جوناس هنوی Jonas Hanway
جوناس هنوی Jonas Hanway جهانگرد، تاجر و مسافر مشرق زمین بود که در زمان نادرشاه افشار (1736م.– 1747م.) به روسیه و ایران سفر کرد. او نهتنها در تجارت بلکه در نویسندگی و نطق و بیان هم شایستگی بسیاری از خود نشان داد.
کای بار kaj Barr
رئیس انستیوی ایرانشناسی، عضو آکادمی سلطنتی دانمارک و رئیس انجمن بینالمللی شرقشناسی International Association of Orientalist بودهاست. او کتاب پهلوی بندهش را تدوین و به زبان دانمارکی منتشر ساخت. وی به زبانهای باستانی متعددی از جمله اوستایی، فارسی باستان، ختنی، خوارزمی، پهلوی، فارسی میانه، سنسکریت، پالی، عربی، عبری، لاتین و یونانی آشنا بود و از لهجههای گوناگون زبانهای یاد شده شناخت داشت.
آبراهام یاسِنت آنکِتیل دوپِرون Abraham Hyacinthe Anquetil-Duperron
نخستین اوستاشناس و معرفیکنندۀ اوستا به جهانیان و از نخستین پایهگذاران علم ایرانشناسی در جهان بود. از جمله كارهاي ديگرش ترجمۀ فرهنگ پهلوي به زبان فرانسه بود. دوپرون تنها در عرض دو ماه و نيم، ونديداد Vendidad را به زبان فرانسه ترجمه كرد.
ایرج افشار Iraj Afshar
ایرانشناس، کتابشناس، مورّخ و عضو شورای عالی علمی دایرةالمعارف بزرگ اسلامی در ایران بود. او موفّق شد بیش از ۹ کنگرۀ پیاپی تحقیقات ایرانی در شهرهای مختلف دانشگاهی کشور با حضور شماری از ایرانشناسان خارجی و پژوهشگران ایرانی برگزار کند. نسخ خطّی زیادی به دستان توانمند او فهرستنگاری شد.
او نامهای مستعاری را برای خود برگزیده بود از جمله: الف؛ الف جویا؛ پناه؛ ساسان؛ کریم محمّدی. امضای او گاه به اختصار ا. افشار بودهاست.
ابومنصور دقیقی Abu Mansur Daqiqi
سبک شعر دقیقی همان سبک خراسانی و دارای خصوصیّات شعر قرن چهارم هجری و دوران سامانی است. (شعر او) از جهت موضوع توجّه به طبیعت، وصف محسوسات، تغزّل، مدحِ بدون اغراق، مبالغه و تکلّف است
ابوعبدالله انصاری Abu Abdullah Ansari
بیشتر شهرتِ خواجه عبدالله انصاری به سببِ مناجاتهای عارفانه و فعّالیّت در زمینۀ تصوّف اسلامی است. او از مشایخ بزرگ تصوّف در قرن 5ق. به شمار می آید
بیدل دهلوی
بیدل شاعر پارسی گو هند و صوفی است و دوران حیات وی مصادف با انحطاط امپراطوری مغول در هندوستان است. او را باید نمایندۀ تمام عیار اسلوب هندی به شمار آوریم. (شفیعی کدکنی، 1371، 15)
بابا فغانی شیرازی Baba Feghani
بابا فغانی از مطرح ترین شاعران مکتب وقوع است و اکثر تذکره نویسان متوجّه سبک تازۀ او در شعر شدهاند. او به سبب همین سبک تازه مورد پسند شاعران خراسان قرار نگرفت و به ناچار سالها در آذربایجان به سر برد. شعر او را میتوان واسطۀ شعر حافظ و سبک هندی دانست
باباطاهر Baba Tahir
عمدۀ آوازۀ بابا طاهر مرهون دوبیتی های عوام فهم و خواص پسند اوست.
ابراهیم پورداوود Ebrahim Pourdavoud
بنیانگذار دانش ایران باستان در ایران، احیاکنندۀ فرهنگ و زبانهای باستانی ایران، اوّلین مترجم فارسی اوستا، اوستاشناس و استاد دانشکدۀ ادبیّات و حقوق دانشگاه تهران بود. وی بنیانگذار مراکز متعدد ایرانشناسی و همچنین تربیتکنندۀ شاگردانی بود که بعدها جزو بزرگترین ایرانشناسان شدند ازجمله محمّد معین، محمّد مقدّم، بهرام فرّهوشی، احسان یارشاطر و جلیل دوستخواه.
رابرت کِر پورتر Robert Ker Porter
نقّاش و جهانگرد بریتانیایی است که در قرن نوزدهم میلادی به ایران سفر کرد و کتابی در اینباره به رشتۀ تحریر درآورد. از تأثیرات اصلی وی بر مطالعات ایرانی میتوان به ترسیم طرحهایی فراوان از برخی آثار تاریخی باستانی و مناظر، تصویرگری صورت افراد مشهور آن زمان و نیز کشف مکان فعلی آرامگاه کوروش بهصورت امروزی خود اشاره کرد.
ولادیمیر ساریونویچ پوتوریدزه Vladimir Sardionovich Puturidze
وی یکی از پایهگذاران ایرانشناسی در گرجستان محسوب میشود. او به مطالعۀ دامنهدار و ترجمۀ منابع تاریخی فارسی پرداخت. مخصوصاً کارهای او را در کشف و بررسی علمی و انتشار اسناد رسمی فارسی باید ثمربخش دانست. اثر اساسی استاد پوتوریذره موسوم به اسناد تاریخی گرجی فارسی در سال 1955م. منتشر شد.
پل پلیو Paul Pelliot
او مستشرقی فرانسوی است که بر زبانهای چینی و مغولی تسلّط داشت. وی مکتشف آسیای میانه بود و از نخستین محقّقانی بود که به اهمیّت عظیم زبانهای ایرانی میانه، بهویژه سغدیان، در انتقال ادیان و انگیزههای فرهنگی بین ایران و آسیای میانه و چین پی برد.
جان التون John Elton
جان التون John Elton مسافر مشرقزمین و معاصر نادرشاه افشار بود که به قصد تجارت با ایران از طرف روسیه به ایران آمد. او پس از مدّتی با روسیه دچار مشکل شد و از آنجا که جذب رفتار ایرانیان شده بود، به فرمان نادرشاه درآمد و بهمنظور تأسیس نیروی دریایی برای ایران به دستور نادرشاه در لنگرود کشتی ساخت.
ماگالی آریویچ تودوآ
ماگالی آریویچ تودوآ Magali Areevich Todua ایرانشناس گرجستانی است که در زمینههایی همچون ترجمه و تصحیح متون ادبیِ کهن و معاصر فارسی، شاهنامهپژوهی و پژوهش در فرهنگ و ادب ایران به تحقیق مشغول بودهاست. تحقیقات وی درمورد شاهنامه و تصحیح کتابهای مهمّی چون ویس و رامین و خسرو و شیرین از مهمترین آثار وی در حوزۀ ادبیّات و زبان فارسی ایران میباشد.