1795م.- 1867م.

ژوزف توسن رنو در لمبسک (Lambesc) فرانسه به دنیا آمد. او در سال 1815م. به پاریس رفت و شاگرد سیلوستر دوساسی (Silvestre de Sacy) شد و نزد او زبان عربی آموخت. در این زمان به کتابخانه سلطنتی ورود پیدا کرد. (Gilman, Peck & Colby, 1902). در سال 1824م. وارد بخش نسخه‌های خطی شرقی در این کتابخانه شد. در سال 1838م. پس از مرگ دی‌ساسی به جایگاه او در مدرسه زبان‌های زنده شرقی (National Institute of Oriental Languages ) دست یافت. (Lauriel, 1867, 49).

ژوزف توسن رنو بین سال‌های 1818م.- 1819م. به‌عنوان نماینده وزیر فرانسه به رم رفت و در این مدت پژوهش‌هایی در مورد نسخ خطی انجام داد. (Gilman, Peck & Colby, 1902) او در سال 1847م. رئیس انجمن آسیایی (Asiatic Society) و در سال 1858م. کریتور نسخ خطی شرقی در کتابخانه امپراطوری (Imperial Library) شد. (Lauriel, 1867, 49). رنو آنچه را که مورخان عرب دربارۀ جنگ‌های صلیبی نوشته‌اند ترجمه و با منابع اروپایی مقایسه کرده است. چیزی که او را در انجام این کار سخت، یاری کرد این بود که به عنوان مدیر رتبۀ سوم در بخش نسخه‌های خطی کتابخانه ملی (سلطنتی آن زمان) منصوب شد و گنجینه‌هایی از نسخه‌های خطی گرانبها را در ارتباط با موضوع خود یافت. او در واقع تا زمان مرگش سمت ریاست را بر عهده داشت. در سال 1832م.، او به عنوان عضو آکادمی کتیبه‌ها و نامه‌ها انتخاب شد. در زمانی که کارمند دپارتمان نسخ خطی شرقی کتابخانه ملی بود، نسخ خطی جدید را در این بخش رده‌بندی و فهرست‌نویسی کرد و فهرست‌های مجموعه‌های قدیمی را اصلاح نمود. (مركز الإسلامي للدراسات الإستراتيجية، 1445).

•  - کتاب:
• رابطۀ سفرهای عرب‌ها و ایرانیان در هند و چین در قرن نهم عصر مسیحیت (1988م.).

در این کتاب، از گفته‌های تاجری به نام سلیمان برداشت شده است. این تاجر در سواحل خلیج فارس سوار بر کشتی شده و سفرهای متعددی انجام داده بود. (Reinaud, 1845).

• شرح آثار مسلمانان در دفتر آقای دوک بلاکاس.

این اثر در بخش اول، در مورد کتیبه‌های حکاکی شده در سنگ‌های قیمتی صحبت می‌کند: چدن، عقیق، یاقوت زعفران سنبل، یاقوت کورنالین، آمیتیست، هماتیت، یشم، مرجان، شیشه، طلا، آهن، فولاد و نقره. از کهربا و بزوارد برای حلقه استفاده می‌شد. اولین انگشتر حضرت محمد(ص) از طلا ساخته شد. زمانی که طلا گران شد، آهن جایگزین آن شد و هنگامی که استحکام آن افزایش یافت، از نقره استفاده شد. رنو انگشترها و مهرها را مطالعه کرد و نشان داد که عبارات حک شده بر روی سنگ‌ها، شامل دعاهای دینی، موعظه‌های اخلاقی یا صرفاً عباراتی با مضامین دعای خیر و دفع حسادت و غیره است و بیشتر آنها از قرآن گرفته شده است. بخش اول با توضیح کاربردهای مهر، صحبت در مورد کاغذ در ایران و جوهر و انواع آن به پایان می‌رسد. (Reinaud, 1928) بخش دوم به افرادی می‌پردازد که در کتیبه‌های سنگ‌های قیمتی و آثار باستانی ذکر شده است. در بخش سوم که جلد دوم را آغاز می‌کند، سنگ‌های حکاکی شده را شرح می‌دهد و آنها را به عنوان سنگ‌های مربوط به خدا طبقه‌بندی می‌کند، سنگ‌هایی که یاد یکی از اولیای الهی است، سنگ‌هایی که بیانگر تصور او از تقوا، خرافات یا اخلاق است، سنگ‌هایی که خلفای راشدین را به یاد می‌آورند، سنگ‌های مورد استفاده شیعیان، سنگ‌های مربوط به علوم پنهان (سحر، طلسم و غیره). نوشته‌های روی تمام این سنگ‌ها به زبان فرانسه ترجمه شده است. بخش چهارم به اسلحه، طومار، ظروف، جام جادو، آینه، طلسم، بشقاب، ظروف آبخوری، قالیچه و سنگ قبر می‌پردازد. در عین حال، اطلاعات علمی در مورد تاریخ اسلام، علوم در اسلام و آداب و رسوم مردم ارائه می‌دهد. (Ibid.).

• روابط سیاسی و تجاری امپراتوری روم با آسیای شرقی (هیرکانیا، هند، باختری و چین).
• مشاهدات جدید در مورد آتش یونانی و منشأ باروت.
• خاطره سفر به دریای اریتره و دریانوردی دریاهای شرقی در اواسط قرن سوم عهد مسیحیت بر اساس شواهد یونانی، لاتین، عرب، ایرانی، هندی و چینی.
• حافظه جغرافیایی، تاریخی و علمی هند، پیش از اواسط قرن یازدهم عصر مسیحیت، به روایت نویسندگان عرب، فارسی و چینی.
• تاریخ جنگ صلیبی ششم و تصرف دمیتا به نقل از نویسندگان عرب.
• درباره وضعیت ادبیات در میان جمعیت عرب مسیحی سوریه.
• -ترجمه :
• تقویم‌البلدان

 

در زمان تهیۀ این زندگینامه، هیچ‌یک از آثار ژوزف توسن رنو به فارسی ترجمه و منتشر نشده است.

المیرا کریمی

اردیبهشت 1403ش.