عبدالعزیز جواهرالکلام Abdul-Aziz Javaher al-kalam

عبدالعزیز جواهرالکلام (همچینین جواهری، صاحب جواهر، آل صاحب جواهر) (Abdul-Aziz Javaher al-kalam) پژوهشگر عراقی و استاد دانشگاه تهران که کتب و مقالات زیادی را منتشر کرده است. از جمله آثار وی ترجمه مثنوی معنوی، دیوان حافظ و گلشن راز به زبان عربی می‌باشد.

لودویک فورر Ludwig Forrer

لودویک فورر (Ludwig Forrer) مورّخ و شرق‌شناس سوئیسی است. او کتابدار کتابخانۀ مرکزی دانشگاه زوریخ (Universität Zürich) بوده و در ترکیه نیز تدریس می‌کرده‌است. آثار او شامل گردآوری نسخه‌های خطی دورۀ اسلامی به زبان عربی، ترکی و فارسی است و از این حیث کمک بزرگی به شناسایی اسلام کرده‌است.

آلیس بنسیونی (Alice Bencivenni)

آلیس بنسیونی (Alice Bencivenni) محقّق مطالعات یونان و دورۀ اسکندر مقدونی است. او در دانشگاه بولونیا (University of Bologna) به فعالیت‌های پژوهشی درمورد آسیای میانه و روابط سیاسی و فرهنگی این منطقه با پادشاهان هلنی می‌پردازد.

توشیو کورودا (Toshio Kuroda)

توشیو کورودا (Toshio Kuroda) مترجم ژاپنی نهج‌البلاغه و استاد برجستۀ مطالعات اسلامی در ژاپن که برندۀ کتاب سال ایران به‌خاطر ترجمۀ ژاپنی کتاب بدایه‌الحکمه اثر علامه طباطبایی بود و جایزۀ فرهنگی ترجمۀ کتاب تاریخ فلسفۀ اسلام نصرالله پورجوادی به زبان ژاپنی را نیز دریافت کرد.

ایرانشناسی در مصر Iranology in Egypt

ایران‌شناسی و شناخت ایران در جامعۀ مصری متأثر از تلاش‌های خود ایرانیان بوده‌است. درواقع ضعف مطالعات ایران‌شناسی در کشورهای همسایه و عرب‌زبان به‌دلیل سایۀ سنگین نگاه سیاسی بر روابط تاریخی است. با این وجود مصر نخستین کشور عرب‌زبان است که به آموزش زبان و ادبیّات فارسی توجّه نشان داده و زمینۀ مطالعات ایران‌شناسی را نیز فراهم ساخته‌است؛ موضوعی که این مقاله در پی بررسی و معرفی جنبه‌های مختلف آن است.

ایران شناسی در هند Iranology in India

ایران‌شناسی در هند پیشینۀ تحقیقاتی ندارد و بیشتر فعّالیّت‌های فرهنگ ایرانی در هند به آموزش زبان فارسی مربوط می‌شود. آشنایی با تاریخ و فرهنگ هر کشوری در گرو پیوندهای سیاسی، فرهنگی و اجتماعی آن با دیگر سرزمین‌هاست و هند دارای چنین پیوندهایی با ایران است و شناخت همین حوزه‌های محدود، فرصتی است برای گسترش فعّالیّت‌های ایران‌شناسی و شناخت نقاط اشتراک فرهنگی میان دو کشور.

آنه‌ ماری شیمل Annemarie Schimmel

آنه‌ ماری شیمل Annemarie Schimmel ایران‌شناس، اسلام‌شناس و مولوی‌شناس آلمانی است. او بارها به شرق و به‌‌خصوص ایران سفر کرد و مطالعات و پژوهش‌های وی موجب شد جهان غرب با چهرۀ بهتر و کامل‌تری از اسلام و مولوی آشنا شود. وی برندۀ جایزۀ سالیانۀ صلح در سال 1995م. شد. این جایزه هر ساله پیش از نمایشگاه بین‌المللی کتاب فرانکفورت Frankfurt Book Fair به اندیشمندان و متفکّران آلمانی اهدا می‌شود.

قطب‌الدّین شیرازی Qotb al-Din Mahmoud

قطب‌الدّین شیرازی Qotb al-Din Shirazi از دانشمندان بزرگ ایرانی قرن هفتم و اوایل قرن هشتم هجری قمری است. او در طب، ریاضیّات، نجوم، حکمت، کلام و موسیقی دست داشت و در نظم و نثر پارسی و عربی دارای مهارتی کامل بود. وی نقش مهّمی در گسترش حکمت، فلسفه، علوم طبیعی، پزشکی و هنر داشته‌است.

محمد غزّالی Algazelus or Algazel

غزّالی فیلسوف، متکلّم، فقیه ایرانی و یکی از بزرگ‌ترین مردان تصوّف سدۀ پنجم هجری قمری است. غزّالی در دورۀ مجادلات مذهبی به شکل یک متکلّم بزرگ ظهور کرد. ارباب مذاهب عموماً از نیروی بیان و قلم او زبون و ناچیز می‌ماندند؛

عطّار نیشابوری Attar Neyshaburi

عَطّار نیشابوری Attar Neyshaburi شاعر و عارف فارسی‌زبان ایرانی در قرن ششم و هفتم قمری است. او با علوم مختلفی مانند طب، نجوم، قرآن، حدیث، فقه، تفسیر و کلام آشنایی داشت. عطّار یکی از شاعران ایرانی بلندنام و پرکار ادبیات سترگ فارسی است و آثار او از دیرباز مورد توجّه بسیاری از هنرمندان، پژوهشگران و ایران‌شناسان بوده‌است.

ابوسعید ابوالخیر Abusa’id Abolkhayr

ابوسعید ابوالخیر (Abusa’id Abolkhayr) عارف و شاعر نام‌دار قرن 4 و 5 هجری قمری است. از او آثار ارزشمندی با موضوع عرفان و تصوّف به جا مانده‌است. اشعار برجسته‌ای نیز در قالب رباعی و به زبان عربی و فارسی از او باقی مانده که گرچه تعداد آن‌ها اندک است امّا ازجمله نخستین اشعار صوفیانه در ادبیات فارسی برشمرده می‌شوند.

داریوش شایگان Dariush Shayegan

داریوش شایگان Dariush Shayegan فیلسوف، هندشناس، نویسنده و شاعر ایرانی بود که آثار او به دو زبان فارسی و فرانسه در اختیار علاقه‌مندان قرار گرفته‌است. وی در شناساندن شاعران ایرانی به سایر تمدّن‌ها به‌‌خصوص فرانسه نقش پررنگی داشته‌است. آن‌چه امروزه تحت عنوان گفتگوی تمدّن‌ها مورد بحث قرار گرفته و اشاعه یافته‌است، اصطلاحی است که او واضع آن است.

ایرج افشار Iraj Afshar

ایران‌شناس، کتاب‌شناس، مورّخ و عضو شورای عالی علمی دایرةالمعارف بزرگ اسلامی در ایران بود. او موفّق شد بیش از ۹ کنگرۀ پیاپی تحقیقات ایرانی در شهرهای مختلف دانشگاهی کشور با حضور شماری از ایران‌شناسان خارجی و پژوهشگران ایرانی برگزار کند. نسخ خطّی زیادی به دستان توانمند او فهرست‌نگاری شد.
او نام‌های مستعاری را برای خود برگزیده بود از جمله: الف؛ الف جویا؛ پناه؛ ساسان؛ کریم محمّدی. امضای او گاه به اختصار ا. افشار بوده‌است.