مؤسسۀ شرق‌شناسی، دانشگاه روسی-ارمنی

مؤسسۀ شرق‌شناسی دانشگاه ارمنی-روسی آموزش‌های آکادمیک بنیادی را براساس اصول شرق‌شناسی کلاسیک و تجربه و روش‌شناسی غنی ارائه می‌دهد. مناطقی که مطالعات این مؤسسه تحت پوشش قرار می‌گیرند شامل قفقاز، آسیای مرکزی، شمال آفریقا و شبه قارۀ هند است. این آموزش‌ها به حوزه‌های تاریخچۀ مردم ساکن در مناطق، زبان و گویش آنها، مذهب و اعتقادات و مسائل سیاسی و اقتصادی می‌پردازد. این مؤسسه در حال حاضر برنامه‌های کارشناسی و کارشناسی ارشد را در رشته‌های ایران‌شناسی، ترک‌شناسی، عربی‌شناسی و هندشناسی در بخش‌های ارمنی-روسی دانشگاه ارائه می‌کند. همچنین برنامه‌های تحصیلات تکمیلی در قوم‌شناسی و زبان‌شناسی تطبیقی عمومی در این مؤسسه ارائه می‌شود (Institute of Oriental Studies, 2023).

تاریخ استشراق و سیر تحول مطالعات قرآنی در غرب

کتاب تاریخ استشراق و سیر تحول مطالعات قرآنی در غرب با هدف استفاده به عنوان کتاب درسی تدوین شده است و در اصل به تاریخچۀ خاورشناسی و چالش‌های مربوط به این دانش و موضوعات مربوط به آن در مطالعات قرآنی می‌پردازد. بحث‌های مربوط به تعریف خاورشناسی و اسلام‌شناسی در آغاز کتاب آمده است. تاریخچه و سیر تحول شرق‌شناسی در ادامه بحث شده است. در ادامه نیز به مباحث مربوط به مطالعات قرآنی پرداخته شده است. مبحث ترجمۀ قرآن، نسخه‌شناسی و جمع آن این مباحث هستند. نویسنده تلاش کرده در هر موضوع دیدگاه‌ها و شخصیت‌های مربوط به مطالعات در غرب را معرفی کند و با توجه به مبحث مطرح شده آسیب‌ها و نقدهای مطالعات را بررسی کند.

اولین موزه بافته‌های تاریخی کویر ایران در یزد راه‌اندازی می‌شود.

موزه بافته‌های تاریخی کویر ایران در یزد بهمن ماه 1402ش./ فوریه 2024م. به بهره‌برداری می‌رسد. این موزه که در مکان پیشین یک کارخانه نساجی متعلق به یک صراف‌زاده یزدی واقع خواهد شد، و در کنار موزه نور و روشنایی این شهر قرار داردف این مکان را به یک پردیس موزه‌ای تبدیل خواهد کرد. مجموعه این موزه از محل دارایی، خزانه و گنجینه‌های بنیاد با محوریت آثاری از کویر مرکزی ایران تأمین خواهد شد. به‌نظر می‌رسد اغلب آثار از ری، یزد، قم، کاشان، اصفهان و کرمان به این موزه اضافه شوند.

مرکز خاورمیانة دانشگاه پنسیلوانیا

مرکز خاورمیانة دانشگاه پنسیلوانیا، در سال‌های اخیر، مرکز برنامه‌های دانشگاهی، رویدادهای عمومی و منابع آموزشی است. پروفسور فیروزه کاشانی ثابت از سال 2006م. تا 2019 م. بهعنوان مدیر مرکز فعالیت کرد و هم اولین زن و هم اولین فردی از خاورمیانه بود که در این سمت خدمت کرد. تحت مدیریت او، مرکز به طور قابل توجهی تعامل با برنامه‌های موجود خود را افزایش داد و برنامه‌های جدیدی را با تمرکز بر موضوعاتی که اغلب در مطالعات خاورمیانه نادیده گرفته می‌شوند، از پنل‌های مربوط به شیوه‌های بهداشت اسلامی گرفته تا کارگاه‌های آموزشی در مورد زبان‌هایی که کمتر تدریس می‌شوند، تا رقابت‌های مقاله و عکاسی برای دانشجویان مقطع کارشناسی – و شاید مهمتر از همه، ایجاد یک رشته اصلی و فرعی در مطالعات خاورمیانه مدرن- ایجاد کرد. این مرکز با حمایت از سخنرانی‌ها و پنل‌های روشنفکران، نویسندگان، و شخصیت‌های سیاسی برجسته و همچنین کنفرانس‌های دانشگاهی، جایگاه خود را به عنوان نقطة تلاقی بورسیه‌های ملی حفظ کرده است (Middle East Center University of Pennsylvania, 2023).

