دنیل توماس پاتس Daniel Thomas Potts باستانشناس آمریکایی متخصص در حوزه خاور نزدیک است. مناطق مورد علاقه او برای پژوهش ایران، بینالنهرین و همچنین خلیج فارس است.
1953م- در قید حیات
پاتس در شهر نیویورک به دنیا آمد. مدرک لیسانس را در 1975م و دکترای را در 1980م در رشته انسانشناسی از دانشگاه هاروارد Harvard University دریافت کرد. او در دانشگاه برلین University Berlin (1981م-1986م)کپنهاگ Copenhagen University (1980م-1981م و 1986م-1991م) و دانشگاه سیدنی University of Sydney (1991م-2012م) تدریس میکرد. (وبگاه موسسه مطالعه جهان باستان، 2020).
پاتس سردبیر و بنیانگذار نشریه باستانشناسی عربی Arabian Archaeology and Epigraphy ، عضو پیوسته مؤسسه باستانشناسی آلمان German Archaeological Institute ، مدیر بنیاد باستانشناسی شرق نزدیک Near Eastern Archaeology Foundation در سیدنی از سال 1991م. بوده است. (وبگاه موسسه مطالعه جهان باستان، 2020). وی در برخی مقالات خود از خلیج عربی به جای خلیج فارس نام برد که موجب موجی از اعتراضات باستانشناسان شد. وی پس از حضور در یک همایش باستانشناسی در ایران از مردم ایران عذرخواهی کرد.
یکی از مهمترین آثار پاتس که در ایران نیز ترجمه شده است کتاب باستانشناسی ایلام است. پاتس این کتاب را با استفاده از مدارک باستانشناختی، متون تشکیل و تغییر بسیاری از موجودیتهای ایلامی نوشته است و طی آن، یکی از مهمترین مناطق غرب آسیا را از نو زنده کرده و اهمیّت آن را بار دیگر سنجیده و آن را در بافتی از تازهترین تحقیقات در زمینههای باستانشناسی و تاریخ قرار داده است. پاتس تلاش کرده است با استفاده از همه انواع مدارک موجود، معماری، سفال، سکهشناسی، رادیومتری، کتیبه، متون ادبی، شرایط زیست محیطی، مذهب، قومشناسی و غیره، همه دوران تاریخ ایلام را در این کتاب جای دهد. از جمله دیگر آثار مهم پاتس کتاب خلیج فارس در دوران باستان (1990) در دو جلد و تمدن بینالنهرین (1997) است. (پاتس، 1388، ص12)
- باستانشناسی ایلام، ترجمه زهرا باستی،سازمان مطالعه و تدوین کتب علوم انسانی دانشگاهها (سمت). سال نشر: ۱۳۸۸.
- ایران ساسانی و مرزهای شمال شرقی آن: جنگ، دفاع و روابط دیپلماتیک. جندی شاپور (دانشگاه شهید چمران). 5(20): 70-91.
- ایلامیها، کاسیها در خلیج فارس. تاریخ پژوهی (دانشگاه فردوسی مشهد)21(79): 129-136.
- پرتغالیها در قشم. فصلنامه مطالعات خلیج فارس2(7):106-119.
- ساسانیان و اعراب. جندی شاپور (دانشگاه شهید چمران). 2(5):110-118.
- رویکردهای متفاوت در مناسبات هند و غرب: نمونههای هخامنشی و سلوکی". فصلنامه تاریخ روابط خارجی 15(58-59):1-20.
1. دنیل توماس پاتس، باستانشناسی ایلام، ترجمه زهرا باستی، سازمان مطالعه و تدوین کتب علوم انسانی دانشگاهها (سمت). سال نشر: ۱۳۸۸.
خرداد ماه 1399 ش.
1402-05-11

