ارنست آلفرد تامپسون والیس باج Ernest Alfred Thompson Wallis Budg مصرشناس، شرقشناس و لغتشناس انگلیسی و مجموعهدار آثار مصر و آشور در موزۀ بریتانیا بوده است. او با سفرهای خود به مصر، سودان و بینالنهرین مجموعۀ بزرگی از لوحهای میخی، نسخههای خطی و پاپیروس را در موزۀ بریتانیا گردهم آورده است.
1857م.- 1934م.
والیس باج با نام کامل ارنست آلفرد تامپسون والیس باج، در کورنوال (Cornwall) انگلستان متولد شد(Britannica, T. Editors of Encyclopedia, n.d.). او در دوازده سالگی مدرسه را ترک کرد. با این حال سیگر (Seager)، مدیر مدرسۀ او که از آشنایان والیس باج بود، کتابخانۀ غنی خود را در اختیار دانشآموزانش قرار داد و با این کار باعث شد والیس به سمت زبان عبری سوق پیدا کند. او پس از ترک تحصیل و تا پایان عمرِ این مدیر مسئولیتپذیرِ مدرسه، زیر نظر او درس آموخت. پس از توجه به عبری، زبان سریانی و خط میخی را نیز آموخت (Thompson, 1935). او پس از طی دورههایی زیرِ نظر آشورشناس معروف جورج اسمیت (George Smith)، آهنگساز مشهور جان استاینر (John Stainer)و به توصیۀ آنها، آمادۀ تحصیلات رسمی در دانشگاه کمبریج (University of Cambridge) شد. او در سال 1880م. وارد دانشگاه شد. پس از یک سال نیز محقق کالج مسیح (Christ's College) دانشگاه کمبریج شد. سراسر زندگی ارنست آلفرد تامپسون والیس باج سرشار از افتخار بود. او دکترای افتخاری از آکسفورد (Oxford)، کمبریج و دورهام (Durham) را دریافت کرد و همچنین در سال 1920م. نشان شوالیۀ دوم (knighthood bestowed) را دریافت کرد. باج پس از درگذشت همسرش، کمکهزینۀ تحصیلی در مصرشناسی را به نام همسرش در آکسفورد و کمبریج راهاندازی کرد (Banerjee, 2021).
ارنست آلفرد تامپسون والیس باج، بین سالهای 1894م. تا 1924م. مجموعهدار آثار باستانی مصر و آشوری در موزۀ بریتانیا بود. اولین بار مدیر مدرسۀ او، او را به موزۀ بریتانیا برد تا الواح واقعی را ببیند (Thompson, 1935). ارنست پس از حضور در موزه در سال 1883م.، برای انجام کاوشهای باستانشناسی، سفرهای زیادی به بینالنهرین، مصر و سودان انجام داد (Britannica, T. Editors of Encyclopedia, n.d.). گرچه باستانشناسی او در شرق چندان نتیجهای نداشت اما باعث شد بتواند موزه را با گنجینههای بیشماری غنی سازد (Thompson, 1935). در آن دوره، او تعدادی زیادی الواح به خط میخی، پاپیروسهای مصری و دستنوشتههای یونانی، قبطی، عربی و سریانی برای موزۀ بریتانیا گردآوری کرد. او بیش از دوازده بار از مصر و بینالنهرین دیدن کرده است. اولین مأموریت باج به مصر در سالهای 1986م. تا 1987م. اتفاق افتاده است. سفرهای دوم، سوم و چهارم او به بینالنهرین بوده است (E. A. P, 1920). توانایی زبانی ارنست آلفرد تامپسون والیس باج موجب شد که او نه تنها متون مصری و آشوری، بلکه متون قبطی، سریانی و حبشی را نیز ویرایش و منتشر کند. او به تاریخ، زندگی اجتماعی و دین مصریان علاقمند بود، اما مذهب برای او اهمیت ویژهای داشت (Shorter, 1935). خود ارنست آلفرد تامپسون والیس باج در مورد علاقۀ خود به شرقشناسی گفته است: «عشق به مشرق و مسائل مربوط به شرق، در من زاده شده است» و به دنبال آن توضیح داده که برخی از اجداد او در شرکتهای هندی خدمت میکردند. ایدههای او به طور گستردهای منتشر شد و بر افکار افرادی همچون راید هاگارد (Rider Haggard)، ادیت نسبیت (Edith Nesbit) و سرجیمز فریزر (Sir James Frazer) تأثیر گذاشت؛ بهگونهای که نسبیت کتاب خود با عنوان داستان طلسم را به والیس باج تقدیم کرده است (Banerjee, 2021).
آثار مکتوب ارنست آلفرد تامپسون والیس باج قابل ستایش و همچنین قابل انتقاد است. خروجی نوشتههای او نه تنها گسترده بلکه متنوع نیز بود. او برای همه، از مبتدیان مشتاق، بازدیدکنندگان موزه و مسافران گرفته تا دانشجویان و دانشپژوهان نوشت. قلم او هرگز بیکار نبود. او بیش از صد اثر منتشر کرد. علاوه بر آثار مکتوب، والیس باج سخنرانیهای زیادی در حوزۀ ادبیات اخلاقی و مذهبی مصر باستان نیز ارائه کرد (Banerjee, 2021).
- - کتاب:
- جادوی مصریان
- افسانههای خدایان: شامل افسانههای نابودی بشر.
- همراه با نیل و دجله، روایتی از سفرهای مصر و بینالنهرین از طرف موزة بریتانیا بین سالهای 1886م. و 1913م.
- فرهنگ لغت هیروگلیف مصری.
- ظهور و پیشرفت آشورشناسی.
- تاریخ و زندگی بابلیان.
- منشأ الهی صنعت گیاهپزشکی
- هوش و خرد پدران مسیحی مصر.
- - مقاله:
- دربارۀ جهتگیری اهرام و معابد در سودان.
باج، الف. الف. ت. و (1396). کتاب مردگان: گرانترین کتاب جهان متعلق به دوران فراعنه. (ترجمة ح. شجاعی.) شهر پدرام (تاریخ انتشار اصلی اثر: 1895م.).
مهرماه 1401ش.
1402-07-14

