چارلز جی. هبرل Charles G. Häberl استاد زبانشناسی و ادبیات و ادیان آفریقایی، خاورمیانهای و آسیای جنوبی است. پژوهشهای او عمدتاً بر زبانهای خاورمیانه و اقلیتهای قومی، زبانی و دینی این منطقه متمرکز بود. اصلیترین حوزۀ پژوهشی هبرل، مندائیان و زبان مندائی بود. او تحقیقات میدانی بسیاری را روی گویشوران چندین زبان سامی و ایرانی انجام داد. و آثار متعددی در زمینههای مختلفی مانند کتیبهنگاری آرامی، متون جادویی، شفاهی و کتبی، فرهنگ عامۀ خاورمیانه، لهجههای آرامی نو و زبانشناسی تطبیقی سامی نوشت.
«نامشخص»- «نامشخص»
چارلز جی. هبرل در ایالت نیوجرسی (New Jersey) متولد شد و پرورش یافت و بخش مهمی از دوران زندگیاش را در همانجا گذراند. از دانشگاه هاروارد (Harvard University) در رشتۀ زبانها و تمدنهای شرق نزدیک دکترا گرفت. در سالهای 2013م. تا 2019م. بهعنوان رئیس دانشکده و در سالهای 2023-2024م. بهعنوان مدیر گروه کارشناسی فعالیت میکرد. او همچنین از سال 2009م. تا 2012م. مدیر مرکز مطالعات خاورمیانه بود (Rutgers School of Arts and Sciences, n.d.). دروس کارشناسی که هبرل تدریس میکرد موضوعاتی چون زبانها و ادبیات خاورمیانه (از جمله عربی و آرامی)، فرهنگ عامه و اقلیتها در خاورمیانه را دربرمیگرفت. پروفایل پژوهشی غیرعادی او که در آن رشتههای سنتی چون دیرینهنگاری، کتیبهنگاری و تاریخ ادیان، با حوزههای نوظهوری چون زبانشناسی میدانی (documentary linguistics) ترکیب شده بود، نشان میدهد که تدریس او در باب اجتماعات باستانی و مدرن و سنتهای ایشان، فرصتی برای بحث پیرامون خاستگاههای آنها و تاریخ آغازینشان در کنار چالشهای معاصر فراهم آورده است (Ibid). او همچنین مشاور دانشجویان ارشد بود و مطالعات مستقلی در لهجههای مختلف آرامی (مخصوصاً آرامی انجیلی و آرامی تارگوم انکلوس Targum Onkelos) را با همکاری دانشکدۀ مطالعات یهود (Jewish Studies Department) ارائه میکرد. او در تابستان 2017م. و 2018م. اشکال دیگری از زبان آرامی و مندائی (باستانی و مدرن) را نیز به دانشجویان کارشناسی، کارشناسی ارشد و اعضای هیئت علمی در آکادمی اوستروه دانشگاه ملی (National University Ostroh Academy) تدریس کرد. و در 2019م. مندائی را در مسکو (Moscow) درس داد (Ibid).
