کورت رودولف - Kurt Rudolph
کورت رودولف Kurt Rudolph محقق آلمانی حوزۀ کیش گنوسی، مانوی و مندایی است. او را در واقع باید یک پژوهشگر تاریخ ادیان باستانی معرفی کرد که بیشتر تمرکزش بر متون برجای مانده از آیینهای دینی کهن و تلاش برای بازآفرینی تاریخ آنها از ورای متون مقدس سایر ادیان بود. رویکرد او به مطالعۀ ادیان تاریخی بود و کار خود و رشتۀ مطالعات ادیان را حوزهای مستقل از الهیات و فلسفۀ دین تعریف میکرد و از این منظر درگیر بحثهای دامنهدار با برخی از دیگر محققان این حوزه شد.
تولد و درگذشت
3 آوریل 1929م. – 13 می 2020م.
سوابق زندگی و تحصیل
تحصیلات ابتدای خود را از سال 1935م. تا 1940م. در درسدن (Dresden) گذراند و تا 1945م. محصل دبیرستان بود. تا چهار سال بعد از این تاریخ به کارآموزی نجاری مشغول بود و در 1948م. وارد رشتۀ الهیات انجیلی، تاریخ ادیان و مطالعات سامی شد. در همین سال همین رشته را در دانشگاه لایپزیگ (Universität Leipzig) نیز آغاز کرد. در سال 1953م. در مؤسسۀ تاریخ ادیان در دانشکدۀ فلسفه دستیار علمی شد و تا 1960م. این کار را ادامه داد. در سال 1954م. استاد تاریخ ادیان شد و با آغاز دهۀ شصت به درجۀ ارشد این دستیاری رسید. تدریس را تا آنجا ادامه داد که در سال 1963م. بهعنوان استاد در دانشگاه لایپزیگ استخدام شد. شش سال بعد او صاحب کرسی در تاریخ ادیان در گروه تاریخ این دانشگاه بود. در سالهای 1980م. و 1981م. استاد مدعو مطالعۀ ادیان در دانشگاه تورنتو (University of Toronto)، دو سال بعد در دانشگاه شیکاگو(University of Chicago) ، سال بعد از آن در دانشگاه کالیفرنیا سانتا باربارا (University of California Santa Barbara)، از سال 1986م. تا 1987م. در دانشگاه هاروراد (Harvard University)، و همزمان در دانشگاه فیلیپس (Philipps-Universität) در ماربورگ (Marburg) شد. (Sächsische Akademie der Wissenschaften, n.d.)
سوابق اجرایی و پژوهشی
کورت رودولف بهطور تخصصی در باب گنوسیگری و مانویت کار کرد. او در مطالعات ادیان اساساً با پژوهشهای دینی بنیادینی کار داشت که از الهیات مستقل هستند. او تأکید داشت که مطالعات ادیان علمی عقلانی است و از این رو، به خداناباوری روشمند متعهد است. این ایده اساساً در مطالعات ادیان آلمانی-زبان بسیار محل مناقشه است و او با اتخاذ این رویکرد علیه پدیدارشناسی دین که تا دهۀ 1960م. بر مطالعات این حوزه مسلط بود شوریده است. اما اینک رویکرد رودولف تا حد زیادی عموماً پذیرفته شده است (Internet Archive, 2021).
آثار
- کتاب:
- منداییان: مسئلۀ مندایی.
- الهیات، کیهانشناسی و انسانشناسی در نوشتههای مندایی.
- گنوسیس: ماهیت و تاریخ یک دین باستانی
- بنیانهای تاریخی در مطالعۀ ادیان: سخنرانیهای هاسکل در دانشگاه شیکاگو.
- این کتاب دویست سال تاریخ تحقیق آلمانی در رشتۀ تاریخ ادیان را به اختصار در برابر ذهن خواننده مجسم میکند. سنت پژوهشیای که مؤلف از آن نمایندگی میکند تاریخ ادیان را بهمثابۀ رشتهای با زمینههای تاریخی، برخوردار از فلسفه، و مستقل از ادعاهای الهیات و فلسفۀ دین میبیند. از دیدگاه او، این اندیشهها اغلب در جهت منحرفسازی تلاشها برای ایجاد یک مطالعۀ حقیقتاً علمی در باب تاریخ دین به کار گرفته شده است. اولین سخنرانی در این کتاب در دانشگاه لایپزیگ ایراد شده، جایی که به شخصیت علمی رودولف شکل بخشید و در 1961م. به او کرسی تاریخ ادیان داد. سخنرانی دوم در جزئیات کامل رویکرد خود نویسنده به تاریخ ادیان را، خاصه در رابطه با جایگاهش در میان چندین رویکرد نشان میدهد. او «مطالعۀ تاریخی ادیان» را «فعلی طولی»، پدیدارشناسی دین را برابر با مطالعۀ تطبیقی ادیان و کارهای انجام شده در زمینۀ مطالعۀ ادیان در رشتههای پیوسته اما متمایز روانشناسی ادیان و جامعهشناسی ادیان میداند. (Rudolph, 1985)
- گنوسیس: ماهیت و تاریخ گنوسیگری.
- گنوسیس و تاریخ ادیان در دوران باستان متأخر: مجموعه مقالات.
- تاریخ و مسئلۀ تاریخ ادیان.
- لایپزیگ و مطالعۀ ادیان.
- مشکلات تاریخ تحول دین مندائی.
- گنوسیس و گنوستیسیزم، یک گزارش پژوهشی.
