چارلز کاتلر تاری Charles Cutler Torrey مستشرق و متخصص زبانهای سامی و پژوهشگر کتب مقدس در سالهای میانه سدۀ 19م. تا میانۀ سدۀ 20م. بود. او پژوهشهای گستردهای در باب قرآن و کتب مقدس سایر ادیان انجام داده است. از منظر اسلامشناسی، کار تاری و نظریاتش در زمینۀ یافتن ریشههای غیراسلامی قرآن حائز اهمیت است.
20 دسامبر 1863م. - 12 نوامبر 1956م.
چارلز کاتلر تاری در 20م دسامبر 1863م. در ایست هاردویک (East Hardwick)، ورمونت (Vermont) متولد شد. او در 12م نوامبر 1956م. در شیکاگو (Chicago)، ایلینویز (Illinois)، از دنیا رفت. تاری در سال 1884م. از کالج بودوین (Bowdoin College) مدرک کارشناسی گرفت. پس از فارغالتحصیلی یک سال در دبیرستان اندور (Andover) تدریس کرد و سال بعد از آن بهعنوان معلم لاتین در کالج بودوین مشغول شد. سپس به مدرسۀ علوم دینی اندور (Andover Theological Seminary) رفت و در سال 1889م. از آنجا فارغالتحصیل شد. در سال 1892م. مدرک دکتریاش را از استرازبورگ (Strasbourg) گرفت و رسالهاش را با عنوان اصطلاحات تجاری-الهیاتی در قرآن (The Commercial-Theological Terms in the Koran) منتشر کرد. از سال 1892م. تا 1900م. در مدرسۀ علوم دینی اندور، ابتدا بهعنوان مدرس و سپس بهعنوان استاد زبانهای سامی مشغول به کار شد. در سال 1900م. در دانشگاه ییل (Yale University) استاد زبانهای سامی بود و در همین سال چند مدرک افتخاری گرفت (Burrows, 1953, 6).
حوزۀ پژوهشی چارلز کاتلر تاری زبانهای سامی بود و دیدگاههای مستقل و الهامبخشی در رابطه با برخی مسائل کتاب مقدس ارائه کرد. در زمان تدریس در دانشگاه ییل برای انجام پژوهش در فلسطین یک سال مرخصی گرفت و در آنجا در سال 1900م. و 1901م. مدرسۀ آمریکایی باستانشناسی (American School of Archaeology) را در اورشلیم (Jerusalem) تأسیس کرد و نخستین مدیر آن شد. این مدرسه بعدها مدرسۀ آمریکایی پژوهشهای شرقی (American School of Oriental Research) نام گرفت. در طول اقامتش در فلسطین حفاریهای مهمی در صیدون (Sidon) انجام داد که برخی یافتههای آن 20 سال بعد در مجلد نخست نشریۀ مدارس آمریکایی پژوهشهای شرقی (Annual of the American Schools of Oriental Research) منتشر شد که خود ویراستار آن بود. این کار فرصت مناسبی برای توجه به دو حوزۀ علاقهمندیاش فراهم ساخت: کتیبهخوانی و سکهشناسی (Burrows, 1953, 6). مطالعات اسلامی تاری در دو اثر مهم فتح مصر و شمال آفریقا توسط محمدیان (The Mohammedan Conquest of Egypt and North Africa, 1910) و بنیان یهودیِ اسلام (The Jewish Foundation of Islam, 1933) منتشر شد که بر مبنای کار عربی عبدالحکم (Abd al-Hakam) انجام شده و تاری درسال 1922م. یک نسخه از آن را منتشر کرد. او در کتاب ساختار و ارزش تاریخی عزرا-نحمیا (The Composition and Historical Value of Ezra-Nehemiah, 1896) بازآرایی و نقد اساسیای بر کتابهای عزرا و نحیما (Ezra and Nehemiah) ارائه کرد و نتایج این مطالعات را در مطالعات عزرا (Ezra Studies, 1960) و تاریخ گاهشمارانۀ اسرائیل (The Chronicler’s History of Israel, 1054) ارائه کرد (Britannica: Charles Cutler Torrey). لازم به ذکر است که یکی از دلایل شهرت تاری ارائۀ شواهد مبتنی بر متون است که دیدگاههای متفاوت او را در باب خاستگاههای متون مذهبی مسیحی و اسلامی تأیید میکنند (Wikipedia: Charles Cutler Torrey).
- خاستگاههای یهودی اسلام.
- اصطلاحات تجاری-الاهیاتی در قرآن.
- گزیدههایی از صحیح البخاری
- ساختار و ارزش تاریخی مطالعات عزرا.
- مطالعات عزرا.
- سکههای طلای خوکند و بخارا، یادداشتها و تکنگاریهای سکهشناسی.
- خلاصۀ انجیل.
- ادبیات آخرالزمانی؛ یک معرفی مختصر.
- ساختار و تاریخ کتاب اعمال رسولان.
- ترجمههایی از متون اصلی انجیلهای آرامی.
- حزقیال دروغین و پیشگویی اصیل.
- زندگی رسولان.
اثری از چارلز کاتلر تاری به زبان فارسی یا ترجمهشده به فارسی از این شرقشناس یافت نشد.
- شاکر، م. ک. و فیاض، م. س. (۱۳۸۹ش.). سیر تحول دیدگاههای خاورشناسان در مورد مصادر قرآن. مجله پژوهشهای قرآن و حدیث، (۱)۴۳، 119-138.
در زمان نگارش این متن منابع بیشتری برای مطالعه در مورد تاری یافت نشد.
شهریور 1400ش
1402-10-24