آشنایی با استشراق و اسلام‌شناسی غربیان

این کتاب که به‌عنوان کتاب درسی و برای استفادۀ دانشجویان و دانش‌پژوهان تدوین شده است، به استشراق و اسلام‌شناسی می‌پردازد. این اثر به‌طور خاص این مسئله را در غرب بررسی کرده است. در همین راستا کتاب در دوازده فصل به همراه کتاب‌نامه ارائه شده است. فصل‌های کتاب شامل کلیات، تعریف استشراق، دیدگاه‌های صاحب‌نظران مسلمان نسبت به اهداف مستشرقان، تاریخچۀ استشراق (دورۀ اول تا چهارم)، تاریخچۀ استشراق (دورۀ پنجم و ششم)، تاریخچۀ استشراق (دورۀ هفتم تا هشتم)، تاریخچۀ استشراق (دورۀ نهم تا دهم)، اهداف و مکاتب استشراق (مکتب استشراق تبشیری)، اهداف و مکاتب استشراق (مکتب استشراق سیاسی-استعماری)، آشنایی با استشراق و اسلام‌شناسی غریبان، مراکز شرق‌شناسی در کشورهای غربی، گسترۀ فعالیت و روش‌های کار و ترفندهای مستشرقان می‌شود. در واقع این کتاب ابتدا نیازشناسی استشراق انجام می‌شود و سپس شرق‌شناسی تعریف می‌شود. پس از آن در چند فصل تاریخچۀ استشراق بررسی می‌شود. پس از آن نیز دیدگاه متفاوت صاحب‌نظران مسلمان نسبت به اهداف مستشرقان در این اثر بررسی شده است. در نهایت نیز مراکز شرق‌شناسی در غرب و روش کار آنها معرفی می‌شود.

مطالعات ایران و آسیای مرکزی در دانشگاه لیدن

هدف مطالعات ایران و آسیای مرکزی در دانشگاه لیدن پیشبرد دیدگاه آگاهانة جهانی از مطالعات منطقه، هم در داخل و هم در خارج از جامعة دانشگاهی است. این مؤسسه با تمرکز بر آسیا و خاورمیانه، محل تلاقی حوزه‌های مختلف پژوهش، نظریه‌ها و روش‌ها، دوره‌های تاریخی و حوزه‌ها است. این مرکز در موسسه مطالعات منطقهای لیدن قرار گرفته است که متشکل از دانشکدة مطالعات آسیایی، دانشکده مطالعات خاورمیانه و دانشکده مطالعات مذهبی است (Leiden University, 2023)

اسلام و شرق‌شناسی رومانتیک: مواجهه ادبی با مشرق زمین

این کتاب نگاهی تازه به برخی از متون ادبی اصلی جنبش رمانتیک دارد که در آثار کلاسیک ادوارد سعید بررسی شده‌اند. شرف‌الدین حوزه‌های گسترده‌ای تئوری سعید تأیید می‌کند. کتاب شامل چهار فصل است. فصل اول به لاندور (Landor) اختصاص دارد که به شرق‌شناسی رومانتیک پرداخته است. ساوتی (Southey) دیگر موردی است که در این اثر به آن پرداخته می‌شود و اخلاق مسیحی- اسلامی در مورد او بررسی می‌شود. توماس مور (Thomas Moore) و بایرون (Byron) و شرق‌شناسی واقع‌گرایانه دو مورد دیگری هستند که در کتاب اسلام و شرق‌شناسی رومانتیک موردتوجه قرار گرفته‌اند.

ادبیات ایران‌شناسی، تاریخ دین

کتاب ادبیات ایران‌شناسی، تاریخ دین، پانزده مقاله در موضوعات مربوط به ایران‌شناسی را دربردارد. مقالات این کتاب در موضوعاتی همچون فرهنگ، تاریخ و تمدن ایران، انقلاب اسلامی ایران و تحولات دینی و ذهبی ایران را دربرمی‌گیرد و در چهار بخش مجزا ارائه شده است. نقش ایران در توسعه و اعتلای تمدن اسلامی، تاریخ علوم عقلی در ایران، بررسی برخی وقایع و نکات در خصوص تاریخ باستانی ایران، زبان‌های ایرانی، مناسبات سیاسی و فرهنگی ایران و اسپانیا، اسطوره‌ها و شخصیت‌های اسطوره‌ای در ایران، ایران‌شناسی در میان پژوهشگران غربی، نقش ایران به عنوان گذرگاه و نقطه اصال تمدن‌ها، مطالعات عرفانی و جایگاه شاعران برجسته‌ای نظیر عمر خیام در غرب مباحثی هستند که به تفصیل در این اثر بررسی شده‌اند.

