مانانا کواچادزه (Manana Kvachadze) ایرانشناس گرجستانی و فعال در زمینه زبان و ادبیات فارسی است. او بسیاری از آثار شعرا و بزرگان ایرانی را به زبان گرجی ترجمه کرده و علاوه براین مطالعات زیادی بر روی تأثیر ایرانیان بر زبانهای گرجی انجام داده است.
ابوالعلا اشعار فنی و مصنوع سروده و در هزل پیشگام کسایی مروزی بوده است.
ربنجنی از شاعران مشهور و بهنام دورۀ خود بوده است. عوفی در تعریف شعر او گفته است: «شعر او در غایت دقّت و نهایت رقّت» بود و منوچهری نیز در قصیدهای نام او را در ردیف شاعران بزرگ پیش از خود آورده است.
دانشکده شرقشناسی دانشگاه ملی قزاق، مرکزی برای تربیت متخصصان در حوزههای زبانهای شرقی در قزاقستان است. در این دانشکده چهار بخش وجود دارد که در آن هشت زبان شرقی شامل عربی، فارسی، چینی، کرهای، ترکی، ژاپنی، هندی و اردو و دو زبان غربی شامل انگلیسی و فرانسوی آموزش داده میشود. این دانشکده دارای مراکز پژوهشی عربیشناسی، ترکشناسی، مطالعات کره، منابع و مراکز اطلاعاتی مطالعات هند، چینشناسی، ایرانشناسی و ژاپنشناسی است. این مرکز در طی عمر فعالیت خود تعداد قابل توجهی متخصص در شاخههای مختلف شرقشناسی تربیت کرده است که در مؤسسات پژوهشی و تحلیلی، نظام آموزش عالی و متوسطه قزاقستان و همچنین در دانشگاهها و مراکز پژوهشی این کشور و در خارج از کشور فعالیت میکنند. این دانشکده از ابتدای فعالیت خود با موفقیت در توسعه روابط بینالملل و با بسیاری از مؤسسات علمی و آموزشی و دانشگاههای کشورهای خارجی از جملۀ کشورهای عربی، چین، ترکیه، کره، ژاپن و ایران همکاری میکند. به موجب این همکاریها، برای دانشجویان این دانشکده فرصتهای تحصیلی در سایر کشورها ایجاد میشود. (Faculty of Oriental Studies Al-Farabi Kazakh, 2023).
آشوری در اثر خود با عنوان ایرانشناسی چیست؟ به مقالۀ اصلی خود با همین نام و سایر مقالات خود پرداخته است. او در مقالۀ اول با نگاهی دقیق و جزئی به تعریف ایرانشناسی پرداخته است. او از شرقشناسی به سمت ایرانشناسی و با نگاهی کلنگر از کل به جزء رسیده است. سایر مقالاتی که در این اثر آمدهاند شامل یادداشتهای سفر ژاپن، سیری در سلوک معنوی مهدی اخوان ثالث، کردگدن، کالبدشکافی یک واقعه، تروتسکی در آینۀ خود، داعیۀ روشن اندیشی، فلسفۀ هگل، سنت و پیشرفت و اسرائیل، از آرمان تا واقعیت هستند.
کاوشهای عضو هیأت علمی گروه باستانشناسی دانشگاه تهران، میثم لباف خانیکی و سرپرست گروه کاوش بازه هور، منجر به کشف آتشکدهای در خراسان شد. کاوشهای سالهای اخیر در بقایای مجموعۀ معماری قلعه دختر، شواهدی از یک بنای آجری باشکوه را نشان میدهد که هستۀ مرکزی آن با آجر ساخته شده و در مجاورت آن تالار ستونداری وجود دارد. بهنظر میرسد برای تزئین و ساخت این مکان هزینة زیادی شده که نشاندهندة اهمیت این آتشکده در دورۀ ساسانی و اوایل اسلام است.
کتاب بانوان ایرانشناس گرجی که به ایرانشناسان گرجی، و بهطورخاص بانوان ایرانشناس این کشور میپردازد، توجه خاص خود را بر بانوانی متمرکز کرده که دارای درجۀ علمی هستند. در این اثر بانوان ایرانشناس گرجی براساس حوزۀ موضوعی مطالعاتشان تقسیمبندی شدهاند و هر یک از آنها براساس حوزۀ موضوعی معرفی شدهاند. اطلاعاتی که برای معرفی هر ایرانشناس آمده است شامل اطلاعات زندگینامهای و تحصیلی، اطلاعات مربوط به فعالیتهای او در حوزۀ ایرانشناسی و فهرست آثار اوست. عنوان اصلی آثار و معادل فارسی آنها نیز آمده است. علاوه بر موارد گفته شده، به نوشتههای سایر دانشمندان در مورد آثار و فعالیتهای علمی ایرانشناس نیز توجه شده است.
