دیان بوگدانویچ Dejan BogdanovicDejan Bogdanovic
دیان بوگدانویچ Dejan Bogdanovic متخصّص مطالعات ایرانی و ادبیّات فارسی است. وی سندبادنامه را از فارسی به فرانسه ترجمه کردهاست. زمینۀ اصلی تحقیقات وی زبان و ادبیّات فارسی در کشورهای بالکان است.
پر رافائل دومان Raphael Du Mans Per
پر رافائل دومان Raphael Du Mans Per با نام اصلی ژاک دو ترتر Jacques Dutertre کشیشی مسیحی و فرانسوی بود که معاصر حکومت صفویّه در ایران، رئیس فرقۀ کاتولیکهای مقیم اصفهان بود. او بسیاری از آلات و ابزار علمی و فرهنگی آن دوران را از قبیل دوربین نجومی و سمعک به ایرانیان معرّفی کرد.
قطبالدّین شیرازی Qotb al-Din Mahmoud
قطبالدّین شیرازی Qotb al-Din Shirazi از دانشمندان بزرگ ایرانی قرن هفتم و اوایل قرن هشتم هجری قمری است. او در طب، ریاضیّات، نجوم، حکمت، کلام و موسیقی دست داشت و در نظم و نثر پارسی و عربی دارای مهارتی کامل بود. وی نقش مهّمی در گسترش حکمت، فلسفه، علوم طبیعی، پزشکی و هنر داشتهاست.
ابوالقاسم فردوسی توسی Abul-Qâsem Ferdowsi Tusi
ابوالقاسم فردوسی توسی Abul-Qâsem Ferdowsi Tusi سخنسرای نامی ایران و سرایندهٔ شاهنامه حماسهٔ ملی ایرانیان است. او را بزرگترین سرایندهٔ پارسیگو دانستهاند. نام و آوازه فردوسی در همه جای جهان شناخته و ستوده شدهاست. شاهنامهٔ فردوسی به بسیاری از زبانهای زندۀ جهان ترجمه و ستوده شدهاست. فردوسی را حکیم سخن و حکیم طوس گویند.
محمد غزّالی Algazelus or Algazel
غزّالی فیلسوف، متکلّم، فقیه ایرانی و یکی از بزرگترین مردان تصوّف سدۀ پنجم هجری قمری است. غزّالی در دورۀ مجادلات مذهبی به شکل یک متکلّم بزرگ ظهور کرد. ارباب مذاهب عموماً از نیروی بیان و قلم او زبون و ناچیز میماندند؛
عنصری بلخی Abul Qasim Hasan Unsuri Balkhi
عنصری یکی از بزرگترین مدیحهسرایان و قصیدهپردازان شعر فارسی است. او در قرن پنجم و ششم هجری قمری میزیست و از برجستهترین شاعران دربار محمود غزنوی بود که بهدلیل خلق اشعار بیبدیل، عنوان ملکالشّعرایی را از شاه غزنوی دریافت کرد. عنصری در دربار محمود چنان ثروتی جمع کرد که زبانزد شعرای بعد شد. از وی تعدادی قصیده و رباعی و ابیات پراکنده باقی ماندهاست.
عطّار نیشابوری Attar Neyshaburi
عَطّار نیشابوری Attar Neyshaburi شاعر و عارف فارسیزبان ایرانی در قرن ششم و هفتم قمری است. او با علوم مختلفی مانند طب، نجوم، قرآن، حدیث، فقه، تفسیر و کلام آشنایی داشت. عطّار یکی از شاعران ایرانی بلندنام و پرکار ادبیات سترگ فارسی است و آثار او از دیرباز مورد توجّه بسیاری از هنرمندان، پژوهشگران و ایرانشناسان بودهاست.
