کارل گرمانوویچ زالمان Carl Germanovich Zaleman
کارل گرمانوویچ زالمان Carl Germanovich Zaleman از خاورشناسان شهیر روسی بود که در تاریخ و ادبیّات ملل آسیایی، کتابشناسی فارسی، خواندن متون یغنابی و زبانشناسی ایران باستان تخصّص داشت.
سیبویه Sībawayh
سیبویه Sībawayh دانشمند و عالم مشهور علم نحو بود. او در قرن دوم هجری قمری میزیست و از صاحبنظران و پیشوایان نحویان بصره بود. وی یکی از صدها درخشانترین ستارگان ادب آسمان ایران است که در قرن دوم هجری در عین جوانی استاد علم علوم عربی و فنون نحوی گردید و شاگردان بسیاری از خرمن علم و دانش این دانشمند بلندپایۀ ایرانی خوشه چیدهاند که هرکدام از آنها نیز از مشاهیر دانشمندان عرب و فارسی شدهاند.
لوئی دوبو Louis Dubeux
شرق شناس، متخصّص زبان و مطالعات ترکی، ایرانی و عبری، اهل پرتغال بوده است و پژوهش های وی عمدتاً در زمینه های فوق نمودار شد. کتاب جامع وی در مورد تاریخ ایران به همراه نگاره ها و تصاویر زیبا و تاریخی ارزشمند آن، از کارهای به نام او در حوزه ی پژوهش های مربوط به ایران او محسوب می شود.
1798م. – 1863م.
دیان بوگدانویچ Dejan BogdanovicDejan Bogdanovic
دیان بوگدانویچ Dejan Bogdanovic متخصّص مطالعات ایرانی و ادبیّات فارسی است. وی سندبادنامه را از فارسی به فرانسه ترجمه کردهاست. زمینۀ اصلی تحقیقات وی زبان و ادبیّات فارسی در کشورهای بالکان است.
عمر داود پوتا Umar Daudpota
عمر داود پوتا Umar Daudpota ایرانشناس، مترجم و مصحّح پاکستانی است که در زمینۀ زبان و ادبیّات فارسی، عربی و سندی به پژوهش مشغول بودهاست. وی از جمله افراد پرکاری است که تألیف، تصحیح و ترجمۀ آثار متعدّدی را در حوزۀ تاریخ، فرهنگ و ادب فارسی مانند سیاستنامۀ نظامالملک توسی به انجام رسانده و در خصوص زبان سندی و تاریخ آن خطّه هم تحقیقات ارزشمندی عرضه کردهاست.
کای بار kaj Barr
رئیس انستیوی ایرانشناسی، عضو آکادمی سلطنتی دانمارک و رئیس انجمن بینالمللی شرقشناسی International Association of Orientalist بودهاست. او کتاب پهلوی بندهش را تدوین و به زبان دانمارکی منتشر ساخت. وی به زبانهای باستانی متعددی از جمله اوستایی، فارسی باستان، ختنی، خوارزمی، پهلوی، فارسی میانه، سنسکریت، پالی، عربی، عبری، لاتین و یونانی آشنا بود و از لهجههای گوناگون زبانهای یاد شده شناخت داشت.
ابراهیم پورداوود Ebrahim Pourdavoud
بنیانگذار دانش ایران باستان در ایران، احیاکنندۀ فرهنگ و زبانهای باستانی ایران، اوّلین مترجم فارسی اوستا، اوستاشناس و استاد دانشکدۀ ادبیّات و حقوق دانشگاه تهران بود. وی بنیانگذار مراکز متعدد ایرانشناسی و همچنین تربیتکنندۀ شاگردانی بود که بعدها جزو بزرگترین ایرانشناسان شدند ازجمله محمّد معین، محمّد مقدّم، بهرام فرّهوشی، احسان یارشاطر و جلیل دوستخواه.
ولادیمیر ساریونویچ پوتوریدزه Vladimir Sardionovich Puturidze
وی یکی از پایهگذاران ایرانشناسی در گرجستان محسوب میشود. او به مطالعۀ دامنهدار و ترجمۀ منابع تاریخی فارسی پرداخت. مخصوصاً کارهای او را در کشف و بررسی علمی و انتشار اسناد رسمی فارسی باید ثمربخش دانست. اثر اساسی استاد پوتوریذره موسوم به اسناد تاریخی گرجی فارسی در سال 1955م. منتشر شد.
پل پلیو Paul Pelliot
او مستشرقی فرانسوی است که بر زبانهای چینی و مغولی تسلّط داشت. وی مکتشف آسیای میانه بود و از نخستین محقّقانی بود که به اهمیّت عظیم زبانهای ایرانی میانه، بهویژه سغدیان، در انتقال ادیان و انگیزههای فرهنگی بین ایران و آسیای میانه و چین پی برد.
ایرج جهانگیر سهرابجی تاراپوروالا Irach Jehangir Sorabji Taraporewala
ایرج جهانگیر سهرابجی تاراپوروالا Irach Jehangir Sorabji Taraporewala ایرانشناس و از پارسیان هندوستان است که مطالعه و پژوهش در حوزۀ تاریخ، فرهنگ و تمدّن ایران باستان، زبانشناسی، دین زرتشتی و اوستاشناسی را در کارنامۀ علمیِ خود دارد. آثار وی پیرامون زرتشت و پیام او و نیز ترجمهاش از گاتهای زرتشت، وی را به متخصّصی توانا در این عرصهها تبدیل کردهاست.
اسدی طوسی Asadi Tusi
اسدی طوسی Asadi Tusi از حماسهسرایان و لغتنویسان قرن پنجم هجری قمری است.
والتر بلاردی Walter Belardi
ایرانشناس ایتالیایی است که در حوزۀ زبانشناسی تاریخی تخصّص دارد و واژهشناسی تاریخی و تطبیقی زبانهای ایرانی و ادبیّات فارسی میانه از حوزههای مطالعاتی او بهشمار میرود. او مطالعات زیادی دربارۀ زبانهای ایران قدیم بهخصوص زبان اوستایی دارد و مقالات متعدّدی در این باره در نشریههای علمی ایتالیا انتشار دادهاست.
پاول هورن Paul Horn
وی از خاورشناسان آلمانی معاصر دوران سلطنت قاجاریه است. او متخصّص در زبان و ادبیّات فارسی، ترکی عثمانی، تاریخ سیاسی ایران در دوران اسلامی و کتیبهشناسی بودهاست.
اوژن بورنوف Eugene Burnouf
دانشمند زبانشناس و خاورشناس فرانسوی و متخصّص زبان سانسکریت بود. او با کمک این زبان توانست زبان زند را بخواند. از کارهای مهم وی تفسیر یسنا بین سالهای 1833م. تا 1835م. بود. بورنوف سهمی اساسی در خواندن پهلوی و اوستا در سال 1829م. داشت. حضور علمی بورنوف هم در اروپا و هم نزد پارسیان هند موثّر بود.
آشیکاگا آتسوئوجی Atsu Uji Ashikaga
ایرانشناس نامدار ژاپنی و استاد زبانشناسی باستانی، مطالعات ایرانی، متخصّص فرهنگ ایران پیش از اسلام و زبانهای پهلوی و سنسکریت بود. وی همچنین از پیشگامان تحقیقات ایرانی در ژاپن بود.