15 سپتامبر 1892م. - 19 سپتامبر 1945م.

اریش برونلیش در 15م سپتامبر 1892م در هامبورگ (Hamburg)، آلمان (Germany) متولد شد و در 19 سپتامبر 1945م در ورشاک (Vršac) چشم از جهان فروبست. در سال 1911م. در هاله (Halle)، لایپزیگ(Leipzig) ، و وین (Wien) تحصیل در رشتۀ زبان‌شناسی سامی و مردم‌شناسی را آغاز کرد و چهار سال بعد تحصیلاتش را به پایان رساند. در سال 1920م. از دانشگاه لایپزیگ (Universität Leipzig) دکترای زبان‌شناسی گرفت و عنوان رساله‌اش چاه در عربستان باستان (The Well in Ancient Arabia) بود (Professorenkatalog der Universität Leipzig/ catalogus professorum lipsiensium, 2023). دو سال بعد کارش در زبان سامی را با انتشار اثری به نام بسطام ابن قیس، قهرمان و حکمران بدوی پیشااسلامی (Bistam ibn Quais, a pre-Islamic Bedouin leader and hero) تکمیل کرد. در همان سال به‌عنوان مدرس خصوصی در دانشکدۀ فلسفه استخدام شد. یک سال پس از آن، یعنی در سال 1923م. از آنجا به دانشگاه گرایفسوالد (Universität Greifswald) نقل مکان کرد و در آنجا به‌عنوان استاد خصوصی در زبان‌شناسی شرقی  مشغول به کار شد. او در سال 1925م. به درجۀ دانشیاری ارتقا یافت. در نهایت در سال 1930م. در دانشگاه کونیگسبرگ (Albertus-Universität Königsberg) استاد تمام این حوزه شد. با این حال سال بعد به دانشگاه لایپزیگ و منصب قبلی بازگشت. در آنجا او از سال 1937م. تا 1939م. مدیر گروه تاریخ زبان‌شناسی در دانشکده فلسفه بود (Ibid).

در یازدهم نوامبر سال 1933م. اریش بروینلیش همراه با گروه کثیری از استادان دانشگاه‌ها و دانشکده‌های آلمانی به آدولف هیتلر (Adolf Hitler) متعهد شد. او تا زمان مرگش، در سال 1945م. و در سن 53 سالگی، در اردوگاه کار اجباری که دولت یوگوسلاوی در وویوودینا (Vojvodina) راه‌اندازی کرده بود، مقام استادی داشت. او در پژوهش‌های شرقی مؤسسه ماکس فون اوپنهایم (Max von Oppenheim Foundation) نیز نقش مهمی ایفا کرد. در کل، حوزۀ اصلی پژوهش او شعر عربی و فرهنگ‌لغت‌نویسی بود. به‌علاوه، او در کنار آگوست فیشرِ (August Fischer)، شرق‌شناس، دایره‌المعارف اسلامیکا (Islamica)  را برای مطالعۀ زبان‌ها، تاریخ و فرهنگ‌های مسلمانان راه‌اندازی کرد. از نوامبر سال 1936م.، بروینلیش عضو فرهنگستان علوم ساکسون  (Saxon Academy of Sciences)بود (Wikipedia: Erich Bräunlich). قاعدتا بروینلیش در دوران جنگ تدریس نمی‌کرد، چون در همان ماه‌های اول به ارتش فراخوانده شد. علاقۀ اصلی او حیات بادیه‌نشینی، شعر کهن عربی و فرهنگ‌نویسی کهن عربی بود. بروینلیش سنت پژوهش در شعر عربی باستان را دنبال کرد که آلمان از مدت‌ها قبل در آن پیشرو بود. او شاگرد آگوست فیشر بود که عربی را به او تمام و کمال آموخته بود. اما سرنوشتی تراژیک مانع از بازگشت او به خانه پس از جنگ دوم جهانی شد، با این که از آن همه جنگ‌ و مبارزه نجات پیدا کرده بود. گفته می‌شود یک بیماری به زندگی او در کمپ زندان جنگ یوگوسلاوی در سپتامبر 1945م. خاتمه داد (Kissling, 1950, 38).

• چاه در عربستان باستان.

نخستین کار اریش بروینلیش اثری در رابطه با فرهنگ مادی جهان عرب در دوران پیش از اسلام بود که با عنوان «چاه در عربستان باستان» به زبان انگلیسی منتشر شد. او در این اثر چاه را سازه‌ای معرفی می‌کند که درون زمین ساخته می‌شود تا به‌عنوان یک خروجی برای آب‌های زیرزمینی عمل کند. این کتاب یک مقدمه و چهار فصل اصلی دارد که هر یک به زیربخش‌هایی تقسیم می‌شود. در فصل نخست، چاه به‌مثابه دارایی مادی تمدن عرب بررسی می‌شود. در فصل دوم و سوم با نام‌گذاری‌ها و متعلقات چاه سر و کار داریم. و فصل چهارم شیوه‌های مختلف استفاده از چاه را توصیف می‌کند (Finkel, 1936, 236).

•  بسطام‌ ابن قیس؛ حکمران و قهرمان بدوی پیشااسلامی.
•  دو نقشۀ ترکی از جهان از دوران اکتشافات بزرگ.

هیچ اثر فارسی یا ترجمه‌شده‌ای به زبان فارسی از اریش بروینلیش یافت نشد.

معصومه کریمی

شهریور ماه 1400 ش.