گارسیا د سیلوا فیگوئروآ Garcia de Silva Figueroa
گارسیا د سیلوا فیگوئروآ Garcia de Silva Figueroa مسافر مشرقزمین و نمایندۀ سیاسی فیلیپ سوم Philip III پادشاه اسپانیا بود. او همزمان با حکومت صفویّان به ایران آمد و در دربار شاه عبّاس بزرگ حضور یافت. سفرنامۀ وی حاوی مطالب ارزشمندی دربارۀ وضعیّت ارامنۀ جلفا است.
ابراهيم الدسوقي شتا Ibrahim Al Dasuqi Sheta
ابراهيم الدّسوقي شتا Ibrahim Al Dasuqi Sheta نويسنده، پژوهشگر، مترجم و استاد ادبيّات و زبانهاي شرقي در دانشگاه قاهره بود و در زمينۀ زبانهاي تركي و مخصوصاً فارسي فعّاليّت داشت. وي مثنوي مولوي را بهطور كامل به زبان عربی ترجمه كردهاست.
عمر داود پوتا Umar Daudpota
عمر داود پوتا Umar Daudpota ایرانشناس، مترجم و مصحّح پاکستانی است که در زمینۀ زبان و ادبیّات فارسی، عربی و سندی به پژوهش مشغول بودهاست. وی از جمله افراد پرکاری است که تألیف، تصحیح و ترجمۀ آثار متعدّدی را در حوزۀ تاریخ، فرهنگ و ادب فارسی مانند سیاستنامۀ نظامالملک توسی به انجام رسانده و در خصوص زبان سندی و تاریخ آن خطّه هم تحقیقات ارزشمندی عرضه کردهاست.
ابوسعید ابوالخیر Abusa’id Abolkhayr
ابوسعید ابوالخیر (Abusa’id Abolkhayr) عارف و شاعر نامدار قرن 4 و 5 هجری قمری است. از او آثار ارزشمندی با موضوع عرفان و تصوّف به جا ماندهاست. اشعار برجستهای نیز در قالب رباعی و به زبان عربی و فارسی از او باقی مانده که گرچه تعداد آنها اندک است امّا ازجمله نخستین اشعار صوفیانه در ادبیات فارسی برشمرده میشوند.
احمد بن رسته اصفهانی Ahmad ibn Rusta Esfahani
احمد بن رسته اصفهانی (Ahmad ibn Rusta Esfahani) از مشهورترین جغرافیدانان قرن سوم هجری قمری است. وی صاحبِ دایرةالمعارفی ارزشمند به نام الأعلاق النّفیسه میباشد و بهخاطر این تألیف مهم و مفید، مشهور شدهاست.
ابراهیم ادهم Ibrahim ibn Adham
ابراهیم در ابتدا پادشاه منطقۀ بلخ بود. او از طریق خضر که دو بار بر او ظاهر شد، هشدارهایی از جانب خدا دریافت کرد. پس تاج و تخت خود را رها کرد تا زندگی زاهدانهای را بهدست آورد.
داریوش شایگان Dariush Shayegan
داریوش شایگان Dariush Shayegan فیلسوف، هندشناس، نویسنده و شاعر ایرانی بود که آثار او به دو زبان فارسی و فرانسه در اختیار علاقهمندان قرار گرفتهاست. وی در شناساندن شاعران ایرانی به سایر تمدّنها بهخصوص فرانسه نقش پررنگی داشتهاست. آنچه امروزه تحت عنوان گفتگوی تمدّنها مورد بحث قرار گرفته و اشاعه یافتهاست، اصطلاحی است که او واضع آن است.
پیتر جان چلکوفسکی Peter John Chelkowski
پیتر جان چلکوفسکی Peter John Chelkowski ایرانشناس آمریکایی و لهستانیتبار است که هماکنون استاد رشتههای مطالعات خاورمیانه، شرقشناسی و اسلامشناسی در گروه مطالعات اسلامی و خاورمیانۀ دانشگاه نیویورک میباشد. بخش عمدهای از تحقیقات و مطالعات او مربوط به اسلام شیعی و بهطور خاص محرّم، واقعۀ کربلا و مراسم تعزیهخوانی در ایران است.