ریشار پایَن Richard Payne ایرانشناس، استاد دانشگاه شیکاگو و محقق حوزۀ ایران در اواخر عهد باستان است. او به طور مشخص پیرامون اجتماعات دینی متنوعی تحقیق میکند که در ایران ساسانی با یکدیگر همزیستی داشتند. ظهور مسیحیت در ایران، وضعیت و جایگاه مسیحیان در امپراتوری زردشتی ایران و سیاستهای ایران ساسانی عمده مضامین مطرح در پژوهشهای اوست.
«نامشخص»
ریشار پایَن در سال 2009م. از دانشگاه پرینستون (Princeton University) دکترا گرفت و از سال 2013 م. دانشیار گروه زبان و تمدنهای خاور نزدیک و مؤسسۀ شرقشناسی دانشگاه شیکاگو (University of Chicago) است (مرکز و کتابخانۀ مطالعات اسلامی به زبانهای اروپایی، بیتا).
ریشار پایَن مورخ جهان ایرانی در اواخر عهد باستان، یعنی از حدود 200 تا 800 م. است. پژوهشهای او بر پویایی امپریالیسم ایرانی متمرکز است؛ او به طور خاص، در پی آن است که دریابد چگونه امپراتوری ایرانی (ساسانی) جمعیتهای پراکنده از عربستان تا افغانستان را به لحاظ فرهنگی، اجتماعی و جغرافیایی به شکل موفقیتآمیزی در قالب شبکهها و نهادهای سیاسی پایدار درهمآمیخت. آخرین کتاب پایَن، با عنوان یک دولت درآمیخته: مسیحیان، زردشتیان و فرهنگ سیاسی ایران در اواخر باستان (A State of Mixture: Christians, Zoroastrians, and Iranian Political Culture in Late Antiquity) به مسئلۀ تنوع دینی در قلمرو امپراتوری میپردازد و نشان میدهد که چگونه مسیحیان سریانینویس توانستند برای خود در فرهنگ سیاسیای که خود آن را نساخته بودند، جایگاهی ایجاد کنند. او برای تألیف این کتاب جوایز متعددی را کسب کرد که در ادامه عناوین آنها به این شرح گزارش میشود: جایزۀ تاریخ فرهنگیِ (Jacques Barzun Prize) از انجمن فلسفی آمریکا (American Philosophical Society) لوح افتخار مطالعۀ دین از آکادمی دین آمریکا (American Academy of Religion)، جایزۀ احسان یارشاطر از انجمن بینالمللی ایرانشناسی (International Society for Iranian Studies) و تقدیر از انجمن مطالعات خاورمیانه (Middle East Studies Association) و کتاب سال جمهوری اسلامی ایران. یکی از تازهترین کارهای پژوهشی او نقش دین زردشتی و اندیشۀ یک قومیت ایرانی در شکلدهی امپراتوری است. او همچنین به تاریخ اجتماعی مسیحی و زردشتی در صدر اسلام، تعامل خاورمیانه با آسیای مرکزی و آسیای داخلی و مطالعۀ تطبیقی امپراتوریهای باستان در خاورمیانه و مدیترانه از اکدیان (Akkadians) تا رومیان (Romans) علاقهمند است. او رئیس ابتکار شیکاگو برای عهد باستان متأخرِ جهانی (Chicago Initiative for Global Late Antiquity) است که هدفش پیشبرد رویکردهای فرادینی و فرافرهنگی به مطالعۀ هزارۀ اول میلادی است. (The University of Chicago, n.d.)
- - کتاب:
- یک دولت درهمآمیخته: مسیحیان، زردشتیان و فرهنگ سیاسی ایرانی در عهد باستان متأخر.
- جهانمیهنی و امپراتوری: حاکمان جهانی، نخبگان محلی و یکپارچگی فرهنگی در شرق نزدیک باستان و مدیترانه.
- نابرابریهای باستانی: اقتصاد، فرهنگ و جامعه در مدیترانه و خاورمیانه.
- محدودههای امپراتوری در افغانستان باستان. حکومت و مقاومت در هندوکش، حوالی 600 ق.م.-600 م.
- چشماندازهای اجتماع در جهان پسارومی: غرب، بیزانس و جهان اسلامی، 300-1100 م.
- قلمروسازی (سرزمینیشدن) ایران در عهد باستان متأخر. ایالتهای باستانی و قدرت زیرساختی.
- - مقاله:
- کیهانشناسی و توسعۀ امپراتوری ایرانی، 502-628 م.
- جادۀ ابریشم و اقتصاد سیاسی ایران در عهد باستان متأخر.
- دیرینهشناسی سیاست ساسانی.
- رابطه جنسی، مرگ و امپراتوری اشرافی: فقه در عهد باستان متأخر.
- شکلگیری توران: افول و تغییرشکل ایران شرقی در عهد باستان متأخر.
- ظهور مسیحیت در ایران.
- - دیگر آثار:
- جدلنگاریِ سریانیِ شرقی بر ضد دین زردشتی و پس زمینه سیاسیِ آن.
- بازآفرینی ایران: امپراتوری ساسانی و هونها.
- راهبان شرق سوریه، خاندانهای نخبه و قانون ایرانی پس از سلطۀ مسلمانان.
- پین، ر. (1397 ش.). جدلنگاریِ سریانیِ شرقی بر ضد دین زردشتی و پس زمینه سیاسیِ آن (ترجمۀ ب. روشنضمیر). جندیشاپور، 4(16)، 108-141. (انتشار اصل اثر: 2017م.)
- مرکز و کتابخانۀ مطالعات اسلامی به زبانهای اروپایی. (بیتا) .ریچارد ارنست پین. https://clisel.com/writer/ ریچارد-ارنست-پین/
برای مطالعۀ بیشتر در باب آثار ریشار پاین میتوانید به صفحۀ آکادمیای وی به آدرس زیر مراجعه کنید:
خردادماه 1403ش.