مرکز ایرانشناسی آکادمی بینالمللی علوم گرجستان از طیف وسیعی از پژوهشها و آموزشها در رشتههای مربوط به زبان و ادبیات، مطالعۀ ادیان، تاریخ، اقتصاد، سیاست، روابط بینالمللی، موسیقی، هنر و مطالعات رسانهای و فیلم حمایت میکند. این مرکز سخنرانیها، سمینارها و کنفرانسهای مختلفی را مدیریت میکند. مرکز ایرانشناسی آکادمی بینالمللی علوم گرجستان به ترویج پژوهشهای با کیفیت بالا در مورد ایران و همکاری با سایر مراکز در گرجستان، ایران و سایر کشورهای جهان اختصاص دارد. این مرکز به دنبال ایجاد روابط صمیمانه با جوامع مختلف در گرجستان و به نمایش گذاشتن و پرورش بهترین استعدادهای ایرانی معاصر در هنر، موسیقی، فرهنگ دیجیتال و فیلم است.Georgian International Academy of Sciences, 2023).
مؤسسۀ ایرانشناسی بریتانیا (British institute of Persian studies) در قالب یادبود بروس وانل (Bruce Wannell) سخنرانی با عنوان مولانا و مثنوی (Rumi and the Masnavi) برگزار کرد. در این سخنرانی که در 8 ژوئن 2023م. /18 خرداد 1402ش. برگزار شد، آلن ویلیامز (Alan Williams) استاد بازنشستۀ ایرانشناسی دانشگاه منچستر (University of Manchester) دربارۀ مولانا صحبت کرد و سید علی جابری استاد تنبور، نوازندۀ چند ساز و یکی از برجستهترین چهرههای موسیقی معاصر صوفی و گروه همدل، گروه نوازندگان صوفی ایرانی مستقر در انگلیس نقالی و اجرایی با محوریت داستان معمایی یک موسیقیدان قدیمی از دفتر اول مثوی مولانا پرداخت.
ماریا (ماریه) بلقیس (Maria Bilquis)استاد پیشکسوت دانشکدۀ زبان و ادبیات فارسی دانشگاه اسلامی علیگر (Aligarh Muslim University) است. او مطالعات زیادی در باب تصحیح متون فارسی کتابخانههای هندوستان داشته و چند اثر تصحیح متون ایشان، به فارسی و اردو منتشر شده است.
لویی ماتیو لانگلس (Louis-Mathieu Langlès)زبانشناس، مترجم، نویسنده، کتابدار و شرقشناس فرانسوی است که سرپرست نسخههای خطی شرقی در کتابخانه ملی فرانسه (Bibliothèque nationale de France) در دوران ناپلئون بناپارت (Napoléon Bonaparte) و پس از او بود.
سید محمد طلحه رضوی برق (Syed Mohammad Talha Razavi Bargh) استاد زبان و ادبیات فارسی در دانشگاههای مختلف هندوستان که در طول فعالیت علمی خود مقالات و کتبی با موضوع ادبیات فارسی و شعرای فارسیگوی هندوستان منتشر کرده است.
سهراب جمشیدجی بلسارا (Sohrab Jamshedjee Bulsara) پژوهشگر و ایرانشناس هندی است. او از پارسیان هند بود. او مطالعات زیادی در زمینۀ تاریخ ایران و تعالیم دین زردشتی داشته و همچنین در چند دانشگاه و کالج در هند، به تدریس پرداخته است.
سرگی کنستانتینوویچ پاستوخوف (Sergei Konstantinovich Pastukhov) ایرانشناس، مورخ و سیاستمدار معروف روس که به ایرانسکی مشهور بوده است.
بنصیون کاتز (بنشلوم) (Benzion Katz (Benshalom)) مترجم عبری و منتقد ادبی است که تحقیقات ارزشمندی در مورد رباعیات خیام و شاهنامه فردوسی انجام داده است.
