رضا شعبانی Reza Shabani پژوهشگر تاریخ و استاد رشتۀ تاریخ در دانشگاه شهید بهشتی و دانشگاه علوم و تحقیقات تهران بوده است. او موسس و پایهگذار رشتههای تاریخ و باستانشناسی در دانشگاه آزاد اسلامی بوده است. شعبانی از برجستهترین متخصصان تاریخ ایران در دوران افشاریه است و کتابها و مجموعهمقالات متعددی دربارۀ دوران افشاریه و زندیه به رشتۀ تحریر درآورده است.
آنانیاس زایاتشکوفسکی Ananiasz Zajaczkowski متخصص زبان و ادبیات فارسی، مطالعات اسلامی و ترکی بوده است. او آثار نسبتاً زیادی در مطالعات اسلامی و ترکی از خود باقی گذاشته است و برخی از منظومههای فارسی را نیز ترجمه کرده است.
ویلیام تامس بلندفرد William Thomas Blandford زمینشناس، جانورشناس و جغرافیدان انگلیسی در حوزه شبهقارۀ آسیای جنوبی فعالیت میکرد. مهمترین اثر او در مورد جانوران هند، بریتانیا، سیلان و برمه است. او به ایران سفر کرده و در مورد جانوران موجود در ایران نیز کتابی نوشته است.
یوری نیکلایویچ مار Yuri Nikolaevich Marr وی یکی از خاورشناسان و ایرانشناسان برجستۀ روسی بود و متخصص زبانهای شرقی بوده است.
متیو آرنولد Matthew Arnold از خاورشناسان انگلیسی است که منظومۀ ادبی ماندگاری بر پایۀ حماسۀ ایرانی تألیف کرد. وی منظومۀ سهراب و رستم را که اقتباس از شاهنامۀ فردوسی است، سرود. این منظومه در زبان انگلیسی جاودانه شده است.
مؤسسۀ ایرانشناسی دانشگاه سنت اندروز، نقطۀ کانونی برای پژوهش و گفتگو در تمامی جنبههای تمدن و فرهنگ ایران، میزبان کنفرانسها، سمینارها و کارگاههای آموزشی در سنت اندروز است. مؤسسه در حال حاضر در دانشکدههای تاریخ هنر، کلاسیک، تاریخ، زبانهای مدرن و زبانشناسی و انسانشناسی اجتماعی نمایندگی دارد. این مؤسسه محققان و دانشجویان جنبههای مختلف ایران، از دورۀ هخامنشیان تا امروز را گردهم میآورد. مجموعهای منظم از سمینارها، سخنرانیها و رویدادهای دیگر سرزندگی دانشگاه را تقویت میکند. برخی از رویدادها برای عموم آزاد است. این مؤسسه محل استقرار اعضای هیأت علمی از چندین دانشکدۀ مختلف است که تخصصهای علمی آنها گسترهای از ایران هخامنشی تا دورۀ معاصر را در برمیگیرد و طیف وسیعی از رشتههای مختلف را پوشش میدهد. University of St Andrews, Institute of Iranian studies, 2023).
کتاب مجموعه مقالات ایرانشناسی و خاورشناسی بیست و یک مقاله را در حوزههایی همچون ایرانشناسی، ایرانشناسان، خاورشناسان، دستور زبان فارسی ایرانشناسان، چاپهای انتقادی آثار تاریخی فارسی و مواردی اینچنینی میپردازد. دو مقاله از بیست و یک مقالۀ ارائه شده در این اثر به زبان فرانسه منتشر شده است. مجموعه مقالات ایرانشناسی و خاورشناسی به شرح حال و آثار ایرانشناسانی از کشورهای فرانسه، انگلستان، ایتالیا، آلمان، روسیه و چند کشور دیگر پرداخته است. ترتیب ارائۀ مقالات به این شکل است که ابتدا چند ایرانشناس اروپایی معرفی شدهاند سپس مقالاتی در حوزههای مختلف ایرانشناسی ارائه شده است.
مقالات این مجموعه در مجلات معتبر و علمی منتشر شدهاند و گردآوری آنها برای دسترسی ایرانیان و علاقهمندان به ایرانشناسی انجام شده است.
ماکوتو هاچیاوشی Makoto Hachioshi مورخ، استاد دانشگاه و پژوهشگر مطالعات منطقهای ایران، تاریخ مدرن ایران، نظریۀ اسلامی معاصر و مطالعات منطقه غرب آسیاست که پس از بازنشستگی به تدریس در دانشگاه آزاد اسلامی مشغول شده است.