پژوهش هبرل اساساً بر زبانهای خاورمیانه، اقلیتهای قومی، زبانی و دینی این منطقه متمرکز بود. او کارهای میدانی بسیاری را روی گویشوران چندین زبان سامی و ایرانی انجام داد. او عضو انجمن شرقشناسی آمریکایی (American Oriental Society (AOS))، انجمن مطالعات خاورمیانه (Middle East Studies Association (MESA)، انجمن مطالعات کتاب مقدس (Society for Biblical Literature (SBL))، آکادمی آمریکایی ادیان (American Academy of Religion (AAR))، و همایش زبانهای آفریقا-آسیایی در آمریکای شمالی (North American Conference on Afroasiatic Linguistics (NACAL)) بود (Rutgers School of Arts and Sciences, n.d.). چارلز جی. هبرل در سال 2007م. نویسندۀ اولین عنوان VIA برنامۀ کارشناسی مطالعات بینالمللی و زبان خارجی بود که برای حمایت از آموزش ایرانشناسی تا آن روز توسط دانشکدۀ آموزش ایالات متحده ارائه شده بود. او به همراه جیمز مگرات (James McGrath) از دانشگاه باتلر (Butler University) دو گرانت از اوقاف ملی برای علوم انسانی (National Endowment for the Humanities) را دریافت کردند تا نسخۀ انتقادی و ترجمۀ کتاب مندائیان (Mandaean Book of John)، در 2010م. و ویراست تازهای از آن را در 2012م. ارائه کنند. او در سال 2016م. همکار پژوهشی آنا-ماریا کلن (Anna-Maria Kellen Fellow) در آکادمی آمریکایی برلین (American Academy in Berlin) بود. در سالهای 2021م. تا 2023م. رئیس منتخب انجمن زبانشناسی بینالمللی (International Linguistic Association)، ناشر جهان (WORD) (تیلور و فرانسیس (Taylor & (Francis) شد (Ibid). هبرل پژوهشهای متعددی در باب کتیبهنگاری آرامی، متون جادویی، شفاهی و کتبی، فرهنگ عامۀ خاورمیانه، لهجههای آرامی نو و زبانهای سامی تطبیقی در نشریاتی چون بولتن مدارس آمریکایی پژوهش شرقشناسانه (Bulletin of the American Schools of Oriental Research)، ژورنال انجمن شرقی آمریکایی (Journal of the American Oriental Society)، ژورنال مطالعات سامی (Journal of Semitic Studies)، ایرانیکا (Encyclopaedia Iranica) و نومن (Numen) منتشر کرد. اولین کتاب او باعنوان لهجۀ مندائی نو خرمشهر (The Neo-Mandaic Dialect of Khorramshahr) نخستین گزارش مستندنگاریشدهای است که از این لهجۀ منتشر شده و جامعترین توصیف از هر لهجۀ مندائی نو. آخرین کار او تا این تاریخ نیز نسخۀ دوجلدی ویرایش، ترجمه و تصحیح کتاب مندائیان است که با همکاری جیمز مگرات منتشر شد. افزون بر یک تکنگاره در باب شاهنامه و (شرح این جهان) (Explanations of This World) برای مجموعۀ متون ترجمهشده برای مورخان (Translated Texts for Historians) که انتشارات دانشگاه لیورپول (Liverpool University Press, 2022) آنرا چاپ کرد (Ibid). او به تاریخ زبانهای ساختگی (یا زبان فراساخته conlangs)، مثل ولاپوک (Volapük) و اسپرانتو (Esperanto) علاقۀ شخصی داشت که به انتشاراتی در بالائیبالان (Bālaybalan)، یک زبان فراساخته سدۀ شانزدهمی بر اساس واژگان عربی، فارسی و ترکی و یک دستور زبان ترکیبی و (Unial) یک زبان سدۀ بیستمی بر مبنای واژگان زبانهای رومی یا دستور زبان تحلیلی منتج شد. (Ibid)
- - کتاب:
- کتاب شاهان و توصیف این جهان؛ یک تاریخ جهانی از امپراتوری اواخر ساسانی.
- مقدمه: در تقاطع زبان و متغیرهای اجتماعی: مطالعۀ موردی زبانهای خاورمیانه در ایالات متحده.
- لهجۀ مندایی نوِ خرمشهر.
- - مقاله:
- خاستگاه و معنای قواعد مندائی.
- شبیهسازی یا جذب؟ مورد منداییان.
- مندایی نو در پایان قرن بغداد.
- خطوط ایرانی برای زبانهای آرامی: خاستگاه خط مندایی.
- مندائیسم و مسئلۀ فلسطین.
- بستن شیر: علم عداد در سنت مازندران.
- در باب تقویمها-و شاهان- و این که چرا زمستان در این حد گرم است.
- - دیگر آثار:
- مندائی نو.
- عبری در مندائی.
- مروری بر کتاب لهجۀ آرامی نو در چالا.
- مروری بر کتاب تنفروشی در جهان مدیترانۀ شرقی: اقتصاد سکس در خاورمیانۀ اواخر باستان و قرون وسطی.
- مروری بر کتاب اسرار نیاکان.
در زمان نگارش این زندگینامه هیچیک از آثار چارلز جی. هبرل به فارسی ترجمه و منتشر نشده است.
برای مطالعۀ بیشتر در باب زندگی و آثار چارلز جی. هبرل به صفحۀ ویکیپیدیای وی مراجعه کنید:
بهمنماه 1402ش.

