. Recueillis, traduits et annotes par R. Basset. (collection de contes et das chansons populaires XII.) paris: 1887.
2. Luqman, called al-Hakim, Loqman berbere. Aec qutre glossaires et une etude sur la Legende de Loqman. Paris: E. Leroux, 1890.
3. LeInsurrection algerienne de 1871 dans les chansons populaires kabyles. Louvain: 1892.
4. Nasr al-Din, khojeh. Les fourberies de si Djeh'a. contes kabyles recueillis et traduits par Auguste Moullieras. Traduction francaise et notes avecune etude sur si Djeh'a et les anecdotes qui lui sont attribuees par R.B. paris: 1890.
5. Recherches sur la religion des Berberes, RHR 61, 1910, 291-342.
6. Manuel de langue kabyle. ( Dia lecte zouaeua) grammaire, bibliographie chrestomathie et lexique, par R. Basset. Paris Maisonneuve. C. Leclerc. 1887.
7. contes populaires d'Afrique. Paris: E. Guilmoto, 1903.
8. Notice sur un manuscrit des fables du kaliah et Dimnah, JA, T. 157, 1900, 360-369.
9. Contes persans, MRBass, 384-352.
10. Deux philosophes arabes, Avicenne et Ghazali, MRBass, 230-243.
11. Etudes persanes, MRBass, 332-335.
12. Notes sur les Mille et une nuits, R des traditions populaires, T. 9, 1894, 377; T. 11, 1896, 146-187, T. 12, 1897, 146; T. 13, 1898, 37, 303; T. 14, 1899, 20, 686, T. 16, 1901, 28-35, 74-88 et 133; T. 18, 1903, 311-314.
13. Un manuscrit de Mille et une nuit, JA, T. 2, 1895, 407-408.
14. Compte rendue de l'Avicenne de carra de voux, RHR, Juillet-Aout, paris: 1902.
15. Les legendes de perse, MR Bass, 344-347.
منابع
1. گروه مؤلّفان و مترجمان به سرپرستی پرویز مشکیننژاد، (۱۳۸۲ش.)، فرهنگ خاورشناسان: زندگینامه و کتابشناسی ایرانشناسان و اسلامشناسان، ج. 4، تهران: پژوهشکدۀ علوم انسانی و مطالعات فرهنگی.
2. العقیقی، نجیب، (۱۳۹۶ش.)، شرقشناسان، ترجمۀ حمیدرضا شیخی، ج. 1، مشهد: آستان قدس رضوی.
منابع به زبان های دیگر
3. Wikipedia
سایر منابع پیشنهادی به زبان های دیگر
1. www.babelio.com/auteur/Rene-Basset/140504 2. data.bnf.fr/fr/11890493/rene-basset 3. de.qwerty.wiki/wiki/Ren%c3%A9-Basset 4. www.persee.fr/doc/crai-0065-0536-1924-num-68-1-74882
گردآورنده
هانیه طلوع فکور
تیرماه ۱۳۹۸ش.
تاریخ آخرین ویرایش
<span>1401-02-27</span>