بخش مطالعات خاورمیانه و آسیایی دانشگاه کارولینای شمالی

بخش مطالعات خاورمیانة دانشگاه کالیفرنیای جنوبی به‌دنبال آموزش و مطالعة زبان‌ها، فرهنگ‌ها،‌مردم و جوامع سراسر منطقة خاورمیانه با تأکید بر پایداری و جهانی‌شدن است. این بخش مکانی برای تحصیل میان‌رشته‌ای در دوره‌های رسمی و غیررسمی در مطالعات خاورمیانه، ایران‌شناسی و عربی است. این بخش سخنرانی‌ها، کنفرانس‌ها، مجموعه‌های فیلم را با موضوعات مختلف از سیاست و اقتصاد گرفته تا تاریخ و هنر برگزار می‌کند. این بخش عربی و فارسی را از ابتدا تا پیشرفته در برنامه‌های آموزش زبان به دانشجویان آموزش می‌دهد. دوره‌های ایران‌شناسی در این بخش به صورت میان‌رشته‌ای با تمرکز بر مردم و فرهنگ ایران ارائه می‌شود (Department of Middle East Studies (MDES) University of Southern California, 2023).

بخش مطالعات خاورمیانة دانشگاه کالیفرنیای جنوبی

بخش مطالعات خاورمیانة دانشگاه کالیفرنیای جنوبی به‌دنبال آموزش و مطالعة زبان‌ها، فرهنگ‌ها،‌مردم و جوامع سراسر منطقة خاورمیانه با تأکید بر پایداری و جهانی‌شدن است. این بخش مکانی برای تحصیل میان‌رشته‌ای در دوره‌های رسمی و غیررسمی در مطالعات خاورمیانه، ایران‌شناسی و عربی است. این بخش سخنرانی‌ها، کنفرانس‌ها، مجموعه‌های فیلم را با موضوعات مختلف از سیاست و اقتصاد گرفته تا تاریخ و هنر برگزار می‌کند. این بخش عربی و فارسی را از ابتدا تا پیشرفته در برنامه‌های آموزش زبان به دانشجویان آموزش می‌دهد. دوره‌های ایران‌شناسی در این بخش به صورت میان‌رشته‌ای با تمرکز بر مردم و فرهنگ ایران ارائه می‌شود (Department of Middle East Studies (MDES) University of Southern California, 2023).

ایران‌شناسی در دانمارک

این اثر ترجمۀ مقاله‌ای از یس پیتر آسموس است که با عنوان زبان‌شناسی ایران در کتاب دانشگاه کپنهاگ (Københavns Universitet) به چاپ رسیده است. این کتاب اطلاعاتی دربارۀ پژوهش‌های ایران‌شناسی در دانمارک ارائه می‌دهد. در این اثر خاورشناسان و کتاب‌ها و مقالات مربوط به ایران معرفی شده‌اند. به این دلیل که این اثر دربردارندۀ پژوهش‌هایی در حوزۀ ایران‌شناسی در دانمارک است، برگردان عنوان آن تغییر کرده است. در این ترجمه از اثر نام نویسنده و سال انتشار متون ارائه شده که نویسنده در پانوشت آورده بوده، در متن ارائه شده است و توضیحات دیگری نیز در داخل پرانتز به متن اضافه شده است. کتابشناسی اثر نیزکه در مقاله ارائه نشده بود، توسط مترجم و براساس یادداشت‌های نویسنده در انتهای اثر اضافه شده است. این اثر در دو بخش اصلی ارائه شده است که با نام کتاب اول و کتاب دوم نامیده شده‌اند.

کبیر ادموند هلمینسکی Kabir Edmund Helminski

کبیر ادموند هلمینسکی Kabir Edmund Helminski پژوهشگر حوزۀ تصوف و عرفان، مولوی‌شناس، نویسنده و مترجم اشعار مولانا به زبان انگلیسی است. ترجمه‌ها و تحقیقات او تاثیر فراوانی در شناخت و معرفی اشعار مولانا به جهانیان داشته است. علاوه بر متون و اشعار مولانا و دیگر عارفان اسلام، او مقالات و آثاری نیز در حوزۀ پژوهش موسیقی عرفانی و سماع دارد. هلمیسنکی یکی از شیوخ و نمایندگان طریقت مولویه در جهان است و در پی آن است تا سبک زندگی مدرن را به نحوی با اصول این طریقت تطبیق دهد.

حمید دباشی Hamid Dabashi

حمید دباشی Hamid Dabashi استاد ایران‌شناسی و ادبیات تطبیقی دانشگاه کلمبیا در نیویورک آمریکا است. او در بسیاری از دانشگاه‌های آمریکای شمالی، اروپا، کشورهای عربی و ایران تدریس کرده و سخنرانی داشته است. دباشی یکی از نویسندگان و منتقدان فرهنگی برجسته در جهان معاصر اسلام است و کتاب‌ها و مقالات او به زبان‌های متعددی ترجمه شده است.

اریش فریدریش اشمیت Erich Friedrich Schmidt

اریش فریدریش اشمیت Erich Friedrich Schmidt باستان‌شناس آلمانی-آمریکایی که همزمان با روی کار آمدن سلسلۀ پهلوی در ایران، مأمور بررسی و کاوش در مناطق دامغان، چشمه علی برای اوّلین بار و تخت‌جمشید بود که توانست کشفیات بسیاری در این مناطق به انجام رساند و عکس‌های نفیسی از این مناطق تهیه و در اختیار جهانیان قرار دهد.