ناتنئل بلَند (Nathaniel Bland) ایرانشناس انگلیسی است که او را به عنوان کتابشناس میشناسند و مجموعۀ او از نسخ خطی فارسی، عربی و ترکی بسیار منحصربهفرد است. علاوه براین او ترجمههایی نیز از آثار ادبیات فارسی ارائه کرده است نمونهای از این آثار مخزن الاسرار نظامی است که از سوی او ترجمه شده است.
کریستین لاسن (Christian Lassen) پژوهشگر و استاد دانشگاه بن بوده است. حوزۀ پژوهشی او عمدتاً نمایشنامه و فلسفۀ هندو، زبانهای هندی، دستور زبان بلوچی، براهویی و لیسیایی، زبان زند و ایرانی بوده است. او دانش کتیبههای میخی پارسی باستان را بهبود بخشید. او یکی از اوّلین محققانی بود که در اروپا با موفقیّت به رمزگشایی سکّههای تازه کشف شدۀ باختری، هندو-یونانی و هندو- سکایی با افسانههای خاروشتی دست زد.
عبدالعزیز جواهرالکلام (همچینین جواهری، صاحب جواهر، آل صاحب جواهر) (Abdul-Aziz Javaher al-kalam) پژوهشگر عراقی و استاد دانشگاه تهران که کتب و مقالات زیادی را منتشر کرده است. از جمله آثار وی ترجمه مثنوی معنوی، دیوان حافظ و گلشن راز به زبان عربی میباشد.
لودویک فورر (Ludwig Forrer) مورّخ و شرقشناس سوئیسی است. او کتابدار کتابخانۀ مرکزی دانشگاه زوریخ (Universität Zürich) بوده و در ترکیه نیز تدریس میکردهاست. آثار او شامل گردآوری نسخههای خطی دورۀ اسلامی به زبان عربی، ترکی و فارسی است و از این حیث کمک بزرگی به شناسایی اسلام کردهاست.
آلیس بنسیونی (Alice Bencivenni) محقّق مطالعات یونان و دورۀ اسکندر مقدونی است. او در دانشگاه بولونیا (University of Bologna) به فعالیتهای پژوهشی درمورد آسیای میانه و روابط سیاسی و فرهنگی این منطقه با پادشاهان هلنی میپردازد.
ایرانشناسی و شناخت ایران در جامعۀ مصری متأثر از تلاشهای خود ایرانیان بودهاست. درواقع ضعف مطالعات ایرانشناسی در کشورهای همسایه و عربزبان بهدلیل سایۀ سنگین نگاه سیاسی بر روابط تاریخی است. با این وجود مصر نخستین کشور عربزبان است که به آموزش زبان و ادبیّات فارسی توجّه نشان داده و زمینۀ مطالعات ایرانشناسی را نیز فراهم ساختهاست؛ موضوعی که این مقاله در پی بررسی و معرفی جنبههای مختلف آن است.
ایرانشناسی در هند پیشینۀ تحقیقاتی ندارد و بیشتر فعّالیّتهای فرهنگ ایرانی در هند به آموزش زبان فارسی مربوط میشود. آشنایی با تاریخ و فرهنگ هر کشوری در گرو پیوندهای سیاسی، فرهنگی و اجتماعی آن با دیگر سرزمینهاست و هند دارای چنین پیوندهایی با ایران است و شناخت همین حوزههای محدود، فرصتی است برای گسترش فعّالیّتهای ایرانشناسی و شناخت نقاط اشتراک فرهنگی میان دو کشور.
داریوش شایگان Dariush Shayegan فیلسوف، هندشناس، نویسنده و شاعر ایرانی بود که آثار او به دو زبان فارسی و فرانسه در اختیار علاقهمندان قرار گرفتهاست. وی در شناساندن شاعران ایرانی به سایر تمدّنها بهخصوص فرانسه نقش پررنگی داشتهاست. آنچه امروزه تحت عنوان گفتگوی تمدّنها مورد بحث قرار گرفته و اشاعه یافتهاست، اصطلاحی است که او واضع آن است.
ایرانشناس، کتابشناس، مورّخ و عضو شورای عالی علمی دایرةالمعارف بزرگ اسلامی در ایران بود. او موفّق شد بیش از ۹ کنگرۀ پیاپی تحقیقات ایرانی در شهرهای مختلف دانشگاهی کشور با حضور شماری از ایرانشناسان خارجی و پژوهشگران ایرانی برگزار کند. نسخ خطّی زیادی به دستان توانمند او فهرستنگاری شد.
او نامهای مستعاری را برای خود برگزیده بود از جمله: الف؛ الف جویا؛ پناه؛ ساسان؛ کریم محمّدی. امضای او گاه به اختصار ا. افشار بودهاست.
مورّخ و باستانشناس آلمانی، استادیار جغرافیای تاریخی دانشگاه برلین University of Berlin است که کشفیات مهمّی در تخت جمشید و پاسارگاد داشته و بیش از 190 کتاب درزمینۀ تاریخ ایران و سرزمینهای اطراف آن تهیّه کردهاست.
از خاورشناسان مشهور فرانسوی بود که زبانهای فارسی، عربی، سریانی، عبری و ترکی را میدانست.
وی از خاورشناسان آلمانی معاصر دوران سلطنت قاجاریه است. او متخصّص در زبان و ادبیّات فارسی، ترکی عثمانی، تاریخ سیاسی ایران در دوران اسلامی و کتیبهشناسی بودهاست.
ژان اوتر Jean Otter استاد زبان عربی در پاریس و فرستادۀ ویژۀ دربار لویی پانزدهم Louis XV به ترکیه و ایران بود که نزدیک نه سال از عمر خود را در کشورهای نامبرده سپری کرد. سفرنامۀ او مطالب سودمندی را در ارتباط با دوران سلطنت نادرشاه و اوضاع ایران معاصر آن زمان دربر دارد.
از ایرانشناسان معروف سوئدی و پژوهشگر حوزۀ زبانهای ایران باستان، هند و اروپایی و زبان و ادبیّات ایران میباشد. او بااستفاده از بورس علمی دولت ایران در دانشکدۀ ادبیّات اصفهان مطالعات خود را ادامه داد. او بسیاری از آثار ادبیات فارسی را از گذشته تا امروز مورد مطالعه قرار داده و برخی را به زبان سوئدی ترجمه کردهاست.