مرکز شرمین و بیژن مصور رحمانی برای مطالعات ایران و خلیج فارس (Sharmin and Bijan Mossavar-Rahmani Center for Iran and Persian Gulf Studies) نشستی با عنوان اجرای تعزیۀ آریایی، میراث و جشنوارۀ هنر شیراز 1967م.-1977م.( Staging Ta’ziyeh: Aryanism, Heritage, and the Shiraz Arts Festival, 1967-1977) را برگزار میکند. سخنران این نشست بابک رحیمی از دانشگاه کالیفرنیا است. این نشست در روز 27 سپتامبر 2023م./ 5 مهر 1402ش. برگزار میشود. ورود برای عموم آزاد است.
برنامة مطالعات ایرانی (Program in Iranian study) مرکز مکمیلان دانشگاه ییل (Yale MacMillan Center) در نشستی به بررسی شعر فارسی پرداخت. این نشست در سوم می 2023م./ سیزده اردیبهشت 1402ش. با عنوان سفر یک شعر میسازد: مرثیهای فارسی در میان زبانها (The Journey a Poem Makes: A Persian Elegy Across Languages)، برگزاری شد. سخنرانان این نشست جهان رمضانی و ادگار اف شانون (Edgar F. Shannon) استادان دانشگاه ویرجینیا (Virginia) بودند.
کتابشناسی ایران یکی از کتابهایی است که تلاش کرده است متون مربوط به حوزۀ ایران را گردهم آورد. این اثر شامل آثار اصیل به زبانهای اروپایی مرتبط با ایران، ترجمهشده به زبانهای اروپایی و نوشتههای اصیل فارسی، مانند کتابشناسیها و نوشتههای مرتبط با ادبیات فارسی، ادیان و مانند آنها است. ویلسون در این اثر علاوه بر ایران و آثار مرتبط به آن، سرزمینهایی که با خلیج فارس هممرز هستند را نیز در نظر گرفته است. هدف ویلسون ارائۀ فهرستی از آثار بوده که بتواند برای دانشجویان حوزۀ ایران به کار رود. در این اثر هفت هزار و پانصد کتاب و مقاله فهرست شده است.
مؤسسۀ ایرانشناسی آکادمی علوم اتریش، یکی از بزرگترین مؤسسات پژوهشی در سراسر جهان از نظر روششناسی و موضوعی است و در به تبادل بین رشتهای و توسعۀ زمینههای پژوهشی نوآورانه در ایرانشناسی متعهد است. این مؤسسه تلاش میکند تا نه تنها نقش خود را در توسعۀ ایرانشناسی بینالمللی ایفا کند، بلکه در توسعۀ نظری آسیای فرهنگی و تاریخی- اجتماعی مشارکت داشته باشد. در این مؤسسه مؤلفۀ تاریخی ایرانی نقش مهمی دارد و همواره میدان اصلی پژوهش در مؤسسه ایرانشناسی آکادمی علوم اتریش است.(OAW: Austrian Academy of Science, institute of Iranistics, 2023).
گئورک فریدریش گروتفند Georg Friedrich Grotfend زبانشناس و باستانشناس آلمانی بود که در زمینۀ زبانهای کلاسیک، جغرافیای تاریخی و سکّهشناسی فعالیّتهایی داشته و شهرت عمدۀ وی به سبب اقداماتی است که در باب رمزگشایی خط میخی به سرانجام رسانده است.
جیمز موریّه James Justinian Morier وزیر مختار بریتانیا که در زمان فتحعلیشاه قاجار به ایران آمد. او از ذوق نویسندگیاش استفاده کرد و آثاری را دربارۀ ایرانیان و ایران نوشت. وی نویسنده کتاب معروف حاجی بابای اصفهانی است.
آبراهام ویلاک Abraham Wheelock پژوهشگر انگلیسی قرن هفدهم بود و به نسبت زمان خودش مسیر عجیبی را طی کرد. او عربیدان و ساکسونشناس بود و در هر دوی زمینه، پیشگام و به نوعی بنیانگذار فعالیتهای آکادمیک در انگلستان شناخته میشود. اثر مهم او در زمینۀ ایرانشناسی تصحیح، ترجمه و چاپ ترجمۀ فارسی انجیلهای چهارگانه در انگلستان است.
