ژان وینسنت شیل Jean Vincent Scheil باستانشناس فرانسوی که در کشف الواح باستانی آشوریان نقش مهمی داشت و به عنوان متخصص آشوریان شناخته شده است. یافتههای او از منطقۀ بینالنهرین و به ویژه در مورد کلده Chaldea و آشور Assyria از مهمترین کشفیات باستانشناسی به شمار میرود.
1940-1858م.
شِیل پس از طی دوره تحصیلات ابتدایی و متوسطه در سال 1881م. وارد کالج سییرک College Sierck شد. وی با پیوستن به فرقه دومینیکنDominican Order به نام پدر وینست خوانده شد و در همین زمان به مطالعات اجتماعی و امور مربوط به کلیسا پرداخت و دوره کارآموزیاش در کلیسا شش سال به درازا کشید. وی همچنین تحصیلات خود را تا دکتری ادامه داد و رسالۀ دکتری خود را در مورد فلسفه و دین در سال 1889م. با عنوان De Origine Gothica Guzmanorum Gentis Germanic به پایان رساند و منتشر کرد. وی در سال 1887م. در صومعه سنت ژاکوب Saint Jacques پاریس ارگ مینواخت و با دیگر کارکنان صومعه سرود میخواند. خطابهها و موعظههایش بسیار مورد توجه قرار داشت اما از وعظ کناره گرفت و استادانش وی را به مطالعۀ فلسفه تشویق کردند. به این ترتیب کارآموز افتخاری مدرسه مطالعات عالیه Ecole Partique des Hautes Etudes فرانسه شد و به مطالعۀ تمدنهای شرق میانه، مصر و آشوریان در کالج فرانسه و مدرسه لوور College de France and Ecole du Louver روی آورد. در سال 1890م. در انستیتوی باستانشناسی شرق Institute of Oriental Archaeology قاهره در مصر به کشف لوحههای آشوریان پرداخت تا جاییکه در این مورد تخصص یافت. شیل تا پایان سال 1892م. در نزدیکی بغداد به حفاریهای باستانشناسی برای موزه امپراتوری عثمانی مشغول به کار بود. (Nasiri Moghaddam, 2004, www.Iranicaonline.com, 20th Sep. 2016)
شیل در سال 1893م. به شهر قسطنطنیه Constantinople رفت تا کشفیات باستانشناسی خود را طبقهبندی کند و مقامات عثمانی با اعتماد به وی دستهبندی و آمادهسازی لوحهها و یافتههای باستانشناسی و کاتالوگ کلده آشوریان و مصر باستان را به او سپردند. در سال 1895م. شیل برای چاپ آثار و یافتههای خود به فرانسه بازگشت و در بخش علوم تاریخی و فلسفی مدرسة مطالعات عالیه به سخنرانی پرداخت. در طی دو سال 1898-1896م. در طول تعطیلات دانشگاهی تمام وقت خود را صرف بررسی و طبقهبندی لوحهای موجود در موزۀ قسطنطنیه نمود و در سال 1899م. ژاک دمرگان Jacques de Morgan از او به عنوان آشورشناس دعوت به کار کرد و پس از کشف قانون حمورابی در شوش در سال 1901م. به رمزگشایی و خواندن آن پرداخت. (متی و کدی، 1371ش، 10) شیل 250 مقاله در مورد لوحهای سنگی نوشته و تقریباً 3600 نسخة خطی خوانده و رمزگشایی کرده است. همکاری با دمرگان زمینۀ حفاریهای باستانشناسی او در مورد ایران شد و در میان اعضای هیأت باستانشناسی فرانسه در ایران Delegation Archaeologique Francaise en Iran قرار گرفت و بسیاری از مقالات او در نشریۀ یادداشتهای هیأت باستانشناسی فرانسه در ایران Memoires de La Delegation en Perseبه چاپ میرسید. دمرگان در سال 1912م. درگذشت و شیل و همکار او رونالد مِکِنِم Ronald Mecquenam کار در نشریه را ادامه دادند و حفاریهای شوش را پی گرفتند. شیل در این زمان به مطالعات علمی در دانشگاه پاریس نیز میپرادخت و یکی از اعضای آکادمی نسخهشناسی بِلز لِتِرز Academie des Inscriptions et Belles-Lettres بود. (Mecquenem,1980,1-48) در سال 1908م. به پاس فعالیتهای علمی و باستانشناسی شیل به وی نشان لژیون دونورLegion d’Honneur داده شد. وی تا زمان مرگ ریاست مدرسه مطالعات عالیه را نیز بر عهده داشت.
از او اثری در ایران ترجمه و منتشر نشده است.
- متی، رودی و نیکی کدی(1371ش.)، ایرانشناسی در اروپا و ژاپن، تهران، ترجمه مرتضی اسعدی، انتشارات بینالمللی المهدی.
آذرماه 1399ش.
1402-05-14