- گنوسیس و گنوستیسیزم، یک گزارش پژوهشی (ادامه).
- سیمون- ماگوس یا گنوستیسیزم؟ یک موضع استدلالی.
- متون نجع حمادی و اهمیت آنها برای پژوهش گنوسی.
- گنوسیس: متون و ترجمهها.
- از تاریخ کدام دین را میآموزیم: در باب ارتباط میان مطالعۀ تاریخ و مطالعۀ ادیان.
آثار به زبان های دیگر
- Book:
- (-. (1960). Die Mandäer I - Das Mandäerproblem. Vandenhoeck & Ruprecht.)
- (-. (1965). Theogonie, Kosmogonie Und Anthropogonie In Den Mandäischen Schriften. Vandenhoeck and Ruprecht.)
- (Rudolph, K., & Wilson, R.M. (1983). Gnosis: The Nature and History of an Ancient Religion. Continuum International Publishing Group.)
- (-. (1985). Historical fundamentals and the study of religions: Haskell lectures delivered at the University of Chicago. Macmillan.)
- (Rudolph, K. (1987). Gnosis: The Nature and History of Gnosticism. HarperOne.)
- (Rudolph, K. (1996). Gnosis Und Spätantike Religionsgeschichte: Gesammelte Aufsätze. Brill Academic Pub.)
- (-. (2018). Geschichte und Probleme der Religionswissenschaft. Brill.)
- (Rudolph, K. (1962). Leipzig und die Religionswissenschaft. Numen, 9(1), 53–68. https://doi.org/10.2307/3269414.)
- (Rudolph, K., Duling, D. C., & Modschiedler, J. (1969). Problems of a History of the Development of the Mandaean Religion. History of Religions, 8(3), 210–235. http://www.jstor.org/stable/1061760.)
- (Rudolph, K. (1969). Gnosis und Gnostizismus, ein Forschungsbericht. Theologische Rundschau, 34(2), 121–175. http://www.jstor.org/stable/26152984.)
- (-. (1971). Gnosis und Gnostizimus, ein Forschungsbericht (Fortsetzung). Theologische Rundschau, 36(1), 1–61. http://www.jstor.org/stable/26148213.)
- (-. (1977). Simon – Magus oder Gnosticus? Zum Stand der Debatte. Theologische Rundschau, 42(4), 279–359. http://www.jstor.org/stable/26148933.)
- (-. (1985). Die Nag Hammadi-Texte und ihre Bedeutung für die Gnosisforschung. Theologische Rundschau, 50(1), 1–40. http://www.jstor.org/stable/26149782.)
- (-. (1990). Die Gnosis: Texte und Übersetzungen. Theologische Rundschau, 55(2), 113–152. http://www.jstor.org/stable/26153420.)
- (Rudolph, K., & Alles, G. D. (1994). We Learn What Religion Is from History: On the Relation between the Study of History and the Study of Religions. Historical Reflections / Réflexions Historiques, 20(3), 357–376. http://www.jstor.org/stable/41299004
آثار منتشرشده به فارسی
با توجه به این حوزۀ مطالعاتی کورت رودولف ادیانی را دربرمیگرفت که همۀ آنها به نحوی در ایران دوران باستان رواج یا ریشه داشته، او محققی است که کمابیش در ایران شناخته شده است و یک کتاب و چند مقاله از او، به قلم همایون همتی، که خود شخصیتی اثرگذار در حوزۀ مطالعات ادیان و عرفان است، به فارسی ترجمه شده است:
- رودولف، ک. (1378ش.). درآمدی بر دینشناسی جدید (ترجمۀ ه. همتی). انتشارات سورۀ مهر. (تاریخ انتشار اصلی اثر: ؟).
- رودولف، ک. (1378ش.). استقلال و انسجام تاریخ ادیان (ترجمۀ ه. همتی). کیهان فرهنگی، 152، 42-46.
- -. (1377ش.). گزارشی در زمینۀ دانش دینشناسی (ترجمۀ ه. همتی). کیهان فرهنگی، 147، 22-27.
منابع به زبان های دیگر
- Sächsische Akademie der Wissenschaften. (n.d.). Rudolph, Kurt. https://www.saw-leipzig.de/de/mitglieder/rudolfphk
- Internet Archive. (2021-09-11). Theogonie, Kosmogonie Und Anthropogonie In Den Mandäischen Schriften. https://archive.org/details/theogonie-kosmogonie-und-anthropogonie-in-den-mandaischen-schriften
- Rudolph, K., Duling, D. C., & Modschiedler, J. (1969). Problems of a History of the Development of the Mandaean Religion. History of Religions, 8(3), 210–235. http://www.jstor.org/stable/1061760
- Rudolph, K. (1985). Historical fundamentals and the study of religions: Haskell lectures delivered at the University of Chicago. Macmillan.
- Rudolph, K. . (2018). Geschichte und Probleme der Religionswissenschaft. Brill.
سایر منابع پیشنهادی
برای آشنایی بیشتر با زندگینامه و آثار کورت رودولف میتوانید صفحۀ ویکیپدیای وی را ببینید.
سایر منابع پیشنهادی به زبان های دیگر
- Kurt Rudolph. (2023, June 10). In Wikipedia. https://en.wikipedia.org/wiki/Kurt_Rudolph
گردآورنده
معصومه کریمی
خردادماه 1402ش.
تاریخ آخرین ویرایش
<span>1403-01-24</span>